USA | Gigafabryki AI – cyfrowy wyścig zbrojeń w Ameryce: prawdziwa (i brudna) cena sztucznej inteligencji

Bilionowy boom: dlaczego amerykańskie gigafabryki sztucznej inteligencji burzą sieć energetyczną

Hałas, susza, przerwy w dostawie prądu: dlaczego cała Ameryka nagle buntuje się przeciwko wielkim technologiom

Szum wokół sztucznej inteligencji nie ogranicza się już do kodu ani schludnych biur Doliny Krzemowej. Prawdziwa rewolucja w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI) wykuwa się w kolosalnych fabrykach stali i betonu. W Stanach Zjednoczonych trwa bezprecedensowy wyścig zbrojeń o tak zwaną infrastrukturę AI. Giganci technologiczni, tacy jak Microsoft, Amazon, Google i Meta, inwestują setki miliardów dolarów w gigantyczne centra danych – nowe „gigafabryki AI”. Marzenie o absolutnej dominacji cyfrowej ma jednak ogromną wadę: zużywa więcej energii elektrycznej i wody, niż jest w stanie dostarczyć starzejąca się amerykańska sieć energetyczna. Jednocześnie, gwałtowna ekspansja hamuje z powodu braku chińskich transformatorów i napotyka na bezprecedensowy opór społeczny. Od przeciążonych sieci energetycznych i potajemnie zainstalowanych turbin gazowych Elona Muska, po rozgniewanych mieszkańców i gwałtowny wzrost zużycia wody – spojrzenie za kulisy amerykańskiej rewolucji w dziedzinie AI ujawnia, że ​​droga do superinteligencji jest droga, brudna i społecznie wybuchowa.

W związku z tym:

• Od „Gwiezdnych wojen” (SDI) do „Gwiezdnych wrót”: czy USA w końcu przełamią klątwę megaprojektów? Wyścig sztucznej inteligencji jak za czasów zimnej wojny?

Dlaczego biliony dolarów inwestuje się w beton i energię elektryczną – i dlaczego zmieni to świat, niezależnie od tego, czy nam się to podoba, czy nie

Zanim pojmiemy skalę amerykańskiego boomu na infrastrukturę AI, musimy zrozumieć, co kryje się za szarymi fasadami tych gigantycznych fabryk. Nowoczesne centrum danych AI nie jest już zwykłym budynkiem serwerowym. To ogromny zakład przemysłowy, który zużywa więcej energii elektrycznej niż małe miasto, więcej wody niż regionalny dostawca wody i korzysta z bardziej złożonych systemów chłodzenia niż niektóre elektrownie. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) obliczyła, że ​​jedno typowe centrum danych AI zużywa tyle energii elektrycznej, co 100 000 gospodarstw domowych. Duże obiekty mogą zużywać nawet pięć milionów galonów wody dziennie – tyle, co miasto liczące 50 000 mieszkańców.

Branża ukuła nowy termin dla tych obiektów: „Fabryka AI” lub „Gigafabryka AI”. Elon Musk wyraźnie używa go w odniesieniu do swojego projektu w Memphis, mówiąc o „Gigafabryce Obliczeniowej”. Termin ten nie jest chwytem marketingowym. Dokładnie opisuje on, czym zajmują się te obiekty: masowo produkują inteligencję AI, łącząc ogromne ilości procesów obliczeniowych w celu trenowania i obsługi dużych modeli językowych. Kto kontroluje tę infrastrukturę, kontroluje strategiczną bazę surowcową sztucznej inteligencji.

Właśnie dlatego w ciągu zaledwie kilku lat w USA pojawiła się bezprecedensowa fala inwestycji. Cztery największe firmy technologiczne – Alphabet, Amazon, Meta i Microsoft – planowały wydać łącznie ponad 650 miliardów dolarów na rozbudowę swoich możliwości w zakresie sztucznej inteligencji do 2026 roku, według szacunków Bloomberga. Tylko w 2025 roku Amazon zainwestował 125 miliardów dolarów w nakłady inwestycyjne. Microsoft ogłosił inwestycje w wysokości około 80 miliardów dolarów w centra danych obsługujące sztuczną inteligencję na rok fiskalny 2025, z czego ponad połowa miałaby zostać zrealizowana w USA. Google zaplanował budżet kapitałowy w wysokości około 75 miliardów dolarów na 2025 rok i wydał 17,2 miliarda dolarów na pojemność centrów danych w samym pierwszym kwartale 2025 roku. Kwoty te przewyższają programy inwestycyjne niektórych państw na infrastrukturę krytyczną.

Stan obecny: Ile roślin już tam jest?

Stan amerykańskiego rynku centrów danych AI zaczyna się od imponującej liczby: według danych platformy Cargoson, w listopadzie 2025 roku w Stanach Zjednoczonych działało łącznie 5427 centrów danych – znacznie więcej niż w jakimkolwiek innym kraju na świecie. Firma analityczna ABI Research szacuje, że w 2025 roku będzie ich 2396, a ich łączna moc obliczeniowa IT wyniesie 17,2 gigawatów (GW). Hyperscalerzy – duże firmy z branży chmury obliczeniowej i internetu, które zarządzają własną infrastrukturą – dysponują mniej więcej taką samą pojemnością jak dostawcy kolokacji, którzy dzierżawią swoją przestrzeń.

Dominującym graczem na tym rynku jest Amazon Web Services (AWS). Dział chmurowy Amazona obsługuje 105 lokalizacji centrów danych w Stanach Zjednoczonych o aktywnej mocy obliczeniowej IT wynoszącej 2,3 GW. Na kolejnych miejscach plasują się Meta z 63 lokalizacjami i 1,5 GW, Microsoft Azure z 55 lokalizacjami i 1,2 GW oraz dostawca usług kolokacji Equinix z 91 lokalizacjami i nieco poniżej jednego gigawata. Google Cloud ma 22 lokalizacje w USA o mocy 508 megawatów (MW), a Oracle ma 28 lokalizacji o mocy 470 MW.

