Odchodzisz od azjatyckich chipów? Montowane w Europie: Schenker, Tuxedo & Co. – Jak krajowi producenci laptopów wstrząsają obecnie rynkiem

Ukryte tylne furtki w komputerach PC? Dlaczego coraz więcej użytkowników wybiera te europejskie laptopy?

Globalny rynek laptopów wydaje się być w rękach azjatyckich i amerykańskich gigantów. Na listach bestsellerów dominują takie marki jak Lenovo, Apple i HP, a serce tych urządzeń – niezbędne mikroprocesory – jest produkowane niemal wyłącznie w wysoce bezpiecznych fabrykach TSMC na Tajwanie. Czy to oznacza, że ​​marzenie o prawdziwej niezależności technologicznej i europejskim komputerze wreszcie się skończyło? Odpowiedź brzmi: nie. Z dala od głównego nurtu, charakteryzującego się wojnami cenowymi i masową produkcją, w Europie – a zwłaszcza w Niemczech – rozwinął się cichy, ale wysoce innowacyjny przemysł.

Dzięki systemom BTO (Build-To-Order), radykalnej przejrzystości dzięki oprogramowaniu open source oraz konsekwentnemu dążeniu do ochrony danych, możliwości naprawy i jakości usług, producenci tacy jak Schenker, Tuxedo i NovaCustom udowadniają, że suwerenność cyfrowa to coś więcej niż tylko polityczne hasło. „Zmontowane w Europie” oznacza dziś znacznie więcej niż tylko montaż importowanych części. To strategiczna odpowiedź na zależności geopolityczne, siła napędowa innowacji w oprogramowaniu i namacalna obietnica jakości dla wymagających użytkowników, firm i agencji rządowych, które chcą wiedzieć, co naprawdę kryje się pod maską ich urządzeń.

Europa produkuje laptopy. Tylko nie śmie o tym mówić otwarcie.

Zmontowane w Europie – dlaczego kontynent jest zdolny do więcej, niż pokazuje

Globalny rynek laptopów to branża warta wiele miliardów dolarów, o jasno określonej dynamice. Globalnie segment ten był wyceniany na około 115 miliardów dolarów w 2025 roku, a prognozy wskazują, że do 2035 roku wartość ta wzrośnie do prawie 185 miliardów dolarów – co oznacza roczną stopę wzrostu na poziomie 4,8%. W samej Europie rynek notebooków wygenerował przychody w wysokości około 13,4 miliarda euro w 2025 roku, przy czym trend w kierunku droższych urządzeń utrzymuje się: w pierwszych tygodniach drugiego kwartału 2026 roku europejskie przychody z notebooków wzrosły o 12 procent w porównaniu z rokiem poprzednim, mimo że liczba sprzedanych egzemplarzy spadła o 3 procent. Średnia cena sprzedaży wzrosła o 11,4 procent – ​​głównie dzięki architekturze procesorów z obsługą sztucznej inteligencji i przyspieszonemu cyklowi wymiany w środowiskach korporacyjnych.

Firmy roszczące sobie prawo do pozycji lidera na tym rynku nie są firmami europejskimi. Na niemieckim Amazonie w czerwcu 2025 roku liderem z 31,6% udziałem w sprzedaży urządzeń było Lenovo, a za nim Apple, HP i Acer. Europejscy producenci po prostu nie pojawiają się na listach bestsellerów głównych platform. To nie przypadek, ale konsekwencja decyzji strukturalnych podjętych dekady temu – decyzji, które teraz wymagają ponownej oceny w świetle rosnących napięć geopolitycznych i pilnego zapotrzebowania na suwerenność cyfrową.

Podstawy oligopolu: dlaczego żaden układ scalony nie działa bez Azji

Aby zrozumieć, dlaczego notebook produkowany w całości w Europie nie jest realną opcją w 2026 roku, należy spojrzeć na niego z perspektywy mikroskopowej – na warstwy krzemu, których produkcja stanowi najbardziej złożoną i kapitałochłonną działalność ludzkości. Sercem każdego współczesnego komputera, procesorem i układem graficznym, zajmują się firmy Intel, AMD lub Nvidia. Jednak układy te są produkowane niemal wyłącznie przez TSMC na Tajwanie lub Samsunga w Korei Południowej.

Dominacja TSMC jest niemal nie do opisania: w drugim kwartale 2025 roku firma posiadała 70,2% udziału w globalnym rynku odlewniczym – rekordowy poziom. W przypadku układów 5-nanometrowych udział TSMC wynosi ponad 80%, a w przypadku układów 3-nanometrowych nawet ponad 90%. Samsung, drugi co do wielkości producent kontraktowy, spadł do zaledwie 7,2-7,7%. Chińska firma SMIC utrzymuje około 5-6%. Dziesięć największych odlewni kontroluje łącznie 97% globalnego rynku.

