Ustawa o produkcji obronnej: Kiedy sztuczna inteligencja mówi „nie” – USA sięgają po ostateczną broń przeciwko buntowniczemu start-upowi zajmującemu się sztuczną inteligencją, Anthropic

Zemsta Trumpa na Dolinie Krzemowej: Firma zajmująca się sztuczną inteligencją stoi w obliczu zamknięcia z powodu obaw etycznych

Dwie czerwone linie: Jak odważna firma zajmująca się sztuczną inteligencją nagle stała się wrogiem publicznym USA

To bezprecedensowy konflikt, który fundamentalnie zmienia dynamikę władzy między Doliną Krzemową a armią USA: w lutym 2026 roku spór między firmą Anthropic, zajmującą się sztuczną inteligencją, a Pentagonem zaostrza się w sposób historyczny. Ponieważ założyciel firmy, Dario Amodei, odmawia udostępnienia swojego modelu sztucznej inteligencji „Claude” do masowego nadzoru wewnętrznego i w pełni autonomicznych systemów uzbrojenia, rząd USA daje wyjątkowo drastyczny przykład. Anthropic zostaje uznany za zagrożenie dla krajowego łańcucha dostaw – los wcześniej zarezerwowany wyłącznie dla zagranicznych przeciwników, takich jak Huawei. Podczas gdy główni konkurenci, tacy jak OpenAI i Google, po cichu porzucają swoje zasady etyczne na rzecz lukratywnych kontraktów zbrojeniowych, wokół odważnego „nie” Anthropica wybucha masowy bunt w branży. Ten konflikt dawno już przekroczył ramy zwykłego sporu umownego: jest to decydująca bitwa o to, kto wyznacza moralne granice wykorzystania sztucznej inteligencji w działaniach wojennych, gdy zawodzą przepisy.

Jak firma zajmująca się sztuczną inteligencją została uznana za wroga państwa, ponieważ odmawia przekroczenia dwóch czerwonych linii, i dlaczego ten konflikt zadecyduje o przyszłości demokratycznej wojny

Konfrontacja między Anthropic a Departamentem Obrony USA, która zakończyła się 27 lutego 2026 roku, kiedy to firma została uznana za zagrożenie dla łańcucha dostaw, to coś więcej niż spór kontraktowy między firmą technologiczną a jej klientem. Stanowi ona punkt zwrotny w historii wojskowego wykorzystania sztucznej inteligencji i stawia fundamentalne pytanie: Kto wyznacza etyczne granice technologii, która może zabijać, gdy przepisy nie nadążają za rozwojem technologicznym?

Dario Amodei, założyciel i prezes Anthropic, odmówił Pentagonowi nieograniczonego dostępu do swojego modelu sztucznej inteligencji, Claude. Jego odmowa dotyczy dokładnie dwóch obszarów zastosowania: masowego nadzoru wewnętrznego i w pełni autonomicznej broni. Za to stanowisko jego firma stoi teraz w obliczu losu, który rząd USA wcześniej zarezerwował dla zagranicznych przeciwników, takich jak Huawei.

Erozja obietnic etycznych w Dolinie Krzemowej

Aby zrozumieć implikacje odmowy Anthropic, należy rozważyć kontekst, w jakim do niej doszło. W ciągu ostatnich kilku lat duże firmy z branży sztucznej inteligencji systematycznie łamały swoje zobowiązania etyczne, aby zdobyć kontrakty wojskowe. To, co sprzedawano jako fundamentalne zasady, okazało się elastycznymi deklaracjami marketingowymi, odrzuconymi przy pierwszym sygnale poważnego oporu komercyjnego.

Google był najbardziej znanym pionierem tego procesu wycofania. W 2018 roku ponad 4000 pracowników Google podpisało list otwarty do Sundara Pichaia, jednoznacznie stwierdzając, że ich firma nie powinna angażować się w działalność wojenną. W tamtym czasie problem dotyczył Projektu Maven, programu Pentagonu, którego celem była analiza nagrań z dronów z Iraku i Syrii, wspomagana sztuczną inteligencją. Google wycofało się z umowy i opublikowało zasady dotyczące sztucznej inteligencji, które jednoznacznie wykluczały rozwój sztucznej inteligencji w zakresie broni i nadzoru.