Geograficznie rynek jest silnie skoncentrowany w kilku regionach. Według danych Synergy Research Group, 13 z 20 największych na świecie lokalizacji centrów danych znajduje się w USA. Północna Wirginia, a konkretnie obszar wokół Ashburn w hrabstwie Loudoun, jest uważany za największy na świecie klaster centrów danych. Samo hrabstwo Loudoun może pochwalić się 199 centrami danych, rozlokowanymi na powierzchni około 45 milionów metrów kwadratowych i generującymi 40% całkowitego budżetu hrabstwa. Około 70% globalnego ruchu internetowego przechodzi codziennie przez ten stosunkowo niewielki obszar Wirginii. Inne ważne rynki w USA to Oregon, Iowa, Georgia i Teksas, które przyciągają klientów takimi czynnikami jak korzystne ceny energii, sprzyjający klimat i hojne ulgi podatkowe.

Firma badawcza Synergy Research Group zauważa, że ​​pojemność hiperskalerów wzrosła szczególnie dynamicznie od końca 2022 roku – roku publikacji raportu ChatGPT. W ciągu ostatnich czterech lat pojemność hiperskalerów podwoiła się, zarówno pod względem liczby, jak i wielkości poszczególnych obiektów. 1300 dużych hiperskalerów na całym świecie odpowiada obecnie za 44% globalnej pojemności centrów danych, a Synergy przewiduje, że do 2030 roku ten udział wzrośnie do 61%.

Projekty flagowe: Największe trwające budowy

Projekt Stargate w Abilene w Teksasie

Zdecydowanie najpilniej obserwowanym pojedynczym projektem w amerykańskiej infrastrukturze AI jest tzw. program Stargate. Prezydent Donald Trump osobiście ogłosił go wkrótce po swojej inauguracji w styczniu 2025 roku jako „przytłaczającą deklarację zaufania do potencjału Ameryki”. Początkowe ogłoszenie przewidywało inwestycję w wysokości 500 miliardów dolarów, której liderami byli OpenAI, Oracle i japońska grupa SoftBank, planując łącznie zbudować w USA do 7 GW mocy obliczeniowej dla sztucznej inteligencji.

Główna lokalizacja znajduje się w Abilene w Teksasie, gdzie na terenie kampusu o powierzchni ponad 400 hektarów (1000 akrów) realizowany jest początkowy etap rozbudowy o mocy 1,2 GW. Koszty budowy tego etapu wynoszą około 15 miliardów dolarów. Chociaż dwa budynki zostały już ukończone i oddane do użytku, trwają prace nad kolejnymi etapami budowy, tzw. sekcjami Longhorn i Hamby. Dane satelitarne potwierdzają aktywne prace budowlane, a ukończenie ostatniego planowanego budynku planowane jest na rok 2029.

Historia Stargate to jednak również historia gasnących ambicji. W marcu 2026 roku Bloomberg poinformował, że Oracle i OpenAI porzuciły swoje pierwotne plany rozbudowy kampusu w Abilene. Zamiast rozbudowy do 2 GW, firmy zamierzały utrzymać planowane 1,2 GW w tej lokalizacji. OpenAI oświadczyło, że woli budować dodatkowe moce w innych lokalizacjach. Microsoft przejął wówczas planowanie budowy dwóch dodatkowych budynków fabrycznych AI w bezpośrednim sąsiedztwie kampusu OpenAI, które dostawca centrów danych Crusoe wybuduje dla Microsoftu. W efekcie powstają dwa sąsiadujące ze sobą megakampusy AI w Abilene, dzielące infrastrukturę przemysłową. Pierwotna dynamika partnerstwa między OpenAI a SoftBank okazała się problematyczna: doniesienia medialne opisywały spory dotyczące wyboru lokalizacji i źródeł energii jako punkty sporne.

xAI Colossus w Memphis w stanie Tennessee

Startup Elona Muska, xAI, zajmujący się sztuczną inteligencją, w ciągu zaledwie kilku miesięcy zbudował w Memphis w stanie Tennessee obiekt, który sama firma nazywa największym superkomputerem na świecie. Kompleks, zlokalizowany na terenie dawnej fabryki Electrolux przy Paul R. Lowry Road, mieści już ponad 200 000 chipów Nvidia H100 i H200, napędzających chatbota Muska Grok, opartego na sztucznej inteligencji. Koszty budowy przekroczyły dotychczas 400 miliardów dolarów, o czym świadczą wnioski o pozwolenie na budowę. xAI planuje rozbudowę do 1,2 GW i jednocześnie buduje Colossus 2, jeszcze większą rozbudowę istniejącego obiektu.

Historia tego projektu dobitnie ilustruje, jak głód szybkiej mocy obliczeniowej przeważa nad procesami regulacyjnymi. xAI rozpoczęło działalność bez wystarczających zezwoleń i zawarło umowy o zachowaniu poufności z lokalnym przedsiębiorstwem użyteczności publicznej Memphis Light, Gas and Water (MLGW), przez co nawet wybrani radni miasta dowiedzieli się o projekcie dopiero z doniesień prasowych. W pewnym momencie firma eksploatowała około 30 przenośnych turbin gazowych, zainstalowanych lokalnie, które łącznie dostarczały energię elektryczną dla ponad 200 000 domów – początkowo bez żadnych zezwoleń. Władze Doliny Tennessee (TVA) ostatecznie zatwierdziły dostawę 300 megawatów z regularnej sieci w lutym 2026 roku.