To właśnie tutaj jedyna europejska firma o realnym znaczeniu wkracza na globalny rynek półprzewodników: holenderska firma ASML. Firma jest jedynym na świecie producentem maszyn litograficznych EUV, systemów naświetlania, bez których nie można produkować zaawansowanych układów scalonych o wielkości poniżej siedmiu nanometrów. Cena jednej takiej maszyny sięga nawet 150 milionów dolarów. Globalny udział ASML w tym kluczowym obszarze technologicznym szacuje się na 80–90 procent – ​​co daje firmie prawdopodobnie najbardziej imponujący monopol w całej branży technologicznej. Bez ASML nie byłoby nowoczesnych procesorów, ani od TSMC, ani od Intela.

Europa znajduje się zatem w sprzecznej sytuacji: musi zbudować jedyną niezbędną maszynę kluczową do produkcji chipów, a jednocześnie importować niemal wszystkie gotowe chipy. Ta luka strukturalna stanowi prawdziwy, sedno problemu uzależnienia technologicznego Europy.

Oprócz łańcucha dostaw procesorów istnieje tzw. przemysł barebone. Niemal wszystkie obudowy notebooków, w tym ich płyty główne, są prefabrykowane przez niewielką grupę tajwańskich producentów kontraktowych. Firma Clevo, założona w 1983 roku, jest uważana za jednego z najstarszych i najważniejszych producentów ODM (Original Design Manufacturers) i dostarcza swoje wysoce konfigurowalne systemy barebone licznym markom na całym świecie. Tongfang i Compal dopełniają ten oligopol. Produkcja masowa odbywa się głównie w Chinach i innych krajach Azji Południowo-Wschodniej, gdzie niskie koszty pracy, dotacje rządowe i rozwinięta sieć dostaw generują praktycznie nie do pokonania przewagę kosztową. Żaden konsumencki notebook na świecie nie obejdzie się bez azjatyckich półprzewodników, wyświetlaczy ani płytek drukowanych. Każdy, kto twierdzi inaczej, zajmuje się marketingiem, a nie polityką przemysłową.

Między importem a innowacją: model europejskich przetwórców

Czy ta surowa ocena oznacza, że ​​europejski laptop musi pozostać iluzją? Odpowiedź jest bardziej złożona, niż sugerują nagłówki. Ponieważ dziś kluczowa wartość dodana nie leży już wyłącznie w masowej produkcji. Leży w projekcie, konfiguracji, serwisie i – coraz częściej – w oprogramowaniu.

Europejscy producenci stworzyli model, który można określić jako „build-to-order” (BTO): importują surowe, częściowo zmontowane obudowy barebone z Azji i przekształcają je w Europie w spersonalizowane, zaawansowane technologicznie urządzenia. Proces ten obejmuje indywidualną konfigurację pamięci RAM i pamięci masowej zgodnie ze specyfikacją klienta, kontrolę jakości, testy obciążeniowe, instalację systemu operacyjnego oraz konfigurację oprogramowania sprzętowego (firmware) lub oprogramowania open source. Model BTO nie jest europejską innowacją – został on ustanowiony dominującą strategią na rynku komputerów PC w latach 90. XX wieku przez firmy takie jak Dell. Jednak europejscy dostawcy udoskonalili go i dostosowali do specyficznych nisz rynkowych, których międzynarodowi dostawcy masowi nie mogą lub nie chcą obsłużyć.

Nie należy lekceważyć ekonomicznego znaczenia tego procesu rafinacji. Wysoko wykwalifikowane miejsca pracy w branży montażu, zarządzania jakością, obsługi klienta i rozwoju oprogramowania powstają w Europie, płacą europejskie podatki i podlegają europejskim przepisom prawa pracy. Lokalny montaż końcowy skraca łańcuch dostaw, zwiększa jego przejrzystość i odporność na globalne zakłócenia – lekcja, którą świat boleśnie odrobił podczas pandemii COVID-19 i związanego z nią niedoboru chipów.

Hüllhorst, Lipsk, Augsburg: cichy przemysł laptopów w Niemczech

W Niemczech swoją siedzibę ma kilku najważniejszych europejskich graczy w tym segmencie, a historie ich początków odzwierciedlają mocne strony przemysłowe kraju: średniej wielkości przedsiębiorstwa, kulturę inżynierską i chęć zajmowania wąskich nisz o wysokim stopniu integracji pionowej.