W lutym 2025 roku Google po cichu usunął ten fragment ze swojej witryny. Sekcja zatytułowana „Aplikacje, których nie będziemy śledzić”, która wyraźnie wykluczała technologie uzbrojenia i systemy nadzoru, zniknęła bezpowrotnie. Kierownictwo firmy uzasadniło tę decyzję sytuacją geopolityczną, argumentując, że firmy w krajach demokratycznych muszą służyć swoim rządom i klientom z sektora bezpieczeństwa narodowego w obliczu globalnej rywalizacji o pozycję lidera w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Firma OpenAI przeszła podobną transformację, choć w bardziej subtelny sposób. W styczniu 2024 roku firma zniosła całkowity zakaz stosowania aplikacji wojskowych. Następnie, w lutym 2026 roku, ujawniono, że OpenAI, przekształcając się w firmę nastawioną na zysk, usunęło słowo „bezpiecznie” ze swojego oficjalnego oświadczenia o misji. Nowe sformułowanie brzmi po prostu: „Zapewnić, że sztuczna inteligencja ogólna przyniesie korzyści całej ludzkości”, bez odniesienia do bezpieczeństwa. Alnoor Ebrahim, profesor Uniwersytetu Tufts, ostrzegł, że usunięcie wyraźnego języka dotyczącego bezpieczeństwa utrudnia pociągnięcie kierownictwa firmy do odpowiedzialności w tym zakresie, zwłaszcza w obliczu rosnących bodźców zysku.

xAI Elona Muska przyjęło jeszcze bardziej bezpośrednie podejście. Pod koniec lutego 2026 roku firma podpisała umowę z Pentagonem, zezwalającą na wykorzystanie modelu Grok w tajnych sieciach wojskowych – najbardziej wrażliwych systemach armii USA, gdzie przeprowadzana jest analiza wywiadowcza, rozwój uzbrojenia i planowanie działań bojowych. Warunek: Grok jest dostępny do „dowolnych zgodnych z prawem celów”, bez ograniczeń narzucanych przez Anthropic.

Podwójna czerwona linia Anthropic: co jest naprawdę stawką

W kontekście tej kapitulacji w całej branży, stanowisko Anthropic jest szczególnie uderzające, ponieważ nie jest to po prostu ogólnikowe stanowisko militarne, ale wręcz chirurgicznie precyzyjne. W oświadczeniu opublikowanym 26 lutego 2026 roku firma Amodei jednoznacznie dała do zrozumienia, że ​​Anthropic nie odrzuca fundamentalnie pracy wojskowej. Wręcz przeciwnie, Anthropic była pierwszą wiodącą firmą z branży sztucznej inteligencji, która wdrożyła swoje modele w tajnych sieciach rządu USA, pierwszą w Narodowych Laboratoriach i pierwszą, która dostarczyła modele dostosowane do potrzeb klientów z sektora bezpieczeństwa narodowego.

Według firmy, Claude jest już szeroko wykorzystywany w obszarach związanych z bezpieczeństwem: analizie danych wywiadowczych, modelowaniu i symulacji, planowaniu operacyjnym, operacjach cybernetycznych i innych aplikacjach o znaczeniu krytycznym. Co więcej, Anthropic celowo zrezygnował z kilkuset milionów dolarów przychodów, aby uniemożliwić firmom powiązanym z Komunistyczną Partią Chin korzystanie z Claude i udaremnił cyberataki sponsorowane przez Komunistyczną Partię Chin, które miały na celu jego nadużycie.

Dwie czerwone linie, których Anthropic nie zamierza przekroczyć, są ściśle określone i opierają się na podstawach technicznych.

Pierwsza czerwona linia dotyczy masowej inwigilacji własnej populacji. Amodei argumentuje, że sztuczna inteligencja jest w stanie automatycznie i na masową skalę łączyć rozproszone, pozornie nieszkodliwe dane w kompleksowy obraz życia każdej jednostki. Zwraca uwagę, że zgodnie z obowiązującym prawem rząd może nabywać szczegółowe dane dotyczące przemieszczania się Amerykanów, ich aktywności online i kontaktów towarzyskich z publicznych źródeł bez nakazu sądowego. Praktyka ta została uznana za problematyczną z punktu widzenia prywatności nawet przez społeczność wywiadowczą i wywołała dwupartyjny sprzeciw w Kongresie. Obowiązujące przepisy po prostu nie nadążają za szybko rozwijającymi się możliwościami sztucznej inteligencji.