Gigantyczny projekt Meta w Luizjanie

Firma Meta Platforms buduje, jak twierdzi, największe centrum danych na półkuli zachodniej w Richland Parish, na wiejskich terenach północno-wschodniej Luizjany. Na dawnym polu soi, znanym jako Franklin Farm Megasite, powstaje kampus o powierzchni ponad 2250 akrów (około 910 hektarów), który do 2030 roku ma objąć dziewięć budynków o łącznej mocy 2 GW. Wartość inwestycji wynosi 10 miliardów dolarów i jest częściowo finansowana z umowy o wartości 27 miliardów dolarów z firmą zarządzającą aktywami alternatywnymi Blue Owl Capital. Budowa rozpoczęła się w grudniu 2024 roku i trwa do dziś. Mieszkańcy i organizacje ekologiczne, takie jak Earthjustice, zwrócili się o przeprowadzenie przeglądów regulacyjnych w celu zbadania wpływu na lokalne ceny energii elektrycznej i zasoby wody.

Meta Indiana i inne lokalizacje w USA

W lutym 2026 roku Meta rozpoczęła budowę swojego drugiego kampusu w Indianie w Lebanon w stanie Indiana, około 30 mil na północny zachód od Indianapolis. Obiekt, stanowiący inwestycję o wartości około 10 miliardów dolarów, ma osiągnąć moc 1 GW i zostać oddany do użytku do końca 2027 lub początku 2028 roku. To czyni kampus w Indianie jedną z największych pojedynczych inwestycji w historii firmy. Ponadto Meta buduje centrum danych o powierzchni 700 000 stóp kwadratowych (ok. 65 000 m²) w Beaver Dam w stanie Wisconsin za około 1 miliard dolarów, którego otwarcie planowane jest na 2027 rok. W Cheyenne w stanie Wyoming firma buduje kolejny kampus o powierzchni 945 akrów (ok. 360 hektarów) i planowanej kubaturze 800 000 stóp kwadratowych (ok. 74 000 m²). Meta zobowiązała się do przekazania 1,5 miliarda dolarów dla Teksasu. W listopadzie 2025 roku Meta zobowiązała się przeznaczyć łącznie 600 miliardów dolarów w ciągu najbliższych trzech lat na infrastrukturę i tworzenie miejsc pracy w USA.

Ofensywa Google w Teksasie i ekspansja PJM

W listopadzie 2025 roku spółka zależna Alphabet, Google, ogłosiła inwestycję o wartości 40 miliardów dolarów w trzy nowe centra danych w Teksasie, których ukończenie planowane jest na 2027 rok. Centra te znajdują się w hrabstwie Armstrong w Teksasie Panhandle oraz dwa w hrabstwie Haskell w zachodnim Teksasie, niedaleko Abilene. Gubernator Teksasu, Greg Abbott, określił to jako największą pojedynczą inwestycję firmy w danym stanie w historii Stanów Zjednoczonych. Nastąpiło to po wcześniejszym zobowiązaniu w wysokości 25 miliardów dolarów, złożonym w lipcu 2025 roku, na rzecz regionu Parku Jurajskiego Pensylwanii (PJM) – sieci obejmującej 13 stanów od New Jersey do Kentucky – w tym inwestycji o wartości 3 miliardów dolarów w modernizację dwóch elektrowni wodnych w Pensylwanii.

Amazon: Rząd, Indiana i Pensylwania

Amazon Web Services działa jednocześnie na kilku frontach. W grudniu 2025 roku firma ogłosiła, że ​​zainwestuje do 50 miliardów dolarów w budowę centrów danych superkomputerów i sztucznej inteligencji (AI) zaprojektowanych specjalnie dla agencji rządowych USA, o łącznej mocy 1,3 GW. Budowa tych obiektów – rozmieszczonych w trzech tajnych regionach AWS: Top Secret, Secret i GovCloud – ma rozpocząć się w 2026 roku i po raz pierwszy stworzy wysoce bezpieczną infrastrukturę AI dla agencji federalnych, całkowicie oddzieloną od komercyjnej chmury obliczeniowej. Jednocześnie Amazon inwestuje 15 miliardów dolarów w liczne kampusy w północnej Indianie, przeznaczone do obsługi komercyjnych zadań AI, oraz kolejne 20 miliardów dolarów w centra danych w Pensylwanii.

Rurociąg: co jest planowane i co zostało ogłoszone

Portfel projektów w branży centrów danych AI w USA jest tak rozbudowany, że jego pełne zbadanie jest praktycznie niemożliwe. Według ekskluzywnej analizy przedstawionej firmie Axios w grudniu 2025 roku, w USA w budowie lub na etapie planowania znajduje się prawie 3000 nowych centrów danych – to prawie 75% z 4000 obecnie działających obiektów.

Najbardziej ambitne indywidualne plany należą do Stargate. Konsorcjum OpenAI, Oracle i SoftBank ogłosiło kolejne lokalizacje, oprócz kampusu w Abilene, w Ohio, Nowym Meksyku, Georgii, Michigan, Wyoming, Pensylwanii oraz kolejnej lokalizacji na Środkowym Zachodzie. Przewiduje się, że całkowita moc wzrośnie do 7 GW, a łączna wartość inwestycji sięgnie 400 miliardów dolarów. Jednak na tym rynku zapowiedzi i rzeczywistość często znacznie się od siebie różnią.

xAI Elona Muska planuje budowę kolejnego obiektu w Southaven w stanie Missisipi pod nazwą MACROHARD, z budżetem w wysokości 20 miliardów dolarów. Teksański startup GridFree AI ogłosił budowę trzech sąsiadujących ze sobą lokalizacji w południowym Dallas, które łącznie mają zapewnić około 5 GW mocy obliczeniowej dla sztucznej inteligencji. Operator centrów danych Cologic buduje kampus o powierzchni 154 akrów w Johnstown w stanie Ohio, z ośmioma budynkami i docelową mocą obliczeniową 800 MW, za około 7 miliardów dolarów. AVAIO Digital Partners planuje budowę wieloetapowego kampusu w Little Rock w stanie Arkansas o mocy do 1 GW, za 6 miliardów dolarów.