Firma Wortmann AG z siedzibą w Hüllhorst w Westfalii jest jednym z najbardziej niezwykłych przykładów niezależności przedsiębiorczej w niemieckim sektorze IT. Ta rodzinna firma zarządza jedną z najważniejszych linii produkcyjnych IT w Niemczech, montując laptopy, komputery stacjonarne, serwery i inne komponenty sprzętowe pod marką TERRA dla regionu DACH (Niemcy, Austria i Szwajcaria). Przychody grupy wynoszą około 2,1 miliarda euro, a sama Wortmann AG wygenerowała ostatnio ponad 1 miliard euro przychodów. Firma koncentruje się przede wszystkim na sektorze B2B: szkołach, agencjach rządowych, średnich przedsiębiorstwach i instytucjach publicznych, które stawiają wysokie wymagania niezawodnym łańcuchom dostaw, certyfikowanym usługom i szybkiemu czasowi reakcji w przypadku napraw. Ten instytucjonalny model biznesowy chroni firmę Wortmann przed wojnami cenowymi w segmencie konsumenckim i umożliwia stabilne marże dzięki umowom serwisowym i długoterminowym umowom ramowym. Na rynku zdominowanym przez globalne korporacje Wortmann udowadnia, że ​​regionalne korzenie i branżowa jakość usług mogą być realnymi przewagami konkurencyjnymi — markę TERRA rzadko można znaleźć na Amazonie, ale tym częściej można ją znaleźć w niemieckich szkołach i budynkach administracyjnych.

W Lipsku firma Schenker Technologies, założona w 2002 roku przez Roberta Schenkera, wypracowała sobie odrębną, uzupełniającą niszę. Firma, która pod marką XMG sprzedaje wysokowydajne laptopy do gier, tworzenia treści i dla użytkowników profesjonalnych, stanowi przykład możliwości europejskiego sektora produkcji na zamówienie (BTO) w segmencie premium. Klienci mogą spersonalizować swoje urządzenia aż do poziomu komponentów za pomocą konfiguratora: jaka pamięć RAM, jaki dysk SSD, jaki system chłodzenia, jaki wariant wyświetlacza – wszystko to jest montowane w Saksonii po otrzymaniu zamówienia i poddawane kompleksowym testom obciążeniowym. Ci, którzy dysponują już odpowiednim dyskiem SSD, mogą nawet skonfigurować model XMG bez napędu i samodzielnie zainstalować istniejący komponent – ​​zasada serwisowa, która po prostu nie istnieje wśród globalnych producentów masowych. Kontrola jakości odbywa się w całości w Lipsku, co umożliwia krótki czas reakcji w przypadku roszczeń gwarancyjnych i przejrzysty łańcuch odpowiedzialności.

Tuxedo Computers, z siedzibą niedaleko Augsburga, reprezentuje trzecie podejście do europejskiej produkcji laptopów: konsekwentne skupienie się na systemie Linux. Firma łączy obecny sprzęt notebooków – w tym modele oparte na komputerach Clevo barebone – z głęboko spersonalizowanym stosem systemów operacyjnych. Od lat Tuxedo rozwija własną dystrybucję Linuksa, Tuxedo OS, opartą na Ubuntu z pulpitem KDE Plasma, która płynnie współpracuje ze wszystkimi zainstalowanymi elementami sprzętowymi – w tym sterownikami graficznymi, podświetleniem klawiatury i zarządzaniem energią. Centrum sterowania Tuxedo umożliwia precyzyjną kontrolę krzywych wentylatorów, profili zasilania i limitów ładowania baterii bezpośrednio z poziomu systemu operacyjnego. To sprawia, że ​​oferta jest atrakcyjna dla użytkowników, którzy chcą odejść od systemu Windows, ale nie chcą zajmować się skomplikowaną konfiguracją sterowników. Klienci z UE korzystają z kosztów wysyłki z VAT i niemieckiego adresu zwrotnego w przypadku reklamacji – zamiast kosztów wysyłki transatlantyckiej.

Amsterdam i Walencja: radykalny program ochrony danych z nisz Europy

Poza Niemcami wyłoniła się niezwykła europejska nisza, która interpretuje koncepcję suwerenności cyfrowej bardziej konsekwentnie niż jakakolwiek inna. NovaCustom działa w Holandii, a Slimbook w Hiszpanii – obie firmy kierują swoją ofertę do użytkowników, którzy nie tylko szukają alternatywnego systemu operacyjnego, ale także żywią fundamentalną nieufność do całej zastrzeżonej infrastruktury programowej nowoczesnych notebooków.

