Singapur – azjatycka Szwajcaria: genialne paralele, niebezpieczne nieporozumienia

Od bagna malarii do najbogatszej metropolii: Niesamowita transformacja Singapuru

Singapur i Szwajcaria – dwa małe, ubogie w zasoby kraje, które pozornie katapultowały się znikąd na sam szczyt globalnego dobrobytu. Porównanie jest oczywiste: oba państwa są uważane za neutralne przystanie dla globalnego kapitału, szczycące się nieskazitelną czystością, wyjątkowo niskim wskaźnikiem przestępczości i niezrównaną stabilnością gospodarczą. Jednak za lśniącymi fasadami tych dwóch finansowych metropolii podobieństwa nagle się kończą. Podczas gdy bogactwo Szwajcarii opiera się na demokracji bezpośredniej, federalizmie i wolnościach jednostki, sukces Singapuru jest wynikiem ścisłej kontroli państwa, rygorystycznego prawa karnego i znacznie ograniczonego udziału w życiu politycznym. Tak zwana „Szwajcaria Azji” to fascynujący eksperyment, który ujawnia niewygodną prawdę: dobrobyt i efektywność niekoniecznie wymagają liberalnej demokracji. To dogłębna analiza błyskotliwych paraleli ekonomicznych, geopolitycznych atutów i dwóch zupełnie odmiennych koncepcji dobrego państwa.

Dobrobyt jako program – nie jako szczęście

Porównanie Singapuru i Szwajcarii ujawnia jedną z najbardziej niezwykłych paraleli w historii gospodarczej XX wieku: dwa małe, ubogie w zasoby państwa, które bez znacznych zasobów mineralnych, terenów zaplecza ani surowców naturalnych, znalazły się na samym szczycie światowego rankingu dobrobytu. Porównanie to jest tak powszechne, że od dawna stanowi część standardowego repertuaru w mediach, biznesie i polityce, gdy mowa o Singapurze. Zostało ono ukute przez Lee Kuan Yewa, ojca założyciela Singapuru i pierwszego premiera: po uczestnictwie w spotkaniu Międzynarodówki Socjalistycznej w Szwajcarii w 1967 roku oświadczył, że jego miasto-państwo powinno stać się jak Szwajcaria. Około sześćdziesiąt lat później Singapur nie tylko zbliżył się do osiągnięcia tego celu, ale prześcignął Szwajcarię w kilku kluczowych wskaźnikach dobrobytu.

Produkt krajowy brutto (PKB) Singapuru na mieszkańca, mierzony parytetem siły nabywczej (PPP), należy do najwyższych na świecie. Według najnowszych danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego, PKB Singapuru na mieszkańca (PPP) w 2024 roku wynosił około 132 570 USD, co plasuje go na pierwszym miejscu na świecie – wyprzedzając Luksemburg (128 182 USD) i znacznie wyprzedzając Szwajcarię, która zajęła ósme miejsce z wynikiem 82 026 USD. Liczby te opowiadają historię, która wykracza daleko poza zwykłe statystyki: to historia dwóch społeczeństw, które nie odziedziczyły dobrobytu, lecz systematycznie go budowały – poprzez decyzje polityczne, stabilność instytucjonalną i konsekwentne inwestowanie w kapitał ludzki.

Według Banku Światowego, nominalny PKB Singapuru w 2024 roku osiągnął około 547 miliardów dolarów, przy populacji liczącej zaledwie około 6,1 miliona. Nominalny PKB na mieszkańca w 2024 roku wynosił około 88 447 dolarów. Dane te podkreślają, że siła gospodarcza Singapuru jest nieproporcjonalna do jego rozmiaru geograficznego. Miasto-państwo jest anomalią ekonomiczną – zjawiskiem, którego nie da się wyjaśnić bez zrozumienia jego historii i specyfiki instytucjonalnej.

Od kolonii na bagnach dotkniętych malarią do światowego centrum finansowego – gospodarczy cud z przemyślanym podejściem

9 sierpnia 1965 roku Lee Kuan Yew ze łzami w oczach ogłosił niepodległość Singapuru od Malezji. W tamtym czasie Singapur nie był szczęśliwym trafem, lecz problemem. Miasto było rozpaczliwie biedne i nękane malarią, panowało szerzące się bezrobocie, a slumsy zdominowały krajobraz miasta. Państwo-miasto nie posiadało żadnych zasobów naturalnych, żadnego zaplecza ani znaczącego przemysłu. Było, jak sam Lee, po prostu bagnem.