Na szczycie listy zapowiedzi znajduje się Anthropic, deweloper z Claude, który jesienią 2025 roku ogłosił, że zainwestuje 50 miliardów dolarów w amerykańskie centra danych w Teksasie i Nowym Jorku. CoreWeave, dostawca chmury obliczeniowej specjalizujący się w obciążeniach AI i partner Nvidii, oprócz swojego projektu o wartości 6 miliardów dolarów w hrabstwie Lancaster w Pensylwanii, rozpoczął również budowę kampusu o wartości 1,2 miliarda dolarów w Cheyenne w Wyoming, który jest obecnie w budowie i ma zostać ukończony do końca 2026 roku. Vantage Data Centers ogłosiło budowę gigakampusu o wartości 25 miliardów dolarów i mocy 1,4 GW dla hrabstwa Shackelford w Teksasie.

Do innych znaczących projektów należy kampus Vantage Lighthouse w Port Washington w stanie Wisconsin, wart 15 miliardów dolarów i o mocy 902 MW, budowany dla Oracle i OpenAI w ramach sieci Stargate. Compass Datacenters buduje etapami kampus o mocy 320 MW i wartości 10 miliardów dolarów w hrabstwie Lauderdale w stanie Missisipi. Blackstone inwestuje 25 miliardów dolarów w centra danych skoncentrowane na sztucznej inteligencji w północno-wschodniej Pensylwanii, które będą zasilane z lokalnych elektrowni gazowych.

W związku z tym:

• Porównanie rozbudowy sieci elektroenergetycznej: USA, Chiny, UE, Japonia, Korea Południowa i Niemcy w skrócie

Kwestia energii: Największy problem wąskiego gardła dla infrastruktury AI

Żadna inna kwestia nie przewija się w dyskusji o amerykańskich centrach danych AI tak uporczywie, jak kwestia zaopatrzenia w energię. Problem ma charakter strukturalny: centra danych AI wymagają ogromnych, niezawodnych ilości energii elektrycznej, a amerykańska sieć energetyczna nigdy nie była zaprojektowana z myślą o takim zapotrzebowaniu.

Najbardziej drastycznym przykładem tego przeciążenia jest Północna Wirginia. Operator sieci Dominion Energy otrzymał zapytania od deweloperów centrów danych, którzy żądali ponad 40 GW mocy – mniej więcej dwa razy więcej niż całkowita moc sieci Wirginii na koniec 2024 roku. PJM Interconnection, dostawca energii elektrycznej dla 67 milionów ludzi w 13 stanach, przewiduje wzrost zapotrzebowania o 4,8% rocznie w ciągu następnej dekady i zbliża się do kryzysu dostaw. Stare elektrownie są wyłączane z eksploatacji szybciej niż nowe są uruchamiane. W lipcu 2024 roku doszło do przerażającej sytuacji bliskiej blackoutu: 60 centrów danych w Północnej Wirginii o łącznym obciążeniu 1500 MW jednocześnie przełączyło się na swoje generatory rezerwowe po awarii piorunochronu w sieci wysokiego napięcia. Operator sieci PJM i przedsiębiorstwo energetyczne Dominion musiały błyskawicznie ograniczyć zasilanie z elektrowni, aby zapobiec skokowi napięcia, który mógłby wywołać niszczycielski efekt domina.

Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) zwięźle podsumowało sytuację w analizie: W Północnej Wirginii czas oczekiwania na podłączenie do sieci wynosi obecnie nawet siedem lat. Dla planistów centrów danych ta „szybkość do zasilania” – czas, w którym faktyczne zasilanie będzie dostępne – jest ważniejsza niż ceny gruntów, podatki, a nawet dostępność układów scalonych. Bez gwarantowanego zasilania nie da się korzystać z najdroższych na świecie procesorów graficznych Nvidia.

S&P Global Energy prognozuje, że do 2028 roku nowe centra danych będą potrzebowały dodatkowych 44 GW mocy. Goldman Sachs szacuje, że do 2030 roku centra danych będą zużywać około 8% energii elektrycznej w USA, w porównaniu z 3% obecnie. Ten wzrost zapotrzebowania ma wpływ na system elektroenergetyczny, którego podstawowa infrastruktura pochodzi z lat 60. i 70. XX wieku i od dwóch dekad nie była w znacznym stopniu rozbudowywana.

W odpowiedzi na kryzys w dostawach energii, giganci technologiczni realizują strategię „wszystko z możliwych” (wykorzystując wszystkie dostępne źródła energii). Microsoft zawarł porozumienie z Constellation Energy w sprawie ponownego uruchomienia bloku w elektrowni jądrowej Three Mile Island w Pensylwanii, który ma dostarczyć 835 MW – to historyczne wydarzenie, ponieważ po raz pierwszy w historii Stanów Zjednoczonych reaktywowano zamkniętą elektrownię jądrową. Meta finansuje budowę dwóch modułów TerraPower o mocy do 690 MW. Google pozyskało największy na świecie korporacyjny kontrakt na hydroenergię, nabywając 3000 MW mocy od Brookfield Asset Management. Wszyscy czołowi giganci podpisali lub aktywnie rozważają umowy na małe reaktory modułowe (SMR).

