„Ustawa o wsparciu Ukrainy” – bunt w Kongresie USA: 18 Republikanów sprzeciwia się Trumpowi w sprawie pomocy dla Ukrainy

Cła w wysokości 500 procent: bezprecedensowy plan Kongresu USA przeciwko Rosji

Waszyngton, czerwiec 2026: W trakcie drugiej kadencji Donalda Trumpa Izba Reprezentantów wszczyna otwarty bunt. Uchwalając „Ukraine Support Act”, dwupartyjny sojusz – kierowany przez 18 republikańskich dysydentów – przeforsowuje nie tylko miliardy dolarów pomocy dla Kijowa i drakońskie sankcje wobec Rosji, ale także jednoznacznie angażuje się w NATO. Podczas gdy Kongres stara się korygować kurs amerykańskiej polityki zagranicznej, inne wydarzenia ujawniają głębokie pęknięcia w zachodniej architekturze bezpieczeństwa: nagłe porzucenie rozmieszczenia rakiet Tomahawk w Niemczech i drastyczne zmniejszenie zapasów amunicji w wyniku wojny z Iranem, na którą Kongres nie wyraził zgody, wyraźnie pokazują, że Europa nie może już bezwarunkowo polegać na amerykańskim parasolu bezpieczeństwa. Głęboki wgląd w transatlantycki porządek przechodzący historyczną transformację.

W związku z tym:

• Ciche wycofanie się Waszyngtonu z NATO: Oto broń, którą USA wycofują teraz z Europy

Kongres kontra Prezydent: Kiedy 18 Republikanów ma już dość – Parlament składa oświadczenie

W czwartek, 5 czerwca 2026 roku, w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie miało miejsce wydarzenie parlamentarne o symbolicznym znaczeniu: Izba przyjęła, stosunkiem głosów 226 do 195, tzw. Ustawę o Wsparciu Ukrainy – pakiet legislacyjny przewidujący miliardową pomoc dla Ukrainy, a także drastyczne nowe sankcje wobec Rosji. To, co czyni ten wynik szczególnie niezwykłym, to nie tylko samo głosowanie, ale także konstelacja polityczna, która go umożliwiła: 18 republikańskich reprezentantów sprzeciwiło się kierownictwu własnej partii i prezydentowi USA Donaldowi Trumpowi, głosując za ustawą wraz z niemal wszystkimi Demokratami. Tylko jedna demokratyczna reprezentantka – Ilhan Omar z Minnesoty – głosowała przeciwko. Głosowanie oznacza zatem drugą poważną porażkę Trumpa w polityce zagranicznej w ciągu zaledwie 48 godzin: w środę Izba Reprezentantów przyjęła już rezolucję stosunkiem głosów 215 do 208, wzywającą Trumpa do wycofania wojsk amerykańskich z Iranu lub zwrócenia się do Kongresu o formalną zgodę na kontynuowanie wojny.

Głosowanie nie wzięło się znikąd. Ustawa o wsparciu Ukrainy początkowo utknęła w Kongresie na kilka miesięcy, ponieważ spiker Mike Johnson i kierownictwo Partii Republikańskiej konsekwentnie blokowali głosowanie. Przełom nastąpił wraz z tzw. petycją o uchylenie mandatu: wystarczająca liczba posłów – 218 podpisów, co stanowiło próg większości – podpisała ją, zmuszając kierownictwo do poddania ustawy pod głosowanie. Na szczególną uwagę zasługują umiarkowani republikanie Don Bacon i Brian Fitzpatrick, a także niezależny kongresmen Kevin Kiley, który aktywnie poparł inicjatywę Demokratów, ściągając tym samym na siebie gniew spikera Johnsona.

Pakiet: Sankcje i pomoc finansowa jako podwójny sygnał

Treść uchwalonej ustawy jest ambitna, a jej potencjalnego wpływu nie sposób przecenić. Jej sednem są nowe sankcje wobec rosyjskiej gospodarki: dotknięte nimi zostałyby rosyjskie banki i instytucje finansowe, cały sektor naftowo-gazowy oraz wiodące firmy górnicze. Ponadto ustawa uchyliłaby zwolnienie z sankcji, które Trump jednostronnie przyznał na początku tego roku, skutecznie obchodząc niektóre istniejące systemy sankcji. Przepis dotyczący ceł karnych jest szczególnie daleko idący: ustawa przewiduje 500-procentowe cła na wszystkie towary importowane z Rosji do USA, a także bezpośredni zakaz importu rosyjskiej ropy naftowej.

