Gospodarka Chin w punkcie zwrotnym: kiedy nawet giganci tacy jak BYD zaczynają mieć problemy

Od lidera rynku światowego do wstrzymania produkcji: jak upadek BYD ujawnia problemy gospodarcze Chin

Chińska gospodarka, od dawna uznawana za niepowstrzymany motor wzrostu, coraz częściej ujawnia niepokojące pęknięcia w swoich fundamentach. To, co kiedyś uważano za cud gospodarczy XXI wieku, ujawnia obecnie strukturalne słabości, które mogą zachwiać całym systemem. Szczególnie niepokojący jest fakt, że nawet liderzy branży, tacy jak producent samochodów elektrycznych BYD, który do niedawna symbolizował technologiczny wzrost Chin, zmagają się obecnie z poważnymi trudnościami.

Rozpacz w BYD jest symptomem głębokiego kryzysu, który wykracza daleko poza pojedyncze firmy. Gigant samochodów elektrycznych, który w ciągu zaledwie kilku lat przekształcił się z nieznanego producenta akumulatorów w największego na świecie producenta pojazdów elektrycznych, musiał w ostatnich miesiącach drastycznie ograniczyć swoją produkcję. Zdolności produkcyjne zostały zmniejszone nawet o jedną trzecią w co najmniej czterech z siedmiu zakładów w Chinach. Zlikwidowano pracę na zmiany nocne, a planowana rozbudowa została wstrzymana. Ten rozwój sytuacji jest szczególnie godny uwagi, biorąc pod uwagę fakt, że w 2023 roku BYD wyprzedził niemiecki koncern Volkswagen i stał się liderem rynku w Chinach, a w 2024 roku wyprzedził nawet Teslę, stając się największym producentem samochodów elektrycznych na świecie.

Liczby mówią same za siebie: choć BYD wyznaczył ambitny cel sprzedaży 5,5 miliona pojazdów do 2025 roku, rzeczywistość maluje inny obraz. W pierwszym kwartale 2025 roku sprzedaż firmy wzrosła zaledwie o 5,5%, podczas gdy cały chiński rynek pojazdów elektrycznych rozrósł się o ponad 45%. Sytuacja jest szczególnie dramatyczna, jeśli chodzi o zapasy: pod koniec maja 2025 roku na parkingach dealerskich zalegało ponad 340 000 niesprzedanych pojazdów BYD – zapas wystarczający na ponad trzy miesiące.

W związku z tym:

• Chiny pod presją: ograniczenia modelu eksportowego drugiej co do wielkości gospodarki świata i wyzwania transformacji

Niszczycielska wojna cenowa i jej konsekwencje

W akcie desperacji BYD uciekł się do drastycznych środków. W maju 2025 roku firma obniżyła ceny 22 modeli nawet o 34%. Popularny mini-hatchback Seagull był teraz oferowany za równowartość nieco poniżej 7800 dolarów amerykańskich – cenę znacznie niższą niż koszty produkcji wielu zachodnich producentów. Ta agresywna polityka cenowa wywołała reakcję łańcuchową: konkurenci, tacy jak Geely, Chery i SAIC-GM, poszli w ich ślady, co doprowadziło do zgubnej wojny cenowej.

Skutki tej wojny cenowej są druzgocące. Marże zysku maleją, a dostawcy znajdują się pod ogromną presją. W 2023 roku BYD potrzebował średnio 275 dni na zapłatę swoim dostawcom – co w efekcie uczyniło z nich mimowolnych kredytodawców. Analitycy szacują, że rzeczywiste zadłużenie BYD wynosi około 39 miliardów euro, podczas gdy oficjalnie deklarowane zadłużenie wynosi zaledwie 3,3 miliarda euro. Rozbieżność ta wynika z systematycznych opóźnień w płatnościach na rzecz partnerów biznesowych.

Wei Jianjun, prezes producenta samochodów Great Wall Motor, już w maju ostrzegał przed rozwojem sytuacji przypominającej katastrofalny kryzys na rynku nieruchomości. Mówił o rewolucyjnym wzroście w branży motoryzacyjnej, który jeszcze nie wybuchł. Jego słowa okazały się prorocze: sytuacja pogorszyła się do tego stopnia, że ​​nawet chiński rząd musiał interweniować. Gazeta Partii Komunistycznej „Renmin Ribao” donosiła o bezładnych wojnach cenowych, które likwidowały zyski w całym łańcuchu dostaw.