Firma NovaCustom skupiła się na unikalnej funkcji technicznej, która po prostu nie istnieje w głównym nurcie branży sprzętowej: całkowitym zastąpieniu zastrzeżonego BIOS-u/UEFI systemem Dasharo, autorską implementacją systemu oprogramowania układowego Coreboot o otwartym kodzie źródłowym. Konwencjonalny BIOS/UEFI płyty głównej notebooka to zamknięta warstwa oprogramowania, która działa głęboko pod systemem operacyjnym, jest niedostępna dla użytkownika i zasadniczo może być wykorzystana jako powierzchnia ataku dla backdoorów lub złośliwego oprogramowania sponsorowanego przez państwo. Cała debata wokół państwowego oprogramowania inwigilacyjnego, która w ostatnich latach wielokrotnie zajmowała europejskie agencje bezpieczeństwa, dotyczy właśnie tej warstwy systemu. System Dasharo-coreboot firmy NovaCustom udostępnia publicznie pełny kod źródłowy oprogramowania układowego i w pełni go dokumentuje. Aktualne modele laptopów NovaCustom są fabrycznie wyposażone w system operacyjny Qubes OS, specjalizujący się w bezpieczeństwie poprzez izolację. Fakt, że firma opiera się również na modułach pamięci GOODRAM, polskiego producenta Wilk Elektronik, który jako jedyny w Europie nadal produkuje moduły DRAM, dopełnia obrazu konsekwentnej strategii lokalizacyjnej. Same układy scalone nadal jednak pochodzą z Azji – jest to szczątkowa zależność, którą NovaCustom otwarcie przyznaje.

Slimbook, z siedzibą w Walencji i zarządzany przez Grupo Odín, realizuje bardziej otwartą strategię: urządzenia są dostarczane z preinstalowanymi różnymi dystrybucjami Linuksa, w ramach szczególnie bliskiej współpracy z projektem KDE, który dał początek linii produktów KDE Slimbook. Siłą Slimbooka jest doskonały stosunek ceny do wydajności w połączeniu z stabilną kompatybilnością z Linuksem. Ceny modeli podstawowych zaczynają się od poniżej 1000 euro, a modele z najwyższej półki z procesorem AMD Ryzen 7 i 16 GB pamięci RAM kosztują około 1000 euro, oferując tym samym poważną alternatywę dla notebooków z Linuksem klasy premium od Tuxedo lub System76.

Kod jako przewaga konkurencyjna: europejska warstwa oprogramowania jako prawdziwa innowacja

Najważniejsza innowacja, jaką europejscy producenci laptopów wprowadzili w ostatnich latach, nie polega na lutowaniu nowych płytek drukowanych, ale na pisaniu kodu. Uświadomienie sobie tego jest kluczowe dla zrozumienia pozycji konkurencyjnej Europy.

Klasyczny BIOS/UEFI, zainstalowany w niemal wszystkich laptopach dostępnych na rynku na całym świecie, to zastrzeżony system, którego użytkownik nie ma ani podglądu, ani rzeczywistej kontroli. Europejskie firmy, takie jak Tuxedo Computers i NovaCustom, dostrzegły, że to właśnie w tym obszarze można stworzyć prawdziwą wartość dodaną, której Lenovo, HP czy Acer strukturalnie nie oferują – ponieważ ich logika masowego rynku koncentruje się na standaryzacji i kontroli, a nie na transparentności.

Otwarty system Coreboot, w który NovaCustom wnosi znaczący wkład dzięki implementacji Dasharo, sprawia, że ​​warstwa oprogramowania układowego laptopa jest całkowicie transparentna, audytowalna i konfigurowalna. Praktyczne korzyści są znaczące: Dasharo zapobiega stale wysokim temperaturom procesora dzięki zoptymalizowanym profilom temperaturowym, wydłużając tym samym żywotność sprzętu. Pełna kompatybilność z systemami operacyjnymi GNU/Linux jest wbudowana w projekt od samego początku, a nie dodawana później. Luki w zabezpieczeniach oprogramowania układowego mogą być identyfikowane i łatane szybciej przez społeczność open source niż w zamkniętych, zastrzeżonych systemach – zasada znana jako prawo Linusa, które głosi: Wiele oczu czyni pracę lżejszą.

Firma Tuxedo Computers podjęła komplementarne podejście, wprowadzając Tuxedo Control Center (TCC): zamiast całkowicie udostępniać oprogramowanie układowe, firma oferuje głęboką integrację z systemem operacyjnym, dając użytkownikom Linuksa dostęp do funkcji, które w przeciwnym razie byłyby dostępne wyłącznie za pośrednictwem narzędzi producenta w systemie Windows. Krzywe wentylatora, tryby oszczędzania energii, wzory podświetlenia klawiatury i limity ładowania baterii są nie tylko regulowane, ale także bezpośrednio widoczne i rozszerzalne przez społeczność open source.