Ten przepis taryfowy nie jest nowym rozwiązaniem w parlamencie – jest wzorowany na ustawie o sankcjach wobec Rosji, będącej już przedmiotem debaty w Senacie. Ustawa została wprowadzona przez senatorów Lindseya Grahama i Richarda Blumenthala i cieszyła się szerokim, ponadpartyjnym poparciem 85 współautorów. Podstawowy pomysł jest prosty ekonomicznie, ale strategicznie wyrafinowany: każdy, kto kupuje rosyjską energię, powinien czuć, że zakup ten ma swoją cenę, gdy wchodzi na rynek amerykański. Jest to zatem forma sankcji wtórnych, które wykraczają daleko poza bezpośrednie ograniczenia wobec Rosji i wywierają również presję na państwa trzecie. Po stronie finansowania, ustawa o wsparciu Ukrainy początkowo przewiduje ponad miliard dolarów amerykańskiej pomocy bezpośredniej na działania w zakresie bezpieczeństwa i odbudowy na Ukrainie, a także dodatkowe fundusze na bezpieczeństwo państw bałtyckich i Radio Wolna Europa. Do ośmiu miliardów dolarów amerykańskich ma zostać zmobilizowanych na ukraińskie zakupy uzbrojenia poprzez pożyczki i programy finansowania wojska. Ustawa rozszerza również istniejące programy wsparcia dla ukraińskich sił zbrojnych i zawiera przepisy przeciwko rosyjskiej dezinformacji.

Co godne uwagi, ustawa o wsparciu Ukrainy zawiera również jasną deklarację polityczną: ustawodawcy potępiają rosyjskie zbrodnie wojenne, domagają się bezwarunkowego wycofania wszystkich wojsk rosyjskich z terytorium Ukrainy – w tym Krymu i Donbasu – i jasno stwierdzają, że wszelkie negocjacje muszą opierać się na suwerenności Ukrainy i nie mogą być dyktowane przez Rosję. Co więcej, Izba Reprezentantów wyraźnie potwierdza swoje zaangażowanie w NATO, a w szczególności w artykuł 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. To sformułowanie nie jest oczywiste w obecnym kontekście politycznym – jest to dorozumiana korekta wielokrotnych publicznych pytań urzędującego prezydenta o sojusz.

Opór parlamentarny i jego granice

Symboliczna wartość głosowania jest niezaprzeczalna. A jednak mówienie o politycznym przełomie byłoby na razie przedwczesne. Droga do podpisania tej ustawy jest długa i najeżona przeszkodami instytucjonalnymi, które sprawiają, że jej sukces jest mało prawdopodobny. W Senacie, wyższej izbie Kongresu, czołowi politycy Partii Republikańskiej konsekwentnie uniemożliwiają głosowanie nad podobnymi propozycjami sankcji wobec Rosji. Powołują się na oficjalną linię administracji i chęć uniknięcia zagrożenia dla strategii negocjacyjnej Trumpa. Nawet gdyby ustawa przeszła przez Senat, co wymagałoby większości 60 głosów, zostałaby ona następnie przedłożona prezydentowi do podpisu – który najprawdopodobniej by ją zawetował.

Reakcja Trumpa na głosowanie raczej nie będzie zaskoczeniem. Jego stanowisko w polityce zagranicznej wobec Rosji i Ukrainy było jasne od początku jego drugiej kadencji w styczniu 2025 roku: dystansował się od Kijowa, był gotowy do dialogu z Moskwą i sceptycznie odnosił się do sankcji jako narzędzia. Środek, przeciwko któremu Johnson bezskutecznie mobilizował swoich członków Kongresu, jest uważany przez bliskie otoczenie Trumpa za kontrproduktywny dla trwających wysiłków mediacyjnych. Jednocześnie niezaprzeczalny pozostaje fakt, że opór w jego własnej partii narasta i staje się instytucjonalizowany. Petycja o jego uchylenie z 218 podpisami nie jest ani zbiegiem okoliczności, ani odosobnionym incydentem – jest wynikiem skoordynowanej, ponadpartyjnej strategii parlamentarnej, mającej na celu celowe podważenie autorytetu przewodniczącego. Fakt, że udało się to osiągnąć dwukrotnie w ciągu tygodnia, wysyła wyraźny sygnał do Białego Domu.