Tam, gdzie nie można wdrożyć podłączenia do sieci wystarczająco szybko, firmy budują własne elektrownie – często z elektrowniami gazowymi bezpośrednio na terenie centrów danych. Blackstone wyraźnie planuje to rozwiązanie dla Pensylwanii, a xAI przez wiele miesięcy obsługiwała przenośne turbiny gazowe w Memphis, aby zniwelować lukę w przepustowości sieci. Powoduje to lokalne problemy z zanieczyszczeniem powietrza, ale operatorzy postrzegają to jako jedyne rozwiązanie, jeśli moc obliczeniowa sztucznej inteligencji ma być szybko dostępna.

Nasze amerykańskie doświadczenie w rozwoju biznesu, sprzedaży i marketingu – Zdjęcie: Xpert.Digital

Obszary zainteresowań branży: B2B, digitalizacja (od AI do XR), inżynieria mechaniczna, logistyka, odnawialne źródła energii i przemysł

Więcej informacji tutaj:

• Centrum Biznesu Ekspertów

Centrum tematyczne oferujące spostrzeżenia i wiedzę specjalistyczną:

• Platforma wiedzy obejmująca gospodarki globalne i regionalne, innowacje i trendy branżowe
• Zbiór analiz, spostrzeżeń i informacji ogólnych na temat obszarów, na których się koncentrujemy
• Miejsce, w którym można zdobyć wiedzę i informacje na temat bieżących wydarzeń w biznesie i technologii
• Centrum dla firm poszukujących informacji na temat rynków, cyfryzacji i innowacji branżowych

Problem łańcucha dostaw: Kiedy chińskie firmy transformatorowe decydują się na dominację w dziedzinie sztucznej inteligencji

Jednym z najmniej omawianych, a jednocześnie najpoważniejszych problemów związanych z rozbudową infrastruktury AI w USA jest zależność od chińskich dostawców krytycznego sprzętu elektrycznego. Około 80% amerykańskich transformatorów mocy jest importowanych, a deficyt dostaw sięga już 30%. Transformatory, rozdzielnice i akumulatory to wąskie gardła, bez których żadne centrum danych nie może działać.

Czasy dostaw drastycznie się wydłużyły. Przed pandemią koronawirusa czas realizacji zamówień na te komponenty wynosił od 24 do 30 miesięcy. Bloomberg donosi, że obecnie czas oczekiwania wydłużył się do pięciu lat. Paradoks: Stany Zjednoczone chcą wyprzedzić Chiny o pięć lat w dziedzinie sztucznej inteligencji – ale bez chińskich komponentów nie da się zbudować niezbędnej infrastruktury na czas. Import sprzętu elektrycznego z Chin wzrósł z 1500 sztuk w całym 2022 roku do ponad 8000 sztuk w pierwszych dziesięciu miesiącach 2025 roku.

Jednocześnie cła Trumpa na towary chińskie znacząco wpływają na kalkulacje deweloperów centrów danych. Tylko w 2025 roku operatorzy centrów danych zapłacili ponad 6 miliardów dolarów ceł na importowane komponenty. Ci, którzy chcą przyspieszyć realizację projektów budowlanych, muszą zaakceptować wyższe ceny towarów chińskich i ocenić, czy koszty są nadal uzasadnione w porównaniu z wieloletnim czasem oczekiwania amerykańskich producentów. Amerykańscy producenci po prostu nie są w stanie dostarczyć wymaganych ilości w krótkim czasie. Ta zależność stanowi strategiczną słabość, której nie da się naprawić dekretami prezydenckimi.

W wyniku tych wąskich gardeł, analitycy rynku z Sightline Climate oszacowali, że na początku 2026 roku w budowie znajdowała się zaledwie około jedna trzecia dużych centrów danych AI planowanych na ten rok. Bloomberg obliczył, że prawie połowa planowanych projektów centrów danych w USA na 2026 rok będzie miała opóźnienia lub zostanie anulowana.

W związku z tym:

• Gigafabryki AI: ukryte koszty – jak ekspansja hiperskalowców w USA i Chinach obciąża zasoby

Maraton biurokratyczny: pozwolenia jako hamulec innowacji

Każdy, kto chce zbudować duże centrum danych w Ameryce, musi zmierzyć się z szeregiem federalnych, stanowych i lokalnych procedur uzyskiwania pozwoleń, które wystawiają na próbę nawet doświadczonych deweloperów. W przypadku nowej linii przesyłowej wysokiego napięcia – niezbędnej do podłączenia gigawatowego centrum danych – federalny proces uzyskiwania pozwoleń trwa średnio cztery lata. Dodatkowo, wymagane są procedury uzyskiwania pozwoleń stanowych.

Według danych instytutu badań energetycznych RMI, proces zatwierdzania przyłączenia do sieci w PJM, największym amerykańskim operatorze sieci, trwa średnio ponad osiem lat od złożenia wniosku do uruchomienia komercyjnego. Tak zwane projekty widmo – spekulacyjne wnioski o przyłączenie do sieci, które nigdy nie są wdrażane – sztucznie wydłużają listy oczekujących i utrudniają operatorom sieci realistyczne planowanie przepustowości.

Trump ogłosił stan wyjątkowy w sektorze energetycznym dekretem wykonawczym i powołał nową „Narodową Radę Dominacji Energetycznej”, aby przyspieszyć proces wydawania pozwoleń na infrastrukturę energetyczną związaną ze sztuczną inteligencją. Ponad 36 stanów USA wdrożyło już specjalne programy zachęt podatkowych dla centrów danych, od pełnych zwolnień z podatku od sprzedaży i moratoriów w podatkach od nieruchomości po bezpośrednie zwroty podatku. Według danych NCSL, 37 stanów oferuje jakąś formę programu zachęt. Niektóre stany, takie jak Iowa, przyznają już pełne zwolnienia z podatku od sprzętu dla inwestycji o wartości miliona dolarów lub więcej.