Problemy strukturalne gospodarki chińskiej

Kryzys w branży motoryzacyjnej to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Gospodarka Chin zmaga się z fundamentalnymi problemami strukturalnymi, narastającymi od lat. Model wzrostu napędzanego inwestycjami, stosowany w ostatnich dekadach, coraz bardziej osiąga swoje granice. Przy stopie inwestycji przekraczającej 40% produktu krajowego brutto – wyjątkowo wysokiej jak na standardy międzynarodowe – coraz trudniej jest inwestować kapitał z zyskiem.

Całkowita produktywność czynników produkcji, będąca miarą efektywności ekonomicznej, spada w Chinach nieprzerwanie co najmniej od 2014 roku. Wskazuje to na rosnącą nieefektywność alokacyjną i technologiczną. W wielu sektorach produkcyjnych narosły znaczne nadwyżki mocy produkcyjnych. Chiński przemysł motoryzacyjny może wyprodukować prawie dwa razy więcej pojazdów niż jest faktycznie sprzedawanych, a fabryki pracują ze średnim wykorzystaniem mocy produkcyjnych na poziomie zaledwie 49,5%.

Oficjalna prognoza wzrostu gospodarczego na poziomie 5% do 2024 roku jest kwestionowana przez wielu ekspertów. Niezależni analitycy, tacy jak firma badawcza Rhodium Group, szacują, że rzeczywisty wzrost wyniósł jedynie 2,4–2,8%. Rozbieżność między oficjalnymi danymi a rzeczywistością gospodarczą pogłębia się.

Kryzys na rynku nieruchomości jako czynnik przyspieszający

Równolegle z kryzysem w branży motoryzacyjnej, narasta kryzys na rynku nieruchomości, który trwa od lat. Sektor, który kiedyś odpowiadał za nawet jedną trzecią chińskiej produkcji gospodarczej, znajduje się w spirali spadkowej. Ceny domów spadają od 21 miesięcy z rzędu. Analitycy Goldman Sachs spodziewają się spadku cen o kolejne 10% do 2027 roku – oprócz już obserwowanych spadków o 20%.

Kryzys rozpoczął się w 2021 roku od wprowadzenia surowszych przepisów kredytowych, mających na celu ograniczenie ryzyka finansowego w tym sektorze. To, co miało być ostrożną regulacją, szybko przerodziło się w katastrofę. Upadek giganta rynku nieruchomości Evergrande był dopiero początkiem. Miliony domów, które zostały już sprzedane, pozostają niedokończone. Zaufanie konsumentów zostało zachwiane, a wiele gospodarstw domowych boryka się z ujemnym kapitałem własnym – wartość ich nieruchomości jest niższa niż zadłużenie hipoteczne.

Rząd desperacko próbuje ustabilizować sektor. Program skupu o wartości 300 miliardów juanów ma umożliwić samorządom nabywanie niesprzedanych nieruchomości i przekształcanie ich w mieszkania socjalne. Jednak te środki to kropla w morzu potrzeb. Dochody samorządów ze sprzedaży gruntów, ich głównego źródła finansowania, spadły o 16 procent w 2024 roku.

W związku z tym:

• „Warsztat świata” – transformacja gospodarcza Chin: ograniczenia modelu eksportowego i wyboista droga do gospodarki krajowej

Osłabienie popytu krajowego

Kluczowym problemem stojącym przed chińską gospodarką jest słaby popyt krajowy. Konsumenci trzymają się swoich pieniędzy, niepokojeni kryzysem mieszkaniowym i bezrobociem wśród młodzieży na poziomie 16%. Ceny konsumpcyjne stoją w miejscu, a w niektórych regionach panuje nawet deflacja – sygnał ostrzegawczy dla gospodarki uzależnionej od wzrostu.

Ta niechęć do konsumpcji nie ogranicza się do firm chińskich. Europejskie firmy w Chinach odnotowują najgorsze nastroje od lat. Tylko 29% firm ankietowanych przez Izbę Handlową UE jest optymistycznie nastawionych do swoich perspektyw wzrostu w Chinach w ciągu najbliższych dwóch lat. Zacięta konkurencja cenowa w wielu sektorach ogranicza zyski, a przewidywalność maleje.

Zakupy B2B: Łańcuchy dostaw, handel, rynki i pozyskiwanie wspomagane sztuczną inteligencją z ACCIO.com - Zdjęcie: Xpert.Digital

Więcej informacji tutaj:

• Znajdź produkty i uzyskaj wgląd w B2B dzięki sztucznej inteligencji / doradztwu i wsparciu

Wymiar międzynarodowy: napięte stosunki UE–Chiny

Zawirowania gospodarcze w Chinach mają daleko idące reperkusje międzynarodowe. Szczyt UE-Chiny, zaplanowany na koniec lipca, odbywa się w atmosferze narastającego napięcia. Relacje handlowe, o rocznym wolumenie przekraczającym 700 miliardów euro i mające ogromne znaczenie dla obu stron, są nadwyrężone wzajemnymi oskarżeniami i działaniami protekcjonistycznymi.