Dane porównawcze z pierwszej administracji Trumpa i ery Bidena pozwalają lepiej zrozumieć kontekst: w kwietniu 2024 roku, gdy Joe Biden był jeszcze prezydentem, Izba Reprezentantów uchwaliła pakiet pomocowy dla Ukrainy o wartości 61 miliardów dolarów zdecydowaną większością głosów 311 do 112. Obecne głosowanie, 226 do 195, było znacznie bardziej wyrównane – dowód na to, że poparcie polityczne dla Ukrainy wyraźnie spadło za rządów Trumpa, mimo że ponadpartyjna większość nadal ją popiera.

Centrum Bezpieczeństwa i Obrony – Zdjęcie: Xpert.Digital

Centrum Bezpieczeństwa i Obrony oferuje fachowe doradztwo i aktualne informacje, aby skutecznie wspierać firmy i organizacje we wzmacnianiu ich roli w europejskiej polityce bezpieczeństwa i obrony. Współpracując ściśle z Grupą Roboczą SME Connect Defence, Centrum w szczególności promuje małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które chcą dalej rozwijać swoje zdolności innowacyjne i konkurencyjność w sektorze obronnym. Jako centralny punkt kontaktowy, Centrum tworzy w ten sposób kluczowy pomost między MŚP a europejską strategią obronną.

W związku z tym:

• Grupa robocza SME Connect Defence – Wzmacnianie MŚP w europejskiej obronności

Tomahawki odrzucone: ciche wycofanie się z architektury obronnej NATO

Niemal równocześnie z głosowaniem w Kongresie, ujawniono inny fakt, nie mniej istotny pod względem strategicznym: Departament Obrony USA, Pentagon, najwyraźniej porzucił plan rozmieszczenia pocisków manewrujących Tomahawk w Niemczech. Portal informacyjny Politico, powołując się na źródła wewnętrzne, doniósł, że urzędnicy amerykańscy obawiają się, że Rosja mogłaby zinterpretować takie rozmieszczenie jako eskalację i podjąć działania odwetowe. Ten krok jest tak znaczący, ponieważ podważa porozumienie formalnie zawarte za rządów Bidena w 2024 roku: na szczycie NATO w Waszyngtonie w lipcu 2024 roku Stany Zjednoczone i Niemcy zadeklarowały zamiar rozmieszczenia na terytorium Niemiec amerykańskiej broni średniego zasięgu – w tym pocisków manewrujących Tomahawk o zasięgu do 2500 kilometrów, pocisków SM-6 i nowo opracowanej broni hipersonicznej – począwszy od 2026 roku.

Anulowanie tych planów zostało początkowo poprzedzone doniesieniami o wycofaniu co najmniej 5000 żołnierzy amerykańskich z Niemiec, co Trump zapowiedział na początku maja 2026 roku i co ma zostać zrealizowane w ciągu sześciu do dwunastu miesięcy. Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych NATO, generał Alexus Grynkewich, potwierdził pod koniec maja, że ​​rozmieszczenie tzw. batalionu artylerii dalekiego zasięgu (Long Range Fires Battalion) nie nastąpi. Wycofanie wojsk amerykańskich i anulowanie dostawy pocisków rakietowych stanowią łącznie znaczne osłabienie konwencjonalnej architektury odstraszania w Europie – i to w czasie, gdy Rosja kontynuuje agresję na Ukrainę i eskaluje wojnę hybrydową przeciwko członkom NATO.