To, co nastąpiło później, to jeden z najbardziej fascynujących eksperymentów w polityce gospodarczej ery nowożytnej. Lee Kuan Yew i jego Partia Akcji Ludowej (PAP) realizowali program, który stawiał radykalny pragmatyzm ponad wszelką ideologię. Aktywnie zabiegano o bezpośrednie inwestycje zagraniczne, a międzynarodowe korporacje wabiono do kraju ulgami podatkowymi i pewnością prawną. PAP szybko zdała sobie sprawę, że miasto-państwo pozbawione zasobów naturalnych może zapewnić tylko jedno: niezawodność. Niezawodność infrastruktury, niezawodność prawa, niezawodność systemu politycznego. Ta niezawodność stała się prawdziwym atutem Singapuru.

Transformacja gospodarcza przebiegała w kilku falach. Początkowo Singapur pozycjonował się jako centrum handlowe i przeładunkowe, następnie jako centrum finansowe, a później jako główna lokalizacja dla przemysłu biotechnologicznego i zaawansowanych technologii. Dziś Singapur jest jednym z niewielu krajów na świecie, który łączy w sobie funkcje globalnego portu, globalnego centrum finansowego, centrum technologicznego i znaczącego klastra biotechnologicznego. Ta zdolność adaptacji gospodarczej nie jest przypadkowa, lecz wynika z polityki przemysłowej rządu, która przedkłada cele długoterminowe nad krótkoterminową popularność.

W globalnym rankingu konkurencyjności IMD (International Institute for Management Development) Singapur odzyskał pierwsze miejsce w 2024 roku, stając się najbardziej konkurencyjnym krajem na świecie – wyprzedzając Szwajcarię, Danię i Irlandię. To wyróżnienie odzwierciedla przede wszystkim kategorie efektywności biznesowej i efektywności rządowej, w których Singapur konsekwentnie osiąga najwyższe noty. Singapur zajmuje również czwarte miejsce w rankingu WIPO Global Innovation Index, a w rankingu StartupBlink Global Startup Ecosystem Index jest liderem w całym regionie azjatyckim i zajmuje piąte miejsce na świecie.

Dwa porty dla globalnego kapitału – porównanie globalnych centrów finansowych

Być może najbardziej uderzającym podobieństwem między Singapurem a Szwajcarią jest ich funkcja bezpiecznej przystani dla kapitału międzynarodowego. Oba kraje przyjęły rolę skarbca dla politycznie i gospodarczo mniej stabilnych państw sąsiednich w swoich regionach świata: neutralnych, stabilnych, dyskretnych i wysoce profesjonalnych.

Szwajcaria pozostaje największym na świecie centrum zarządzania międzynarodowym majątkiem prywatnym. W 2023 roku szwajcarskie banki i firmy zarządzające aktywami zarządzały aktywami klientów międzynarodowych o wartości około 2,174 bln USD, co stanowiło około 21% całkowitych globalnie zarządzanych aktywów transgranicznych. Jednak przewaga Szwajcarii nad drugą w rankingu Wielką Brytanią znacznie się zmniejszyła, częściowo z powodu masowego odpływu kapitału związanego z kryzysem Credit Suisse. Singapur odnotował w tym samym roku aktywa klientów międzynarodowych o wartości około 730 mld USD – znacznie mniej niż Szwajcaria w wartościach bezwzględnych, ale z tempem wzrostu, o jakim szwajcarskie centrum finansowe może tylko pomarzyć.

Patrząc na łączną wartość zarządzanych aktywów, nie tylko na część międzynarodową, wyłania się jeszcze bardziej imponujący obraz dla Singapuru. Singapurska branża zarządzania aktywami odnotowała łączną wartość zarządzanych aktywów w wysokości 6,07 bln dolarów singapurskich w 2024 roku, co stanowi wzrost o 12% w porównaniu z 5,41 bln dolarów singapurskich w roku poprzednim. Napływy netto wzrosły o 50% rok do roku, osiągając 290 mld dolarów singapurskich. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że 77% zarządzanych aktywów pochodzi z zagranicy, a 88% jest inwestowane na arenie międzynarodowej – co czyni Singapur prawdziwie globalnym, a nie tylko regionalnym, centrum finansowym. Liczba licencjonowanych i zarejestrowanych firm zarządzających funduszami wzrosła do 1298 do końca 2024 roku.