Ta europejska innowacja w oprogramowaniu ma realne konsekwencje dla żywotności produktu. Urządzenie dostarczane z otwartym stosem oprogramowania sprzętowego może być używane po zakończeniu cyklu życia sprzętu, ponieważ brak blokady oprogramowania uniemożliwia wymianę komponentów. W świecie, w którym problem planowanego postarzania produktów jest coraz bardziej uregulowany – UE podjęła ważny krok legislacyjny, zapewniając prawo do naprawy – te cechy stają się namacalną przewagą rynkową.

Nasze doświadczenie w zakresie rozwoju biznesu, sprzedaży i marketingu w UE i Niemczech – Zdjęcie: Xpert.Digital

Obszary zainteresowań branży: B2B, digitalizacja (od AI do XR), inżynieria mechaniczna, logistyka, odnawialne źródła energii i przemysł

Więcej informacji tutaj:

• Centrum Biznesu Ekspertów

Centrum tematyczne oferujące spostrzeżenia i wiedzę specjalistyczną:

• Platforma wiedzy obejmująca gospodarki globalne i regionalne, innowacje i trendy branżowe
• Zbiór analiz, spostrzeżeń i informacji ogólnych na temat obszarów, na których się koncentrujemy
• Miejsce, w którym można zdobyć wiedzę i informacje na temat bieżących wydarzeń w biznesie i technologii
• Centrum dla firm poszukujących informacji na temat rynków, cyfryzacji i innowacji branżowych

Berlin jako awangarda: eksperyment open source MNT Research

Każdy, kto naprawdę chce zrozumieć granice możliwości w Europie, musi odwiedzić Berlin – a dokładniej, berliński kolektyw MNT Research. Dzięki serii Reform firma stworzyła laptopy, które nie mają sobie równych w historii komputerów osobistych. Wszystkie projekty płytek drukowanych są w pełni open source i dostępne bezpłatnie na licencji CERN OHL S 2.0 oraz GNU GPLv3. Płytki drukowane są produkowane w Europie, a obudowy frezowane lub drukowane w technologii 3D w Berlinie.

Aby uniknąć strategicznej zależności od Intela i AMD, MNT Research wykorzystuje procesory ARM – oryginalny MNT Reform, NXP i.MX8M z rdzeniami ARM Cortex-A53 oraz nowsze modele, bardziej zaawansowane implementacje ARM. Systemem operacyjnym jest Linux. Rezultatem nie jest wydajna maszyna do renderowania animacji 3D ani odtwarzania aktualnych tytułów. To coś o wiele cenniejszego: najbardziej spójny dowód na to, że idea w pełni transparentnego, naprawialnego i lokalnego komputera jest technicznie wykonalna.

MNT Reform Next, najnowsza odsłona linii produktów, przenosi te zasady na nowy poziom: modułowość, możliwość rozbudowy i naprawy są wpisane w sprzęt już od pierwszej decyzji projektowej. Cała dokumentacja sprzętowa, kod źródłowy oprogramowania układowego i zapisy produkcyjne są swobodnie dostępne online – standard, który byłby nie do pomyślenia na rynku laptopów powszechnego użytku, ponieważ zniszczyłby fundamenty przewagi konkurencyjnej opartej na własnościowych produktach. Dzięki swojemu podejściu MNT Research przyciągnął niewielką, ale rosnącą społeczność purystów IT, badaczy bezpieczeństwa i aktywistów na rzecz otwartego sprzętu – udowadniając, że w Europie istnieje rynek dla radykalnego samostanowienia technologicznego.

Ekonomiczna opłacalność modelu MNT pozostaje kwestią otwartą do dyskusji. Firma finansuje się poprzez sprzedaż bezpośrednią i kampanie crowdfundingowe. Skalowanie na rynki masowe jest strukturalnie niemożliwe, dopóki koszty lokalnej produkcji i brak korzyści skali powodują, że ceny końcowe znacznie przewyższają poziom konkurencyjnych produktów komercyjnych. Ale nie o to chodzi w MNT Research. Chodzi o zademonstrowanie pewnej zasady.

Struktura władzy się rozpada: europejska strategia chipowa między ambicją a rzeczywistością

Polityczną odpowiedzią Europy na strukturalne uzależnienie od półprzewodników jest europejska ustawa o chipach, która weszła w życie we wrześniu 2023 r. Celem jest podwojenie europejskiego udziału w globalnej produkcji chipów z obecnego poziomu około 10% do 20% do 2030 r. Zmobilizowane na ten cel środki finansowe są znaczne: na mocy ustawy o chipach uruchomiono już inwestycje o wartości ponad 80 mld euro. Ponad 85% środków na inicjatywę „Chips for Europe” zostało już zaangażowanych, a pięć linii pilotażowych otrzymało wsparcie w łącznej kwocie 3,7 mld euro z funduszy europejskich i krajowych.