Te dotacje wiążą się ze znacznymi kosztami dla podatników. Analiza CNBC ujawniła, że ​​42 stany USA przyznają pełne lub częściowe zwolnienia z podatku od sprzedaży centrom danych. W samym stanie Iowa roczne straty podatkowe z tego tytułu przekraczają 150 milionów dolarów. Konkurencja między stanami o centra danych stworzyła dynamikę, w której publiczne kasy dotują korporacje warte biliony dolarów i o kapitalizacji rynkowej rzędu dziesiątek miliardów dolarów – problem dystrybucji, który nabiera coraz większego znaczenia politycznego.

W związku z tym:

• Amerykańskie marzenie o sztucznej inteligencji jest zagrożone: dlaczego kraj ponosi porażkę z powodu własnej biurokracji

Opór: Protesty narastają od Wirginii po Teksas

Być może najbardziej zaskakującym zjawiskiem amerykańskiego boomu na centra danych AI jest skala i intensywność sprzeciwu społecznego. Centra danych stały się nowym problemem NIMBY w kraju. NIMBY to skrót od „Not In My Backyard” – odrzucenie niechcianych projektów w swojej okolicy. Tam, gdzie kiedyś fabryki, supermarkety czy farmy wiatrowe wywoływały oburzenie, dziś to serwerownie.

Organizacja Data Center Watch systematycznie dokumentowała skalę tego oporu. W raporcie z kwietnia 2025 roku udokumentowała 64 miliardy dolarów projektów centrów danych, które zostały zablokowane lub opóźnione przez lokalnych aktywistów. Do czerwca 2025 roku, według Business Insider, kwota ta wzrosła do 98 miliardów dolarów. Jeszcze w tym samym roku „The New York Times” donosił, że w 2025 roku co najmniej 48 publicznie znanych projektów o łącznej wartości 156 miliardów dolarów napotkało lokalny opór, co doprowadziło do potencjalnych zmian w pierwotnych planach budowy.

Sondaż Morning Consult z listopada 2025 roku wykazał, że 41% wyborców w USA popiera zakaz centrów danych AI w swoich dzielnicach mieszkalnych – wzrost z 37% w poprzednim miesiącu. W tym samym okresie sprzeciw wobec takiego zakazu spadł z 39 do 36%. Te liczby są imponujące w kontekście projektów przemysłowych.

Protest nie zna granic ideologicznych. Choć można by oczekiwać, że sprzeciw wobec wielkoskalowej infrastruktury przemysłowej będzie przede wszystkim zjawiskiem lewicowym, rzeczywistość maluje inny obraz. W marcu 2026 roku Partia Republikańska w Teksasie przyjęła rezolucję domagającą się moratorium na budowę nowych centrów danych do czasu zagwarantowania ochrony wód i gruntów rolnych. W Teksasie członkowie konserwatywnej społeczności wiejskiej organizują opór w Waco, Harlingen i innych regionach. Po drugiej stronie sceny politycznej senator Bernie Sanders sprzeciwia się subsydiom dla Big Tech, a Ron DeSantis i Elizabeth Warren, pomimo różnic ideologicznych, łączą się w sceptycyzmie wobec niekontrolowanej ekspansji.

Wirginia jest epicentrum zorganizowanej opozycji. Działa tam obecnie 42 aktywne grupy walczące z nowymi centrami danych. Koalicja na rzecz Reformy Centrów Danych, założona w 2023 roku, koordynuje działania stowarzyszeń ekologicznych, ochrony środowiska i właścicieli domów w ramach wspólnej sieci. Mieszkańcy hrabstwa Loudoun, największego na świecie skupiska centrów danych, zgłaszają ciągły szum i brzęczenie dochodzące z serwerowni, rosnące ceny energii elektrycznej oraz obawy dotyczące wartości nieruchomości i zagrożeń dla zdrowia związanych z generatorami diesla. Pewna matka opisała w reportażu BBC, jak spacerując z noworodkiem, natknęła się na znak informujący o planowanym centrum danych tuż po drugiej stronie drogi, naprzeciwko jej podjazdu.

W Memphis w stanie Tennessee, śledztwo przeprowadzone przez TIME ujawniło bezpośrednie powiązania między funkcjonowaniem centrum danych Colossus firmy xAI a rosnącym zanieczyszczeniem powietrza w dzielnicy historycznie zamieszkiwanej przez Afroamerykanów. Firma zainstalowała i uruchomiła 30 mobilnych turbin gazowych przed uzyskaniem niezbędnych pozwoleń środowiskowych. Radna miasta Yolanda Cooper-Sutton poinformowała, że ​​dowiedziała się o projekcie dopiero z wiadomości. Kilka grup społecznych wszczęło już postępowanie prawne.

Skargi można podsumować w kilku kategoriach: koszty energii (rosnące ceny prądu dla gospodarstw domowych z powodu obciążenia sieci), zużycie wody (konkurencja z użytkownikami rolniczymi i komunalnymi), hałas (ciągły szum agregatów chłodniczych), zagrożenia dla zdrowia związane ze spalinami z generatorów awaryjnych oraz niski stosunek wielkości inwestycji do lokalnego zatrudnienia. Na przykład, kampus Meta w Luizjanie ma stworzyć zaledwie 500 stałych miejsc pracy na pełen etat przy inwestycji w wysokości 10 miliardów dolarów – rozczarowująca obietnica dla regionu o niekorzystnej sytuacji gospodarczej, który z trudem rekompensuje związane z tym obciążenia infrastrukturalne, energetyczne i środowiskowe.