UE nałożyła cła sięgające 45% na chińskie pojazdy elektryczne, aby chronić krajowy przemysł przed zalewem subsydiowanego importu. Chiny odpowiedziały cłami odwetowymi na produkty europejskie, w tym cłami sięgającymi 34,9% na import napojów spirytusowych. Spirala eskalacji trwa: kontrole eksportu pierwiastków ziem rzadkich, ograniczenia dotyczące wyrobów medycznych i wzajemne oskarżenia o nieuczciwe praktyki handlowe.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen mówiła o nowym szoku chińskim, ponieważ Chińska Republika Ludowa zalewa rynki światowe dotowaną nadwyżką mocy produkcyjnych. System jest ewidentnie manipulowany. Jednocześnie podkreśliła, że ​​całkowite oderwanie się od Chin nie byłoby ani efektywne, ani skuteczne. Europa nadal dąży do ukierunkowanego zaangażowania, ale domaga się uczciwej konkurencji.

W związku z tym:

• Gospodarka Chin w kryzysie? Wyzwania strukturalne kraju rozwijającego się

Ciśnienie eksportowe jako zawór bezpieczeństwa

W obliczu przegrzanego rynku krajowego i słabego popytu krajowego, rośnie presja na chińskie firmy, aby eksportowały nadwyżki mocy produkcyjnych za granicę. Już 20 procent wszystkich pojazdów produkowanych w Chinach jest eksportowane – i ta liczba stale rośnie. BYD buduje nie tylko zakłady w Turcji i na Węgrzech, ale planuje również fabrykę w Niemczech.

Jednak rynki eksportowe się kurczą. Stany Zjednoczone skutecznie zamknęły rynek, nakładając 100-procentowe cła na chińskie samochody elektryczne. Japonia i Korea mogą pójść w ich ślady. Unia Europejska pozostaje jednym z niewielu głównych rynków zbytu, ale nawet tam opór wobec napływu importu rośnie.

Rząd interweniuje – z wątpliwym skutkiem

W obliczu narastającego kryzysu chiński rząd poczuł się zmuszony do działania. Szefowie kilkunastu producentów samochodów zostali wezwani do Pekinu. Przesłanie było jasne: koniec ze sprzedażą poniżej kosztów, koniec z praktyką sprzedaży samochodów z zerowym przebiegiem i uczciwe traktowanie dostawców. Siedemnastu producentów samochodów obiecało następnie ograniczenie terminów płatności do maksymalnie 60 dni.

Ale te interwencje przypominają gaszenie pożaru lasu konewkami. Problemy strukturalne – nadwyżka mocy produkcyjnych, zbyt duża liczba producentów, brak zaufania konsumentów – pozostają nierozwiązane. Spośród 169 producentów samochodów w Chinach ponad połowa ma udział w rynku poniżej 0,1%. Analitycy spodziewają się gwałtownego wstrząsu na rynku, w którym przetrwa tylko pięć do siedmiu dominujących marek.

Wyzwanie technologiczne

Odpowiedzią Chin na słaby wzrost gospodarczy jest promowanie nowych sił wytwórczych poprzez innowacje technologiczne. Strategia ta jest jednak pełna sprzeczności. Dążenie do samowystarczalności technologicznej oznacza świadomą decyzję o rezygnacji z korzyści płynących z międzynarodowego podziału pracy. Jeśli tradycyjne gałęzie przemysłu mają zostać utrzymane w kraju pomimo braku konkurencyjności, a dobra pośrednie muszą być produkowane w kraju z przyczyn politycznych, zamiast być importowane po niższej cenie, wydajność gospodarcza spada.

Coraz bardziej rozdrobnione państwowe planowanie i kontrola badań i innowacji mogą w dłuższej perspektywie osłabić kreatywność i produktywność. Międzynarodowe firmy i naukowcy są zniechęcani polityką silniej powiązaną ze strategicznymi interesami Chin. Transfer technologii, z którego Chiny korzystały przez dziesięciolecia, wysycha.

Stracona dekada?

Analogie do straconej dekady Japonii po pęknięciu bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości w latach 90. są niezaprzeczalne. Nadwyżka mocy produkcyjnych, niespłacane kredyty, tendencje deflacyjne, spadająca produktywność – Chiny wykazują obecnie wszystkie te symptomy. Istnieją jednak istotne różnice: Chiny nadal są krajem rozwijającym się z niższym dochodem na mieszkańca, urbanizacja postępuje, a teoretycznie nadal istnieje potencjał do nadrobienia zaległości.