Niemiecki rząd w Berlinie reaguje pragmatyczną strategią alternatywną: dąży obecnie do pozyskania pocisków manewrujących Tomahawk nie w celu ich rozmieszczenia, lecz zakupu na własność. Minister obrony Boris Pistorius odwiedził Waszyngton i już w lipcu 2025 roku złożył formalny wniosek o system wyrzutni pocisków Typhon, z którym można zintegrować Tomahawki. Według „Financial Times” niemiecki rząd jest nawet gotowy zapłacić dodatkową kwotę. Jednocześnie badane są możliwości przyszłej produkcji pocisków manewrujących Tomahawk w Niemczech w ramach joint venture między firmami niemieckimi i amerykańskimi.

W związku z tym:

• NATO w fazie przejściowej: Obronność Europy bez Ameryki nie jest już mrzonką, ale nie jest jeszcze gwarancją bezpieczeństwa

Puste arsenały: wojna z Iranem i jej wpływ na bezpieczeństwo Europy

Prawdziwym strategicznym powodem wahania Waszyngtonu nie jest jednak wyłącznie chęć uniknięcia prowokowania Rosji. Drugi, materialny czynnik odgrywa kluczową rolę: w pierwszych tygodniach wojny iracko-irańskiej – konfliktu zbrojnego, który rozpoczął się bez formalnego wypowiedzenia wojny przez Kongres – siły amerykańskie zużyły ogromne ilości precyzyjnej amunicji kierowanej. Według analizy przeprowadzonej przez Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS), Stany Zjednoczone wydały co najmniej 25 miliardów dolarów w ciągu 38 dni walk poprzedzających zawieszenie broni na wystrzelenie tysięcy pocisków Tomahawk i Patriot w kierunku ponad 13 000 irańskich celów oraz na odparcie irańskich ataków. Szacuje się, że wykorzystano od jednej trzeciej do połowy arsenału USA w przypadku niektórych z tych kluczowych systemów uzbrojenia – pocisków Patriot, pocisków przechwytujących THAAD i Tomahawk.

Debata polityczna na temat niedoboru amunicji jest ożywiona i gorąca. Sekretarz obrony Pete Hegseth początkowo bagatelizował te obawy, nazywając publiczną dyskusję „głupio i bezsensownie wyolbrzymioną”. Jednocześnie dyrektor finansowy Pentagonu Jules Hurst ujawnił przed Kongresową Komisją Budżetową, że całkowity koszt wojny z Iranem osiągnął już 29 miliardów dolarów – o 4 miliardy dolarów więcej niż szacowano pod koniec kwietnia. Senatorowie Partii Demokratycznej przedstawiają bardziej dramatyczny obraz: senator Mark Kelly z Arizony, członek Komisji Sił Zbrojnych, publicznie oświadczył, że zapasy amunicji do pocisków Tomahawk, ATACMS, SM-3 i Patriot zostały wyczerpane w alarmującym stopniu, zauważając, że sam Hegseth stwierdził podczas publicznego przesłuchania, że ​​ich uzupełnienie zajmie „miesiące i lata”. „Wall Street Journal” donosił nawet, że może to potrwać nawet sześć lat.

Dla Europy niedobór amunicji ma bezpośrednie konsekwencje dla polityki bezpieczeństwa, wykraczające poza kwestię Tomahawków. Der Spiegel donosi, że rząd USA zamierza również znacząco ograniczyć wsparcie dla innych kluczowych zdolności wojskowych NATO – w tym amerykańskich myśliwców, okrętów wojennych, dronów i tankowców. To połączenie wycofania politycznego i niedostatku materiałowego tworzy nową rzeczywistość bezpieczeństwa w Europie.

Wymiar ekonomiczny: Co sankcje mogą, a czego nie mogą zrobić

Sankcji przewidzianych w ustawie o wsparciu Ukrainy nie należy postrzegać w oderwaniu od kontekstu. Od rozpoczęcia rosyjskiej wojny agresji na Ukrainę w lutym 2022 r. UE i jej partnerzy nałożyli na Rosję liczne pakiety sankcji – do kwietnia 2026 r. UE osiągnęła swój dwudziesty. Skumulowany wpływ tych sankcji jest trudny do oszacowania i budzi kontrowersje polityczne. Z jednej strony rosyjska gospodarka znalazła się pod znaczną presją: rubel znacząco stracił na wartości, inflacja wzrosła, a dostęp do zachodnich technologii został poważnie ograniczony. Z drugiej strony Rosja wykazała znacznie bardziej stabilny kurs gospodarczy, niż początkowo oczekiwali zachodni analitycy – wspierany przez wysoki poziom wydatków rządowych na obronność, handel z Chinami, Indiami i innymi krajami globalnego Południa oraz interwencję rządu w sektorze energetycznym.