Woda i klimat: niedoceniany wymiar ekologiczny

Podczas gdy zużycie energii w centrach danych jest szeroko dyskutowane publicznie, kwestia zużycia wody często pozostaje w cieniu – mimo że ma ona kluczowe znaczenie w regionach dotkniętych niedoborem wody. Duże centra danych AI zużywają do pięciu milionów galonów wody dziennie przez swoje systemy chłodzenia, co odpowiada rocznemu zużyciu wody w gospodarstwie domowym miasta liczącego 50 000 mieszkańców. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Cornella wykazały, że amerykański sektor AI zużywa łącznie od 731 do 1125 milionów metrów sześciennych wody rocznie – co odpowiada rocznemu zużyciu wody w gospodarstwach domowych sześciu do dziesięciu milionów Amerykanów.

Problem polega na tym, że wiele najpopularniejszych lokalizacji centrów danych znajduje się na obszarach o wysokim poziomie niedoboru wody. Nevada i Arizona, dwa skrajnie suche stany, są popularnymi lokalizacjami ze względu na ceny energii i ulgi podatkowe. Nawet w Północnej Wirginii, regionie zazwyczaj nienarażonym na suszę, zasoby wody stają się zauważalnie skąpe ze względu na ogromną koncentrację obiektów. Naukowcy z Cornell zalecają lokalizację nowych obiektów najlepiej na Środkowym Zachodzie i w tzw. „pasie wiatrowym” Wielkich Równin, a konkretnie w Teksasie, Montanie, Nebrasce i Dakocie Południowej, gdzie łączny profil węgla i wody jest najkorzystniejszy.

Około połowa energii elektrycznej zużywanej przez amerykańskie centra danych nadal pochodzi z paliw kopalnych – głównie gazu i węgla. Jest to sprzeczne ze zobowiązaniami wszystkich głównych operatorów hiperskalowych do osiągnięcia zerowej emisji netto. Wdrożenie systemu opartego wyłącznie na paliwach kopalnych uniemożliwiłoby osiągnięcie tych celów w zakresie ochrony klimatu. Dominion Energy, przedsiębiorstwo użyteczności publicznej obsługujące północną Wirginię, w 2024 roku pokrywało 44% swojego zapotrzebowania na energię elektryczną gazem ziemnym.

W związku z tym:

• Segen milionów czy katastrofa ekologiczna? Tajna kradzież wody przez gigantów technologicznych: Jak sztuczna inteligencja osusza cały region pustynny

Wymiar geopolityczny: Dlaczego Trump osobiście otwiera centra danych

Żaden prezydent USA nie utożsamiał się publicznie z kwestią infrastruktury centrów danych tak intensywnie jak Donald Trump. Osobiście ogłosił projekt Stargate w styczniu 2025 roku, przedstawiając go jako strategiczny triumf amerykańskiej dominacji w dziedzinie sztucznej inteligencji. Był obecny, gdy Google, Blackstone i CoreWeave ogłosiły swoje łączne inwestycje w Pensylwanii o wartości ponad 90 miliardów dolarów na szczycie na Uniwersytecie Carnegie Mellon w lipcu 2025 roku. Przesłanie było jednoznaczne: ci, którzy inwestują w amerykańską infrastrukturę sztucznej inteligencji, otrzymują polityczne wsparcie Białego Domu.

Powodem takiego pozycjonowania jest geopolityczna rywalizacja z Chinami. Amerykańscy stratedzy ds. bezpieczeństwa postrzegają infrastrukturę AI jako atut strategiczny, porównywalny z systemami wojskowymi. Prezes Microsoftu, Brad Smith, ujął to wprost we wpisie na blogu: Stany Zjednoczone są liderem globalnej konkurencji w dziedzinie AI i tej przewagi nie wolno zaprzepaścić. Budowa przez AWS tajnych centrów danych AI dla agencji federalnych odzwierciedla tę samą logikę: analiza wywiadowcza, przetwarzanie obrazów satelitarnych i wojskowe wsparcie decyzyjne mają opierać się na kontrolowanej przez USA infrastrukturze AI.

Jednocześnie, opisane wcześniej uzależnienie od chińskich transformatorów i rozdzielnic ujawnia strukturalny dylemat tej strategii. Celem jest niezależność technologiczna od Chin, a jednocześnie ta niezależność jest budowana z wykorzystaniem chińskich komponentów. Ta sprzeczność jest niewygodna politycznie i realna ekonomicznie.

Dynamika inwestycji i koncentracja kapitału: kto płaci, kto korzysta, kto ponosi ryzyko?

Napływ kapitału do centrów danych AI to zjawisko, które mobilizuje świat finansów w bezprecedensowy sposób. Oprócz bezpośrednich inwestycji samych firm technologicznych, coraz ważniejszą rolę odgrywają alternatywni zarządzający aktywami. Blue Owl Capital finansuje projekt Meta w Luizjanie kwotą 27 miliardów dolarów. Blackstone inwestuje 25 miliardów dolarów w Pensylwanii. BlackRock, wraz z konsorcjum, przejął Aligned Data Centers w USA za 40 miliardów dolarów. Ci inwestorzy finansowi poszukują długoterminowych, zabezpieczonych przed inflacją przepływów pieniężnych z umów leasingowych z wiarygodnymi kredytowo firmami technologicznymi – modelu podobnego do leasingu infrastruktury w logistyce czy na rynku wież telekomunikacyjnych.