Pytanie brzmi, czy przywódcy polityczni są gotowi wdrożyć niezbędne, bolesne reformy. Prawdziwa korekta rynku oznaczałaby masowe zwolnienia i bankructwa – kwestie politycznie drażliwe w systemie, którego legitymizacja opiera się na sukcesie gospodarczym i stabilności społecznej. Alternatywa, polegająca na żonglowaniu dotacjami państwowymi i interwencjami rynkowymi, grozi jedynie odroczeniem i zaostrzeniem problemów.

W związku z tym:

• Przede wszystkim stabilność społeczna: Chiny wspierają firmy przynoszące straty i ponoszą koszty priorytetów politycznych

Globalny wpływ

Kryzys w Chinach ma dalekosiężne, globalne konsekwencje. Niemieccy producenci samochodów, którzy przez dekady czerpali zyski z chińskiego rynku, odnotowują dwucyfrowe spadki sprzedaży. Udział marek zagranicznych w chińskim rynku spadł z 64% w 2020 roku do zaledwie 30,6%. Nawet w segmencie silników spalinowych, który od dawna jest domeną producentów zachodnich, Geely sprzedaje się teraz lepiej niż Toyota.

Nadwyżka mocy produkcyjnych Chin grozi destabilizacją rynków światowych. Jeśli chińscy producenci będą eksportować nadwyżki produkcji po cenach dumpingowych, producenci na całym świecie znajdą się pod presją. Konflikty handlowe się zaostrzają, a środki protekcjonistyczne rosną. Wizja zintegrowanej gospodarki globalnej ustępuje miejsca mozaiki bloków handlowych i barier celnych.

Koniec pewnej ery

Chińska gospodarka znajduje się w historycznym punkcie zwrotnym. Model wzrostu napędzanego inwestycjami, który w ciągu zaledwie czterech dekad przekształcił Chiny z kraju rozwijającego się w drugą co do wielkości gospodarkę świata, wyczerpał się. Symptomy kryzysu – od cięć produkcji BYD, przez bańkę mieszkaniową, po słaby popyt krajowy – odzwierciedlają głębsze problemy strukturalne.

Desperacja, nawet wśród liderów branży, takich jak BYD, pokazuje, że nikt nie jest odporny na zakłócenia systemowe. Próby zabezpieczenia udziału w rynku poprzez agresywne obniżki cen jedynie pogłębiają kryzys. Nadwyżka mocy produkcyjnych w branży motoryzacyjnej jest symptomem gospodarki, która produkuje za dużo, a konsumuje za mało.

Nadchodzące lata pokażą, czy Chiny poradzą sobie z trudną transformacją do bardziej zrównoważonego, opartego na konsumpcji modelu wzrostu. Alternatywa – długi okres stagnacji w obliczu rosnących napięć społecznych – miałaby poważne konsekwencje nie tylko dla Chin, ale dla całej światowej gospodarki. Zbliżający się szczyt UE-Chiny będzie kluczowym testem, który pokaże, czy pomimo wszystkich napięć, istnieje jeszcze miejsce na konstruktywną współpracę. Czas gra kluczową rolę, ponieważ jeśli nawet giganci tacy jak BYD zaczną się chwiać, stawka jest wyższa niż tylko przyszłość poszczególnych firm – chodzi o stabilność całego globalnego systemu gospodarczego.

☑️ Wsparcie dla MŚP w zakresie strategii, doradztwa, planowania i wdrażania

☑️ Tworzenie lub reorganizacja strategii cyfrowej i digitalizacji

☑️ Rozszerzenie i optymalizacja procesów sprzedaży międzynarodowej

☑️ Globalne i cyfrowe platformy handlowe B2B

☑️ Rozwój pionierskiego biznesu

Konrad Wolfenstein

Chętnie będę pełnić rolę Twojego osobistego doradcy.

Można się ze mną skontaktować, wypełniając formularz kontaktowy poniżej lub po prostu dzwoniąc pod numer +49 7348 4088 965 (Monachium) .

Nie mogę się doczekać naszego wspólnego projektu.

Xpert.Digital to centrum przemysłowe skupiające się na cyfryzacji, inżynierii mechanicznej, logistyce/intralogistyce i fotowoltaice.

Dzięki naszemu rozwiązaniu 360° Business Development wspieramy renomowane firmy od pozyskiwania nowych klientów po obsługę posprzedażową.

Nasze narzędzia cyfrowe obejmują analizę rynku, smarketing, automatyzację marketingu, tworzenie treści, PR, kampanie mailingowe, spersonalizowane media społecznościowe i pielęgnowanie potencjalnych klientów.

Więcej informacji znajdziesz na stronach: www.xpert.digital - www.xpert.solar - www.xpert.plus