Najbardziej ambitne pojedyncze projekty pokazują jednak, jak stroma jest droga do samowystarczalności. Intel pierwotnie ogłosił plany budowy nowoczesnej fabryki półprzewodników w Magdeburgu za około 30 miliardów euro – z prawie 10 miliardami euro dotacji od rządu federalnego Niemiec. W lipcu 2025 roku Intel definitywnie anulował ten projekt. Porażka dla ambicji Niemiec jako kraju produkującego układy scalone była znacząca. Sytuacja w Dreźnie rozwija się coraz lepiej: spółka joint venture ESMC (European Semiconductor Manufacturing Company), składająca się z TSMC z 70% udziałów oraz Bosch, Infineon i NXP z 10% udziałami każda, ukończyła budowę stanu surowego swojej pierwszej europejskiej fabryki pod koniec 2025 roku. Instalacja urządzeń planowana jest na drugą połowę 2026 roku, a produkcja rozpocznie się pod koniec 2027 roku. Wartość inwestycji przekracza 10 miliardów euro, z czego 5 miliardów euro to pomoc UE. Jednakże na najwyższym szczeblu produkcji zakłady w Dreźnie wykorzystują wyłącznie procesy 28/22 nanometrów i 16/12 nanometrów, podczas gdy wiodące zakłady TSMC na Tajwanie już pracują w procesie 3 nanometrów, a wkrótce także 2 nanometrów.

Ta luka technologiczna stanowi najszczerszą odpowiedź na pytanie, kiedy Europa będzie mogła pochwalić się laptopem, którego procesor został faktycznie opracowany w Europie: najwcześniej po 2027 roku, a nawet wtedy dopiero w generacji produkcyjnej, która w momencie rozpoczęcia produkcji będzie już o dwie, trzy generacje za azjatyckimi konkurentami. O ile bezpieczeństwo dostaw i odporność europejskich łańcuchów dostaw zostaną poprawione, drezdeńska fabryka nie zniweluje luki technologicznej. Aby to osiągnąć, Europa potrzebowałaby albo znacznie większych inwestycji – Chips Act 2.0, o który przedstawiciele branży apelowali już w marcu 2025 roku – albo bardzo długoterminowej perspektywy.

Ponad 80 procent zależności: cyfrowa podatność Europy w liczbach

Problem półprzewodników to jedynie najbardziej widoczny wierzchołek strukturalnej góry lodowej. Według analizy przeprowadzonej przez instytut ekonomiczny, ponad 80% kluczowych technologii cyfrowych w Europie jest zależnych od dostawców spoza Europy. Badanie Parlamentu Europejskiego z 2025 roku wykazało, że zależność od zagranicznych technologii komunikacyjnych, zwłaszcza chińskich, stanowi poważne zagrożenie dla suwerenności technologicznej UE. Ponad 80% produktów, usług i infrastruktury cyfrowej, których potrzebuje Europa, pochodzi z krajów trzecich.

Te dane w nowy sposób kontekstualizują wartość europejskich producentów laptopów. Firmy takie jak Schenker, Tuxedo, Wortmann czy NovaCustom, które montują, dostosowują i zapewniają lokalne wsparcie w Europie, nie tylko przyczyniają się do rozwoju regionalnej gospodarki. Tworzą one również barierę chroniącą przed całkowitym uzależnieniem od zewnętrznych dostawców, których działania nie mogą być kontrolowane przez europejskie organy regulacyjne. Wybór laptopa skonfigurowanego przez NovaCustom z systemem Dasharo Coreboot to zatem nie tylko kwestia techniczna – to akt o znaczeniu ekonomicznym i politycznym.

Badanie niemieckiego Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Energii dotyczące suwerenności cyfrowej jasno stwierdza: W sektorze sprzętu i infrastruktury istnieje znaczna zależność od dostawców spoza Europy, których rola jest kluczowa. Rozwiązaniem nie mogą być wyłącznie wielomiliardowe programy inwestycyjne rządowe, których efekty pojawiają się dopiero po dziesięcioleciach. Musi ono również polegać na ukierunkowanej stymulacji popytu na europejskich dostawców na wszystkich poziomach łańcucha wartości – od zamówień publicznych i zachęt podatkowych po kampanie edukacyjne podnoszące świadomość na temat pochodzenia i łańcucha wartości sprzętu cyfrowego.

Co naprawdę oznacza „Zmontowano w Europie”: trzeźwa ocena

Terminu „Montowane w Europie” nie należy ani romantyzować, ani lekceważyć. Opisuje on realną, ekonomicznie opłacalną i geopolitycznie znaczącą formę tworzenia wartości, która zasadniczo różni się od prostej hali montażowej śrub. Europejscy producenci BTO świadczą usługi projektowania konfiguracji sprzętu, opracowują autorskie lub otwarte pakiety oprogramowania, prowadzą lokalne systemy kontroli jakości, utrzymują sieci napraw i inwestują w dalsze szkolenia wykwalifikowanych pracowników.