Ten boom inwestycyjny ma wymierny, cykliczny wpływ na całą gospodarkę USA. Nakłady inwestycyjne (capex) w sektorze technologicznym, wynoszące kilkaset miliardów dolarów rocznie, stymulują sektory budownictwa, elektroniki, energetyki i inżynierii. Jednak rozkład regionalny wpływu na zatrudnienie jest ograniczony. Średnia liczba stałych etatów w dużym centrum danych waha się od 100 do 500 osób – co stanowi wyjątkowo szczupłą równowagę zatrudnienia przy wolumenie inwestycji często wynoszącym kilka miliardów dolarów.

Wall Street dostrzegło strukturalne ryzyko związane z lokalnym oporem. Dyrektor zarządzający Morgan Stanley zauważył, że łatwo dostępne lokalizacje są w dużej mierze wyczerpane, a realizacja nowych projektów staje się coraz trudniejsza. Aniket Shah z Jefferies opisał rosnącą liczbę wstrzymanych projektów jako oznakę głęboko zakorzenionego oporu, który może prowadzić do realnych blokad politycznych. Logan Purk z Edward Jones przewiduje dalsze opóźnienia w budowie, które mogą zmniejszyć ogólną liczbę nowych mocy – z bezpośrednimi konsekwencjami dla firm dostarczających sprzęt do centrów danych.

W związku z tym:

• Czy amerykański projekt sztucznej inteligencji (AI) Stargate zamienia się w miliardową klapę? Projekt nie rusza z miejsca

Całościowy obraz: między superlatywami a rozczarowaniem

Co pozostaje, gdy zważymy euforię związaną z zapowiedziami, szum polityczny i rzeczywiste wyzwania? Po pierwsze, boom inwestycyjny jest realny i transformacyjny. Stany Zjednoczone rzeczywiście budują infrastrukturę AI na skalę historycznie bezprecedensową. Moc obliczeniowa hiperskalerów podwoiła się w ciągu czterech lat, a według S&P Global do 2028 roku potrzebne będą kolejne 44 GW. Na Stany Zjednoczone przypada 55 procent całkowitej globalnej mocy obliczeniowej hiperskalerów.

Jednocześnie rzeczywistość ujawnia istotne pęknięcia w tych maksymalistycznych zapowiedziach. Według Sightline Climate, z amerykańskich centrów danych planowanych na 2026 rok, tylko około jedna trzecia jest faktycznie w budowie. Prawie połowa planowanych projektów jest opóźniona lub anulowana. Plany Stargate w Abilene zostały zmniejszone z pierwotnych 5 GW do 1,2 GW. Listy oczekujących na podłączenie do sieci w Północnej Wirginii sięgają nawet siedmiu lat. Łańcuchy dostaw kluczowego sprzętu elektrycznego opierają się na chińskim imporcie, którego dostępność jest zagrożona przez cła i napięcia geopolityczne.

Pew Research Center pokazuje, że Amerykanie generalnie mają bardziej negatywne nastawienie do sztucznej inteligencji niż populacje większości innych badanych krajów – klimat kulturowy, który napędza lokalny opór wobec centrów danych. Ten opór nie jest bez znaczenia. Doprowadził on już do opóźnienia lub zmiany zaplanowanych projektów o wartości 156 miliardów dolarów.

Kluczowe pytanie, jakie stawiają wszystkie te zmiany, nie ma charakteru technicznego, lecz polityczno-ekonomiczny: jak demokracja rozkłada ciężary i korzyści transformacji technologicznej, w której kilka korporacji czerpie gigantyczne zyski, a gminy ponoszą ciężar rosnących cen prądu, niedoborów wody, hałasu i zanieczyszczenia powietrza? Dotychczasowe rozwiązania – ulgi podatkowe dla firm technologicznych, przyspieszone procedury wydawania pozwoleń i polityczne deklaracje – są niewystarczające dla tych, których to dotyczy. Debata wokół amerykańskich gigafabryk AI nie jest już kwestią czysto techniczną. Stała się odzwierciedleniem społecznych zmagań o zasoby w erze cyfrowej.

☑️ Naszym językiem biznesowym jest angielski lub niemiecki

☑️ NOWOŚĆ: Korespondencja w Twoim ojczystym języku!

Konrad Wolfenstein

Ja i mój zespół chętnie będziemy do Państwa dyspozycji jako osobisty doradca.

Możesz się ze mną skontaktować, wypełniając formularz kontaktowy tutaj lub po prostu dzwoniąc pod numer +49 7348 4088 965. Mój adres e-mail to : [email protected]

Nie mogę się doczekać naszego wspólnego projektu.

☑️ Wsparcie dla MŚP w zakresie strategii, doradztwa, planowania i wdrażania

☑️ Tworzenie lub reorganizacja strategii cyfrowej i digitalizacji

☑️ Rozszerzenie i optymalizacja procesów sprzedaży międzynarodowej

☑️ Globalne i cyfrowe platformy handlowe B2B

☑️ Rozwój biznesu pionierskiego / Marketing / PR / Targi

Rozwiązanie quasi-in-house: Jak Xpert.Digital zamyka luki operacyjne w marketingu i sprzedaży B2B – Inteligentny biznes oparty na treściach – Zdjęcie: Xpert.Digital

Xpert.Digital to branżowy hub B2B oparty na danych, kierowany przez Konrad Wolfenstein . Firma działa jako zewnętrzne, quasi-wewnętrzne rozwiązanie dla partnerów przemysłowych, eliminując luki operacyjne w obszarze marketingu, treści i sprzedaży – bez konieczności angażowania dodatkowych zasobów po stronie klienta.

Więcej informacji tutaj:

• Rozwiązanie quasi-in-house: Jak Xpert.Digital niweluje luki operacyjne w marketingu i sprzedaży B2B – Smart Content-Driven Business