Proponowane w ustawie o wsparciu Ukrainy 500-procentowe cła na rosyjski import byłyby bezprecedensowe w swojej bezwzględności – gdyby weszły w życie. Chociaż handel USA z Rosją znacząco załamał się od 2022 roku, pewne przepływy resztkowe nadal istnieją. Bardziej znaczący byłby jednak wpływ na państwa trzecie: sankcje wtórne, karzące kraje, które nadal kupują rosyjską ropę i gaz, wywarłyby znaczną presję ekonomiczną na Chiny, Indie, Turcję i inne państwa. Czy tę presję dałoby się wyegzekwować dyplomatycznie, to osobna kwestia – doświadczenie z poprzednimi sankcjami wtórnymi pokazuje, że USA regularnie spotykają się z oporem ze strony kluczowych partnerów handlowych. Rada Stosunków Zagranicznych (CFR) ostrzega, że ​​nadmiernie rygorystyczny system sankcji tego rodzaju mógłby zdestabilizować gospodarkę światową, gdyby był konsekwentnie egzekwowany.

Niemniej jednak, samo przesłanie parlamentarne już zmienia dynamikę negocjacji. Kiedy rosyjskie władze zauważają, że znaczna część Kongresu USA jest gotowa głosować za drastycznymi środkami gospodarczymi – niezależnie od tego, czy prezydent je podpisze – jest to sygnał o stanie amerykańskiej polityki wewnętrznej, który jest bacznie obserwowany w Moskwie.

Strukturalna zależność Europy i koniec starego modelu bezpieczeństwa

To, co obecnie dzieje się w Waszyngtonie, to coś więcej niż polityczny spór między Kongresem a władzą wykonawczą. To najbardziej widoczny przejaw tektonicznej zmiany w transatlantyckiej architekturze bezpieczeństwa, która przez dekady opierała się na prostym, podstawowym modelu: Stany Zjednoczone dostarczają najcięższy sprzęt wojskowy i gwarancje bezpieczeństwa nuklearnego, podczas gdy Europejczycy zapewniają bazy, logistykę i znaczną część konwencjonalnych sił zbrojnych. Ta umowa – umożliwiona przez wspólny kontekst zimnej wojny i późniejszy porządek zdominowany przez Zachód – od lat się rozpada. Pod rządami Trumpa proces ten drastycznie przyspieszył.

Wycofanie wojsk amerykańskich z Niemiec – obecnie co najmniej 5000 z około 36 500 stacjonujących tam żołnierzy, z zapowiedzianymi dalszymi redukcjami – ma również bezpośredni wymiar ekonomiczny: badanie przeprowadzone przez ZEW Mannheim i Uniwersytet Koloński wykazało, że z każdym wycofanym żołnierzem amerykańskim w regionie traci się około połowę etatu, a 61% utraconych miejsc pracy dotyczy regionalnych firm zależnych od wydatków konsumpcyjnych żołnierzy i ich rodzin. Historycznie rzecz biorąc, dotknięte tym problemem społeczności reagowały podwyżkami podatków i cięciami wydatków, a negatywny wpływ na zatrudnienie, jak można udowodnić, utrzymywał się nawet przez 15 lat. Straty ekonomiczne spowodowane wycofaniem wojsk są zatem realne i długotrwałe.

Jednocześnie presja ta tworzy nową europejską logikę działania. NATO dąży do stopniowego zastępowania amerykańskich zdolności własnymi, europejskimi zasobami. Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych NATO, Grynkewich, wyraźnie stwierdził, że Europa musi wypełnić lukę w zakresie zdolności, powstałą w wyniku rezygnacji z programu Tomahawk. Niemcy rozważają zarówno zakup systemów amerykańskich, jak i produkcję krajową. Francja, Wielka Brytania i Polska zwiększyły wydatki na obronność. Pytanie brzmi, czy te europejskie wysiłki nabiorą tempa wystarczająco szybko, aby wypełnić lukę w bezpieczeństwie pozostawioną przez wycofanie sił amerykańskich.