Wartość tego modelu staje się szczególnie oczywista w porównaniu z alternatywą. Każdy, kto kupuje notebooka od globalnego sprzedawcy detalicznego, otrzymuje urządzenie zmontowane w Chinach lub Wietnamie, przechowywane w centralnym magazynie w Holandii lub Czechach i wysyłane za pośrednictwem kanału dystrybucji, którego centrum serwisowe często znajduje się w Europie Wschodniej, a nawet poza UE. W przypadku naprawy może to oznaczać tygodnie oczekiwania, utratę danych z powodu całkowitego zatrzymania urządzenia oraz brak możliwości śledzenia naprawy. W przypadku niemieckiego producenta, takiego jak Schenker czy Tuxedo, czas realizacji naprawy jest znacznie krótszy, obsługa klienta mówi po niemiecku i jest dostępna telefonicznie, a istnieje duże prawdopodobieństwo, że urządzenie zostanie faktycznie serwisowane w Niemczech.

Kolejną często pomijaną zaletą jest brak bloatware. Laptopy dostępne na rynku masowym zazwyczaj zawierają zestaw preinstalowanego oprogramowania, od wersji próbnych programów antywirusowych i gier kasynowych po sterowniki OEM, które są regularnie identyfikowane jako luki w zabezpieczeniach. Z drugiej strony, wyspecjalizowani europejscy dostawcy albo dostarczają czyste instalacje systemu Windows, albo – w przypadku Tuxedo, NovaCustom i Slimbook – wyłącznie systemy Linux zoptymalizowane od podstaw pod kątem konkretnego sprzętu.

Cena i pozycjonowanie: Dla kogo europejskie podejście jest opłacalne?

Szczera dyskusja o europejskich laptopach nieuchronnie porusza kwestię ceny. Urządzenie Tuxedo, Schenker lub NovaCustom jest zazwyczaj droższe niż porównywalnie wyposażony model Lenovo, Acera lub ASUSa w tym samym segmencie wydajności. Przyczyny tego są strukturalne i nieuniknione: wyższe koszty pracy w Niemczech, niższy wolumen produkcji, a co za tym idzie, mniejsze korzyści skali, a także bardziej złożony model serwisu i konfiguracji.

Cena Tuxedo InfinityBook Pro 14 obecnej generacji zaczyna się od około 1427 euro z VAT – to wyższa cena w porównaniu z podobnymi konkurentami z azjatyckiego rynku masowego, ale uzasadniona wymiernymi korzyściami: systemem Linux od razu po instalacji, brakiem zbędnego oprogramowania, niemieckim systemem gwarancji i sterownikami open source. Oferta XMG firmy Schenker Technologies jest skierowana do klientów gotowych zapłacić za indywidualną konfigurację i lokalną kontrolę jakości. NovaCustom pobiera dodatkową opłatę za modele Coreboot z maksymalną transparentnością oprogramowania układowego, kierując je do świadomych odbiorców o określonych wymaganiach bezpieczeństwa.

Jednak dla instytucji publicznych, agencji rządowych, organizacji opieki zdrowotnej i firm o zaostrzonych wymogach ochrony danych argument ceny jest mniej decydujący niż argument ryzyka. Laptop z otwartym stosem oprogramowania sprzętowego i weryfikowalnym łańcuchem dostaw nie jest opcjonalnie droższy dla tych nabywców, ale strategicznie niezbędny. Coraz bardziej rygorystyczne regulacje prawne w ramach NIS-2, rozporządzenia w sprawie cyberodporności i podobnych przepisów UE zwiększą presję na firmy i agencje rządowe nie tylko w kwestii transparentności sprzętu, ale także w zakresie jej demonstrowania.

Horyzont czasowy: Co będzie się działo po złożeniu modelu?

Średnio- i długoterminowe perspektywy europejskiego rynku laptopów zależą od trzech, aktualnie równolegle zachodzących, wydarzeń.

Po pierwsze: sukces lub porażka europejskiej inicjatywy na rzecz półprzewodników. Jeśli fabryka ESMC w Dreźnie rozpocznie działalność pod koniec 2027 roku, a pierwsza w Europie rodzima odlewnia rozpocznie produkcję chipów na znaczną skalę, powstanie lokalna baza dostaw dla aplikacji wbudowanych i przemysłowych, przynajmniej w starszych węzłach procesowych. W przypadku najnowocześniejszych procesorów konsumenckich Europa pozostanie zależna od importu w dającej się przewidzieć przyszłości – realistycznym celem byłby okres po 2035 roku, o ile w ogóle będzie to możliwe.