Alternatywne inwestycje, takie jak private equity, venture capital i fundusze hedgingowe, odnotowały szczególnie silny wzrost. Aktywa private equity i venture capital wzrosły o 20% do 789 mld dolarów singapurskich, podczas gdy aktywa funduszy hedgingowych wzrosły o 37% do 327 mld dolarów singapurskich. Dane te pokazują, że Singapur nie opiera się już wyłącznie na tradycyjnej bankowości prywatnej, lecz pozycjonuje się jako dynamiczny ośrodek pełnego spektrum nowoczesnych produktów rynku kapitałowego.

Ranking Centrów Zarządzania Majątkiem Deloitte potwierdza, że ​​tylko Szwajcaria i Singapur charakteryzują się równie wysokim poziomem stabilności politycznej i gospodarczej – kluczowego fundamentu każdego międzynarodowego centrum finansowego. Singapur przewyższa Szwajcarię pod względem elastyczności regulacyjnej: podczas gdy Szwajcaria zazwyczaj wdraża międzynarodowe standardy wcześnie i kompleksowo, Singapur zachowuje większą elastyczność i umiejętnie wykorzystuje ją dla uzyskania przewagi konkurencyjnej. Ten strategiczny pragmatyzm jest kluczową cechą singapurskiej polityki gospodarczej.

Wąskie gardło światowego handlu – geopolityczny atut Singapuru

Aby zrozumieć dobrobyt Singapuru, trzeba poważnie potraktować geografię. Szwajcaria jest bogata pomimo swojego położenia: jako kraj śródlądowy, otoczony górami, bez bezpośredniego dostępu do morza. Singapur jest bogaty ze względu na swoje położenie: na samym południowym krańcu Cieśniny Malakka, jednej z najważniejszych strategicznie cieśnin świata.

Cieśnina Malakka to cieśnina o długości prawie 900 kilometrów, rozciągająca się między Półwyspem Malajskim a indonezyjską wyspą Sumatra. Łączy Ocean Indyjski z Morzem Południowochińskim, łącząc w ten sposób dwa najważniejsze gospodarczo regiony świata. Codziennie przepływa przez nią od 200 do 250 statków. Szacuje się, że przepływa przez nią 30 procent całkowitego wolumenu światowego handlu morskiego. Praktycznie cały handel morski między Europą a Azją Południowo-Wschodnią, między Bliskim Wschodem a Azją Wschodnią oraz między Afryką a Oceanem Spokojnym przechodzi przez to wąskie przejście.

Dla Niemiec oznacza to konkretnie: około 10 procent niemieckiego eksportu – głównie towarów przemysłowych – jest transportowanych przez Cieśninę Malakka, a prawie 20 procent niemieckiego importu trafia tą trasą. Singapur, jako najważniejszy węzeł przeładunkowy w tym systemie, jest niezastąpiony. Port w Singapurze jest drugim co do wielkości centrum przeładunkowym na świecie po Szanghaju. Miasto jest tak dogodnie położone, że połowa ludności świata może dotrzeć z niego samolotem w niecałe siedem godzin.

Ta przewaga geograficzna nie ma odpowiednika w Szwajcarii. Alpejski model państwa opiera się na jakości, precyzji i edukacji. Model singapurski również opiera się na wszystkich tych elementach – ale dodatkowo na fundamentalnej przewadze, jaką jest fakt, że cały świat dosłownie przechodzi obok niego. Geopolitycznie jednak to położenie ma również swoją wadę: w razie kryzysu Cieśnina Malakka mogłaby zostać łatwo zablokowana militarnie, co miałoby katastrofalne konsekwencje dla globalnych łańcuchów dostaw. Chiny, które są egzystencjalnie uzależnione od tego szlaku energetycznego i eksportowego, stoją przed tzw. dylematem Malakki – Stany Zjednoczone mogłyby z łatwością odciąć to źródło energii w przypadku konfliktu.

Bezpieczeństwo, czystość i wolność od korupcji – obietnica silnego państwa

Singapur i Szwajcaria mają uderzające podobieństwo pod jednym względem: oba kraje należą do najbezpieczniejszych, najczystszych i najmniej skorumpowanych państw na świecie. Ta wspólna cecha nie jest czymś oczywistym, lecz raczej wynikiem świadomego nadania priorytetów politycznych – choć osiągniętych bardzo różnymi drogami.