Druga czerwona linia dotyczy w pełni autonomicznej broni, czyli systemów, które wybierają i atakują cele bez żadnego nadzoru ze strony człowieka. Amodei wyraźnie podkreśla, że ​​półautonomiczne systemy uzbrojenia, takie jak te obecnie rozmieszczone na Ukrainie, są niezbędne do obrony demokracji. Nawet w pełni autonomiczna broń może kiedyś okazać się kluczowa dla obronności kraju. Jednak obecna technologia sztucznej inteligencji po prostu nie jest wystarczająco niezawodna, aby obsługiwać w pełni autonomiczne systemy uzbrojenia. Bez odpowiedniego nadzoru takie systemy nie zastąpią krytycznego osądu, którego wysoko wykwalifikowani żołnierze zawodowi demonstrują każdego dnia. Firma Anthropic zaproponowała bezpośrednią współpracę z Departamentem Obrony w zakresie badań i rozwoju w celu poprawy niezawodności takich systemów, ale Pentagon nie przyjął tej oferty.

Kronika eskalacji: Od operacji Maduro do ultimatum

Napięcia między Anthropic a Pentagonem narastały przez tygodnie, osiągając apogeum w ostatnim tygodniu lutego 2026 roku. Kluczowym katalizatorem było zaangażowanie Claude'a w operację pojmania byłego prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro na początku stycznia 2026 roku. Jak donosił „Wall Street Journal”, Claude został wykorzystany przez armię amerykańską w tej operacji, która obejmowała naloty na wiele celów w Caracas, dzięki współpracy Anthropic z Palantir Technologies.

Ministerstwo Obrony Wenezueli zgłosiło 83 ofiary śmiertelne. Po ujawnieniu informacji o misji Claude, Anthropic zwrócił się do Palantira z zapytaniem, czy wytyczne bezpieczeństwa firmy, które wyraźnie zabraniają używania Claude'a do celów przemocy, rozwoju broni i inwigilacji, zostały naruszone. Pentagon uznał to dochodzenie za niedopuszczalną próbę wglądu w tajne operacje wojskowe przez prywatną firmę.

W styczniu 2026 roku sekretarz obrony Pete Hegseth przygotował grunt pod konfrontację, przedstawiając memorandum dotyczące strategii w zakresie sztucznej inteligencji: wszystkie umowy Departamentu Obrony z firmami zajmującymi się sztuczną inteligencją miały zawierać standardową klauzulę zezwalającą na wykorzystanie jej w ciągu 180 dni „w dowolnym zgodnym z prawem celu”. Dyrektywa ta była w bezpośredniej sprzeczności z zabezpieczeniami umownymi firmy Anthropic.

24 lutego Hegseth osobiście spotkał się z Amodeiem w Pentagonie i postawił ultimatum: Anthropic musi znieść ograniczenia do godziny 17:01 w piątek, 27 lutego, albo ponieść konsekwencje. W przeciwnym razie Hegseth zagroził, że zakwalifikuje Anthropic jako zagrożenie dla łańcucha dostaw, wykluczy go ze wszystkich systemów wojskowych i powoła się na Ustawę o Produkcji Obronnej (Defense Production Act), ustawę z czasów zimnej wojny, która przyznaje prezydentowi szerokie uprawnienia do kontrolowania krajowego przemysłu zbrojeniowego.

Odpowiedź Amodeia nadeszła 26 lutego w formie publicznego oświadczenia. Groźby Ministerstwa nie zmieniły stanowiska firmy. Nie mógł on w dobrej wierze ugiąć się pod żądaniami. W przypadku zerwania współpracy przez Ministerstwo, Anthropic ułatwiłby uporządkowane przejście i udostępniłby swoje modele tak długo, jak będzie to konieczne, na proponowanych warunkach.