Po drugie, pojawia się pytanie, czy RISC-V, jako otwarta architektura procesorów, może stanowić alternatywę dla ARM i x86. RISC-V, całkowicie otwarta i wolna od licencji architektura zestawu instrukcji, w zasadzie umożliwia rozwój procesorów, które nie wymagają opłat licencyjnych od ARM lub Intela. Europejskie instytuty badawcze i startupy pracują nad wdrożeniami RISC-V, a UE finansuje odpowiednie projekty w ramach swojej inicjatywy na rzecz układów scalonych. Jednak minie jeszcze kilka lat, zanim RISC-V będzie mógł konkurować z ARM lub x86 pod względem wydajności w laptopach konsumenckich.

Po trzecie: presja rynkowa wynikająca ze zmian geopolitycznych. Rosnące napięcia między Chinami a Tajwanem, rosnąca presja na oddzielenie technologiczne między zachodnim a chińskim blokiem technologicznym oraz protekcjonistyczne tendencje administracji Trumpa w USA – wszystko to zwiększa wartość stabilnego, lokalnego łańcucha dostaw. Firmy, które obecnie regionalizują swoje zakupy IT, inwestują nie tylko w jakość, ale także w odporność na scenariusze geopolityczne, które wcześniej uważano za mało prawdopodobne, a teraz stają się coraz bardziej realne.

Zmontowane w Europie: Nie kompromis, ale obietnica jakości

Koncepcja „Montowane w Europie” nie jest chwytem marketingowym mającym na celu maskowanie słabości przemysłu. To uczciwy opis modelu tworzenia wartości, który w obecnych warunkach globalnych w pełni wykorzystuje europejskie atuty – wiedzę inżynieryjną, świadomość prywatności danych, jakość usług i tradycję przemysłową. Pełna autonomia produkcyjna pozostaje perspektywą przyszłości, dążoną politycznie, ale technologicznie wciąż odległą o lata od rzeczywistości.

Zakup od Schenker, Tuxedo, Wortmann lub NovaCustom to decyzja wykraczająca poza kwestię konkretnego urządzenia. Wspiera miejsca pracy w UE, które spełniają europejskie standardy pracy i ochrony środowiska. Zapewnia wsparcie w języku klienta, od osób, które samodzielnie zmontowały urządzenie. Dostarcza sprzęt bez ukrytych luk w oprogramowaniu, bez zbędnego oprogramowania i z otwartym, rozszerzalnym stosem oprogramowania. Wysyła również jasny sygnał rynkowy, że europejska produkcja, europejska innowacyjność w oprogramowaniu i europejskie wartości w zakresie infrastruktury cyfrowej są nie tylko pożądane, ale i aktywnie poszukiwane.

Z punktu widzenia ekonomicznego jest to więcej niż wystarczające.

Rozwiązanie quasi-in-house: Jak Xpert.Digital zamyka luki operacyjne w marketingu i sprzedaży B2B – Inteligentny biznes oparty na treściach – Zdjęcie: Xpert.Digital

Xpert.Digital to branżowy hub B2B oparty na danych, kierowany przez Konrad Wolfenstein . Firma działa jako zewnętrzne, quasi-wewnętrzne rozwiązanie dla partnerów przemysłowych, eliminując luki operacyjne w obszarze marketingu, treści i sprzedaży – bez konieczności angażowania dodatkowych zasobów po stronie klienta.

Więcej informacji tutaj:

• Rozwiązanie quasi-in-house: Jak Xpert.Digital niweluje luki operacyjne w marketingu i sprzedaży B2B – Smart Content-Driven Business

☑️ Naszym językiem biznesowym jest angielski lub niemiecki

☑️ NOWOŚĆ: Korespondencja w Twoim ojczystym języku!

Konrad Wolfenstein

Ja i mój zespół chętnie będziemy do Państwa dyspozycji jako osobisty doradca.

Możesz się ze mną skontaktować, wypełniając formularz kontaktowy tutaj [email protected]:lub po prostu dzwoniąc pod numer +49 7348 4088 965. Mój adres e-mail to

Nie mogę się doczekać naszego wspólnego projektu.

☑️ Wsparcie dla MŚP w zakresie strategii, doradztwa, planowania i wdrażania

☑️ Tworzenie lub reorganizacja strategii cyfrowej i digitalizacji

☑️ Rozszerzenie i optymalizacja procesów sprzedaży międzynarodowej

☑️ Globalne i cyfrowe platformy handlowe B2B

☑️ Rozwój biznesu pionierskiego / Marketing / PR / Targi