W Indeksie Percepcji Korupcji (CPI) Transparency International, Singapur uzyskał wynik 84 na 100 możliwych punktów w 2024 roku, zajmując trzecie miejsce na świecie. To czyni Singapur zdecydowanie najmniej skorumpowanym krajem w całym regionie Azji i Pacyfiku, ze znaczną przewagą nad drugą w rankingu Malezją (wynik indeksu 50). Średnia światowa wynosi zaledwie 43 punkty – wynik Singapuru jest prawie dwukrotnie wyższy. Ten brak korupcji nie jest przypadkiem kulturowym, lecz wynikiem bezkompromisowego egzekwowania prawa, wysokich pensji urzędników państwowych i architektury instytucjonalnej, która systematycznie sprawia, że ​​korupcja jest nieatrakcyjna.

Niski wskaźnik przestępczości w Singapurze jest legendarny i chwalony zarówno przez ekspatów, jak i mieszkańców. Miasto jest uważane za jedno z najbezpieczniejszych na świecie. Korespondent Deutschlandfunk trafnie to podsumował: praktycznie nie ma tu przestępczości, są doskonałe szkoły, znakomita infrastruktura i czystość – dla wielu mieszkańców te materialne wartości znacznie przeważają nad abstrakcyjnymi wolnościami politycznymi. Gotowość do poświęcenia wolności w zamian za bezpieczeństwo i dobrobyt jest jedną z najczęściej omawianych cech singapurskiego modelu społecznego.

Szwajcaria osiąga podobne wyniki w zakresie korupcji, bezpieczeństwa i jakości życia, ale dzięki fundamentalnie innemu podejściu: demokracji bezpośredniej, federalizmu i nadzoru społeczeństwa obywatelskiego nad władzą państwową. W Szwajcarii państwo nie jest obrońcą gwarantującym bezpieczeństwo – jest instrumentem, który obywatele kształtują kolektywnie. W Singapurze państwo jest dobrze naoliwioną machiną, która spełnia swoje obietnice – i w zamian toleruje niewiele sprzeciwów.

Nasze globalne doświadczenie branżowe i ekonomiczne w zakresie rozwoju biznesu, sprzedaży i marketingu - Zdjęcie: Xpert.Digital

Obszary zainteresowań branży: B2B, digitalizacja (od AI do XR), inżynieria mechaniczna, logistyka, odnawialne źródła energii i przemysł

Więcej informacji tutaj:

• Centrum Biznesu Ekspertów

Centrum tematyczne oferujące spostrzeżenia i wiedzę specjalistyczną:

• Platforma wiedzy obejmująca gospodarki globalne i regionalne, innowacje i trendy branżowe
• Zbiór analiz, spostrzeżeń i informacji ogólnych na temat obszarów, na których się koncentrujemy
• Miejsce, w którym można zdobyć wiedzę i informacje na temat bieżących wydarzeń w biznesie i technologii
• Centrum dla firm poszukujących informacji na temat rynków, cyfryzacji i innowacji branżowych

Drugi model – państwo jako architekt, a nie jako sługa

W tym tkwi najgłębsza różnica między tymi dwoma krajami. Politycznie rzecz biorąc, Szwajcaria jest antytezą państwa autorytarnego: demokracja bezpośrednia, silne kantony, system konsensusu integrujący wszystkie główne partie w rządzie oraz głęboka, historyczna nieufność do władzy scentralizowanej. Państwo szwajcarskie w niewielkim stopniu ingeruje w życie swoich obywateli.

Singapur z kolei od momentu swojego powstania rządzi jedna partia: Partia Akcji Ludowej (PAP), która sprawuje władzę nieprzerwanie od 1959 roku. W wyborach parlamentarnych w 2020 roku PAP zdobyła 83 z 93 mandatów i uzyskała 61% głosów – w porównaniu z 70% pięć lat wcześniej. Oznacza to, że PAP wygrała wszystkie 13 wyborów parlamentarnych w historii niepodległego Singapuru. Po komunistycznych partiach rządzących w Chinach i Korei Północnej, jest jedną z partii o najdłuższym nieprzerwanym panowaniu na świecie.