Artykuł 5 pod presją: Erozja zobowiązań w zakresie bezpieczeństwa zbiorowego

Poparcie Izby Reprezentantów USA dla artykułu 5 NATO w Ustawie o Wsparciu Ukrainy jest symptomem kryzysu zaufania w sojuszu, który trudno byłoby bardziej uwypuklić. Badanie przeprowadzone przez Niemiecki Instytut Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństwa (SWP) w Berlinie wykazało, że wiarygodność amerykańskich zobowiązań w zakresie bezpieczeństwa zależy od trzech czynników: woli politycznej, równowagi sił militarnych i wkładu operacyjnego. Za obecnej administracji Trumpa wszystkie trzy czynniki znalazły się pod presją: wola polityczna jest osłabiana przez publiczne bagatelizowanie wartości sojuszu, równowaga sił militarnych ulega zmianie z powodu wyczerpywania się amunicji w wojnie z Iranem i zapowiadanych redukcji sił zbrojnych, a wkład operacyjny maleje z powodu rezygnacji z rozmieszczania Tomahawków i innych kluczowych zdolności.

Oficjalnie rząd USA nadal podtrzymuje swoje zaangażowanie w NATO i klauzulę wzajemnej obrony. Przedstawiciele Rady Bezpieczeństwa USA publicznie to potwierdzili. Jednak przepaść między oficjalną retoryką a rzeczywistym zachowaniem pogłębia się. Fakt, że dwupartyjna większość w Kongresie uznaje za konieczne wyraźne potwierdzenie zobowiązania do przestrzegania Artykułu 5 na mocy prawa, pokazuje, jak bardzo zaufanie do wiarygodności amerykańskich zobowiązań – nawet w samych Stanach Zjednoczonych – zostało zachwiane. Jest to parlamentarny odpowiednik wewnętrznego wotum nieufności wobec własnego prezydenta w jednej z najważniejszych kwestii polityki zagranicznej.

Głosowanie z 5 czerwca 2026 roku można zatem interpretować jako jeden z kilku sygnałów w szerszym procesie podważającym fundamenty zachodniego porządku bezpieczeństwa. Rosja, która przez lata opierała swoją politykę zagraniczną na założeniu, że sojusz z Zachodem generuje wewnętrzne sprzeczności, które ostatecznie uniemożliwią jej skuteczne działanie, obserwuje te wydarzenia ze strategicznym zainteresowaniem. Zawirowania w amerykańskiej polityce wewnętrznej – od wojny z Iranem bez mandatu Kongresu, po wycofanie wojsk i cła karne na sojuszników – dostarczają Moskwie potwierdzenia słuszności jej analiz, nawet jeśli rzeczywistość jest bardziej złożona niż jakakolwiek narracja.

Pozostaje Izba Reprezentantów USA, która – na razie – wypełnia swoją konstytucyjną rolę przeciwwagi dla władzy wykonawczej z większą determinacją niż w pierwszych miesiącach drugiej kadencji Trumpa. To, czy przełoży się to na wiążące prawo, zależy od Senatu. To, czy fundamentalnie zmieni to europejską politykę bezpieczeństwa, zależy od tego, jak szybko Europa rozwinie własną zdolność do działania. A to, czy skłoni Rosję do zmiany zachowania, zależy od czynników wykraczających daleko poza wyniki głosowania w Waszyngtonie. Bramy zostały otwarte – ale gra jest daleka od zakończenia.

Markus Becker

Chętnie będę pełnić rolę Twojego osobistego doradcy.

Szef Rozwoju Biznesu

Przewodniczący grupy roboczej SME Connect Defense

LinkedIn

Konrad Wolfenstein

Chętnie będę pełnić rolę Twojego osobistego doradcy.

Możesz się ze mną skontaktować pod adresem wolfenstein∂xpert.digital lub

Po prostu zadzwoń do mnie pod numer +49 7348 4088 965 .

LinkedIn