Politolodzy określają ten system jako demokrację sterowaną lub miękki autorytaryzm. Wybory się odbywają, ale generalnie uważa się je za niesprawiedliwe: premier może ustalać datę wyborów, wpływać na granice okręgów wyborczych, a opozycja dysponuje drastycznie mniejszymi zasobami. Zasadą legitymizacji leżącą u podstaw tego systemu nie jest demokratyczne uczestnictwo, lecz wymiana wpływów politycznych na rzecz dobrej polityki: ten, kto realizuje, zachowuje mandat – nawet bez rzeczywistej konkurencji. PAP opowiada się za merytokracją i odrzuca zarówno liberalną demokrację w zachodnim rozumieniu, jak i socjalizm, ale popiera maksymalną wolność gospodarczą, wartości wschodnioazjatyckie oraz prawo i porządek.

Wolność prasy znacznie cierpi w tym systemie. Organizacja Reporterzy bez Granic plasuje Singapur na 151. miejscu na 180 w globalnym Indeksie Wolności Prasy. Krytyczne relacje praktycznie nie istnieją; media są albo kontrolowane przez państwo, albo należą do powiązanych z nim holdingów. Ustawa z 2019 roku o ochronie przed przekłamaniami i manipulacją w internecie – eufemistycznie nazywana ustawą o fałszywych wiadomościach – pozwala rządowi na usuwanie artykułów z internetu, zmuszanie platform takich jak Facebook, Google i Twitter do publikowania sprostowań, a w skrajnych przypadkach nakładanie grzywien przekraczających 450 000 euro i karę do dziesięciu lat więzienia. Krytycy postrzegają to jako narzędzie tłumienia opozycji politycznej, wykraczające daleko poza walkę z autentyczną dezinformacją.

Przymusowe oszczędności zamiast sieci zabezpieczeń społecznych – system socjalny Singapuru

Kolejna fundamentalna różnica dotyczy systemu socjalnego. Szwajcaria ma dobrze rozwinięty europejski model państwa opiekuńczego, obejmujący ubezpieczenie od bezrobocia, ubezpieczenie emerytalne i dla osób pozostałych przy życiu (AHV), solidne ubezpieczenie zdrowotne oraz solidną sieć zabezpieczeń społecznych dla osób, które nie radzą sobie w życiu. Singapur opiera się na zupełnie innym paradygmacie: modelu wymuszonej polityki oszczędnościowej połączonej z odpowiedzialnością indywidualną.

Centralnym elementem tego modelu jest Centralny Fundusz Emerytalny (CPF), rządowy system oszczędnościowy, wprowadzony 1 lipca 1955 roku, który nakłada na pracodawców i pracowników obowiązek płacenia comiesięcznych składek. CPF pokrywa koszty oszczędności emerytalnych, opieki zdrowotnej, zakupu nieruchomości, zabezpieczenia rodziny i gromadzenia majątku. Jest to system całkowicie finansowany indywidualnie, bez wsparcia międzypokoleniowego: każdy oszczędza dla siebie; rząd wspiera jedynie osoby w trudnej sytuacji materialnej poprzez granty celowe, takie jak program Workfare dla osób o niskich dochodach lub program Silver Support Scheme dla uboższych seniorów.

Na szczególną uwagę zasługuje państwowy program Housing and Development Board (HDB), ustanowiony w 1960 roku w celu wyeliminowania slumsów i zapewnienia mieszkań w przystępnej cenie dla wszystkich Singapurczyków. Obecnie około 79–80% Singapurczyków mieszka w mieszkaniach finansowanych przez państwo. Apartamenty HDB to apartamenty typu condominium, które mogą być finansowane z Funduszu Zakupu Kapitału (CPF), są dotowane przez rząd i dostępne wyłącznie dla obywateli Singapuru. Rezultat jest paradoksalny: w jednym z najdroższych miast świata około 90% populacji jest właścicielami własnego domu – jeden z najwyższych wskaźników posiadania nieruchomości na świecie. W 2008 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych uznała Singapur za jedyne miasto wolne od slumsów na świecie.

Ten system sprawdza się w przypadku osób pracujących i zarabiających na życie. Oferuje jednak znacznie mniej zabezpieczeń socjalnych tym, którzy tracą pracę z powodu choroby, zmian strukturalnych lub osobistych niepowodzeń. Osoby, którym się to nie udaje, w Singapurze napotykają znacznie większe trudności niż w Szwajcarii, ponieważ siatka zabezpieczeń jest ściślej spleciona i zapewnia mniejszą amortyzację.

Wielojęzyczność i wielokulturowość – pokojowa różnorodność jako projekt państwowy

Zarówno Szwajcaria, jak i Singapur uczyniły z konieczności różnorodności cnotę. Szwajcaria jednoczy cztery społeczności językowe (niemiecki, francuski, włoski i retoromański) pod parasolem konsensualnego systemu politycznego. Singapur ma cztery języki urzędowe (angielski, mandaryński, malajski i tamilski) i jednoczy trzy główne grupy etniczne – Chińczyków (około 75%), Malajów (około 13%) i Hindusów (około 9%) – na obszarze miasta o powierzchni zaledwie około 733 kilometrów kwadratowych.

W Singapurze ta różnorodność nie jest organicznym, historycznym procesem wzrostu, jak w Szwajcarii, lecz celowym projektem państwowym, którym aktywnie zarządza. Na przykład program mieszkaniowy HDB przewiduje parytety etniczne w osiedlach mieszkaniowych, aby zapobiegać segregacji i egzekwować integrację. Tożsamość narodowa jest aktywnie budowana i promowana poprzez programy edukacyjne, wspólne święta i ideę wielorasowości. Burżuazyjna filozofia konfucjanizmu, która stawia porządek, edukację i wspólnotę ponad prawa jednostki, kształtuje myślenie polityczne klasy rządzącej.

Pytanie, czy wielokulturowe współistnienie w Singapurze ma charakter organiczny, czy też jest narzucone przez państwo, pozostaje centralnym punktem dyskusji w analizach politycznych. Niewątpliwie Singapurowi udało się przez kilkadziesiąt lat w dużej mierze kontrolować napięcia etniczne – które w przeszłości prowadziły do ​​krwawych zamieszek – i stworzyć funkcjonujące społeczeństwo wieloetniczne. To niezwykłe osiągnięcie, niezależnie od zastosowanych środków.

Prawo, kara i władza państwowa – na tym kończą się podobieństwa

Być może najważniejsza różnica między Singapurem a Szwajcarią leży w obszarze sprawiedliwości i represji państwowych. Szwajcaria stosuje liberalny europejski system prawny, kładący nacisk na prawa człowieka, proporcjonalność i resocjalizację. Singapur opiera się na modelu, który traktuje odstraszanie radykalnie poważnie.

Kara śmierci nadal obowiązuje w Singapurze i jest aktywnie wykonywana, głównie za przestępstwa narkotykowe. Tylko w listopadzie 2024 roku w Singapurze w ciągu jednego miesiąca stracono cztery osoby za przestępstwa narkotykowe. Przepisy przewidują karę śmierci nie tylko za handel heroiną, ale także za posiadanie ponad 500 gramów marihuany. Praktyka ta stanowi rażące naruszenie prawa międzynarodowego, które dopuszcza karę śmierci jedynie za najpoważniejsze przestępstwa – zazwyczaj zabójstwo z premedytacją. Amnesty International regularnie krytykuje Singapur za stosowanie kary śmierci w przypadku przestępstw, które nie są uznawane na arenie międzynarodowej za przestępstwa zagrożone karą śmierci.

Oprócz kary śmierci, Singapur słynie z chłosty, która może być wymierzana za szeroki zakres przestępstw – od wandalizmu i poważnych włamań po posiadanie narkotyków. Surowe grzywny za codzienne wykroczenia, takie jak śmiecenie (sprzedaż gumy do żucia jest zakazana od 1992 roku), palenie w miejscach publicznych czy przechodzenie przez ulicę w miejscach niedozwolonych, to kolejne cechy charakterystyczne państwa, które bezkompromisowo dba o porządek i dyscyplinę w przestrzeni publicznej. Krytycy określają te środki jako paternalistyczne i autorytarne; zwolennicy widzą w nich cenę posiadania jednego z najczystszych i najbezpieczniejszych miast na świecie.

Neutralna scena między mocarstwami światowymi – geopolityczna rola Singapuru

W swojej pozycji międzynarodowej Singapur i Szwajcaria ponownie wykazują uderzające podobieństwo. Oba kraje dążą do zachowania neutralności geopolitycznej i prezentują się jako wiarygodni mediatorzy i platformy neutralności. Szwajcaria od wieków słynie ze swojej neutralności i gości liczne organizacje międzynarodowe, gremia negocjacyjne i placówki dyplomatyczne w Genewie i Bernie.

Singapur odgrywa podobną rolę w Azji Południowo-Wschodniej. Najbardziej znanym przykładem był historyczny szczyt prezydenta USA Donalda Trumpa z przywódcą Korei Północnej Kim Dzong Unem, który odbył się 12 czerwca 2018 roku w hotelu Capella na wyspie Sentosa. Było to pierwsze spotkanie prezydenta USA z przywódcą Korei Północnej od czasu powstania tego państwa w 1948 roku. Wybór Singapuru na miejsce spotkania nie był przypadkowy: to jedyne miejsce w regionie, któremu oba supermocarstwa ufają jednocześnie.

To balansowanie między Waszyngtonem a Pekinem to jedno z najtrudniejszych zadań stojących przed nowym pokoleniem przywódców Singapuru. Premier Lawrence Wong, który zastąpił Lee Hsien Loonga w 2024 roku, stoi przed wyzwaniem utrzymania silnych więzi gospodarczych zarówno ze Stanami Zjednoczonymi, jak i Chinami. Singapur ma umowy o wolnym handlu zarówno z Chinami (CSFTA), jak i ze Stanami Zjednoczonymi (USSFTA) i działa jako neutralny partner, utrzymując dobre relacje z obiema stronami. Spotkanie Niemcy-Singapur w lutym 2024 roku podkreśliło, jak bardzo to miasto-państwo jest postrzegane przez europejskich partnerów jako wiarygodny budowniczy mostów w regionie Indo-Pacyfiku.

To neutralne stanowisko nie jest oczywiste w regionie naznaczonym rosnącymi napięciami między USA a Chinami. Na Morzu Południowochińskim – przez które przepływa około 20 procent światowego handlu – interesy obu supermocarstw bezpośrednio się ścierają. Dla Singapuru oznacza to, że neutralność to nie tylko cnota dyplomatyczna, ale ekonomiczna konieczność przetrwania. Singapur, który opowiada się po którejś ze stron, ryzykuje utratę swojej roli globalnego centrum.

Podatek i lokalizacja działalności – konkurencja na równych zasadach

Zarówno Singapur, jak i Szwajcaria należą do najatrakcyjniejszych lokalizacji biznesowych na świecie. Ich polityka podatkowa opiera się na modelu niskich podatków dla przedsiębiorstw w połączeniu ze stabilnością polityczną i sprawną administracją.

W Szwajcarii średnia stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi około 14,4% od 2024 roku. Wiodące szwajcarskie kantony, takie jak Zug i Nidwalden, oferują znacznie niższe efektywne obciążenia podatkowe. W indeksie podatkowym BAK, czołowe szwajcarskie kantony wypadają niekiedy nawet lepiej niż Irlandia, Singapur i Hongkong. Singapur z kolei łączy konkurencyjną stawkę podatku dochodowego od osób prawnych z ogromną siłą sieciową: firmy z siedzibą w Singapurze, będącym bramą do ASEAN, Chin, Indii i całego regionu Indo-Pacyfiku, mają bezpośredni dostęp do rynku, na którym działa ponad cztery miliardy ludzi.

Niemieckie inwestycje bezpośrednie w Singapurze przekroczyły już 26 miliardów dolarów, co podkreśla znaczenie Singapuru jako niemieckiego centrum biznesowego w Azji. Wiele korporacji międzynarodowych wykorzystuje Singapur jako regionalną siedzibę dla swojej działalności w Azji – nie pomimo, ale dzięki połączeniu korzyści podatkowych, pewności prawnej, znajomości języków (angielski jako główny język biznesu) i położenia geograficznego.

Dwa modele, jedna ambicja – co pozostaje z porównania?

Porównanie Singapuru i Szwajcarii jest równie kuszące, co wymagające niuansów. Sprawdza się ono również na poziomie ekonomicznym: jako bezpieczne przystanie dla kapitału i biznesu, pod względem bezpieczeństwa, czystości, walki z korupcją i dobrobytu, paralele są niezaprzeczalne i głębokie. Oba kraje udowodniły, że brak zasobów naturalnych nie jest nieunikniony, lecz stanowi wyzwanie, które dzięki odpowiednim działaniom instytucjonalnym można przekształcić w siłę.

Ale gdy tylko przeniesiemy się z poziomu ekonomicznego na polityczny i społeczny, porównanie to upada. Szwajcaria jest demokracją w sensie, jaki rozumie pod tym pojęciem zachodnia filozofia polityczna: z autentyczną konkurencją, podziałem władzy, ochroną praw podstawowych, wolnością prasy i nadzorem społeczeństwa obywatelskiego. Singapur to coś zupełnie innego: państwo oparte na meritokracji i paternalizmie, które zapewnia dobrobyt i porządek, oczekując w zamian akceptacji – ale bez aktywnego uczestnictwa w demokracji. PAP wygrała wszystkie 13 wyborów parlamentarnych od czasu uzyskania niepodległości, nie z powodu oszustw wyborczych, ale dlatego, że przynosi efekty – i ponieważ autentyczna konkurencja polityczna jest strukturalnie utrudniona.

Mówiąc wprost, Singapur to eksperyment dowodzący, że dobrobyt i autorytaryzm nie wykluczają się wzajemnie. Wręcz przeciwnie, sukces Singapuru może zostać wykorzystany do argumentowania, że ​​demokracja jest niepotrzebna, a nawet szkodliwa dla wzrostu gospodarczego. To przesłanie, które należy traktować z dużą ostrożnością w czasach globalnego upadku demokracji.

Jednocześnie nieuczciwością byłoby nie docenić tego, co Singapur naprawdę osiągnął: przekształcenia zubożałego, etnicznie rozbitego reliktu kolonialnego w jedno z najbogatszych, najczystszych, najbezpieczniejszych i najbardziej funkcjonalnych społeczeństw na świecie w ciągu niecałego pokolenia – to jedna z najbardziej zdumiewających historii sukcesu we współczesnej historii gospodarczej. A dla wielu ludzi na całym świecie żyjących w ubóstwie, niestabilności lub korupcji Singapur nie jest koszmarem, lecz wzorem do naśladowania – nawet jeśli skrywa on głębokie cienie.

Porównanie ze Szwajcarią pozostaje zatem użyteczne, o ile nie przyćmiewa fundamentalnej natury obu krajów: Szwajcaria stworzyła dobrobyt dzięki zasadzie suwerenności obywatelskiej. Singapur stworzył dobrobyt dzięki zasadzie doskonałości państwa. Oba rozwiązania są trafne – ale to dwie zupełnie różne koncepcje dobrego państwa.

☑️ Naszym językiem biznesowym jest angielski lub niemiecki

☑️ NOWOŚĆ: Korespondencja w Twoim ojczystym języku!

Konrad Wolfenstein

Ja i mój zespół chętnie będziemy do Państwa dyspozycji jako osobisty doradca.

Możesz się ze mną skontaktować, wypełniając formularz kontaktowy tutaj lub po prostu dzwoniąc pod numer +49 7348 4088 965. Mój adres e-mail to : [email protected]

Nie mogę się doczekać naszego wspólnego projektu.

☑️ Wsparcie dla MŚP w zakresie strategii, doradztwa, planowania i wdrażania

☑️ Tworzenie lub reorganizacja strategii cyfrowej i digitalizacji

☑️ Rozszerzenie i optymalizacja procesów sprzedaży międzynarodowej

☑️ Globalne i cyfrowe platformy handlowe B2B

☑️ Rozwój biznesu pionierskiego / Marketing / PR / Targi

Rozwiązanie quasi-in-house: Jak Xpert.Digital zamyka luki operacyjne w marketingu i sprzedaży B2B – Inteligentny biznes oparty na treściach – Zdjęcie: Xpert.Digital

Xpert.Digital to branżowy hub B2B oparty na danych, kierowany przez Konrad Wolfenstein . Firma działa jako zewnętrzne, quasi-wewnętrzne rozwiązanie dla partnerów przemysłowych, eliminując luki operacyjne w obszarze marketingu, treści i sprzedaży – bez konieczności angażowania dodatkowych zasobów po stronie klienta.

Więcej informacji tutaj:

• Rozwiązanie quasi-in-house: Jak Xpert.Digital niweluje luki operacyjne w marketingu i sprzedaży B2B – Smart Content-Driven Business