27 lutego cały ciężar władzy rządowej spadł na firmę Anthropic. Prezydent Trump nakazał wszystkim agencjom federalnym zaprzestanie stosowania produktów Anthropic, wyznaczając sześciomiesięczny okres przejściowy dla Departamentu Obrony i innych agencji, których to dotyczy. Trump oświadczył, że jeśli Anthropic nie będzie współpracować w okresie przejściowym, wykorzysta pełnię uprawnień prezydenta, aby wymusić przestrzeganie przepisów, co pociągnie za sobą poważne konsekwencje cywilne i karne.

Hegseth ogłosił później klasyfikację jako ryzyko dla łańcucha dostaw i nakazał, że ze skutkiem natychmiastowym żaden kontrahent, dostawca ani partner prowadzący interesy z armią USA nie będzie mógł prowadzić działalności handlowej z Anthropic.

Precedens gorszy niż Huawei

Konsekwencji tej decyzji nie sposób przecenić. Franklin Turner, prawnik specjalizujący się w kontraktach rządowych, określił ten środek mianem kontraktowego odpowiednika wojny nuklearnej. Zaklasyfikowanie go jako ryzyka dla łańcucha dostaw mogłoby uniemożliwić dziesiątkom tysięcy kontrahentów korzystanie ze sztucznej inteligencji firmy Anthropic, jeśli pracują dla Pentagonu. Stanowi to egzystencjalne zagrożenie dla działalności firmy w sektorze rządowym i może również znacząco zaszkodzić jej relacjom z sektorem prywatnym.

Porównanie historyczne jest szczególnie wymowne. Klasyfikacja jako ryzyko dla łańcucha dostaw była wcześniej zarezerwowana wyłącznie dla zagranicznych przeciwników, w szczególności Huawei. Począwszy od 2017 roku Stany Zjednoczone ograniczyły wykorzystanie sprzętu Huawei w Pentagonie, zakazały agencjom federalnym zakupu tej technologii i wstrzymały rządowe dotacje dla urządzeń Huawei. Teraz to samo traktowanie stosuje się wobec amerykańskiej firmy, która odmówiła porzucenia zabezpieczeń etycznych.

Saif Khan, który zasiadał w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego za prezydentury Bidena, ujął to niezwykle trafnie: Ten środek jest prawdopodobnie najbardziej drakońskim krajowym rozporządzeniem dotyczącym sztucznej inteligencji, jakie kiedykolwiek wprowadziła administracja. Departament Obrony w rzeczywistości traktuje firmę Anthropic jako większe zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego niż wszystkie chińskie firmy zajmujące się sztuczną inteligencją razem wzięte, z których żadna nie została sklasyfikowana jako zagrożenie dla łańcucha dostaw.

Firma Anthropic natychmiast ogłosiła, że ​​zaskarży tę klasyfikację do sądu. W oświadczeniu firma stwierdziła, że ​​klasyfikacja ta jest prawnie niedopuszczalna i stanowi niebezpieczny precedens dla każdej amerykańskiej firmy negocjującej z rządem. Żadne zastraszanie ani kara ze strony Departamentu Obrony nie zmienią stanowiska firmy w sprawie masowego nadzoru ani w pełni autonomicznej broni.

Wymiar prawny: Ustawa o produkcji obronnej jako broń przeciwko Dolinie Krzemowej

Groźba powołania się na Ustawę o Produkcji Obronnej (DPA) zasługuje na osobną uwagę, ponieważ sygnalizuje fundamentalną zmianę w relacjach między rządem a firmami technologicznymi. Ustawa DPA, uchwalona w 1950 roku, pierwotnie została napisana z myślą o hutach stali i fabrykach czołgów. Przyznaje ona prezydentowi uprawnienia do kierowania krajowym przemysłem w służbie obrony narodowej, od priorytetyzacji kontraktów po przymusową produkcję towarów.

Administracja Bidena zastosowała już ustawę DPA do sztucznej inteligencji (AI), aczkolwiek na mocy tytułu VII, który reguluje uprawnienia do gromadzenia informacji. Firmy były zobowiązane do raportowania działań szkoleniowych, wyników zespołu red team i wag modeli. Hegseth zagroził jednak powołaniem się na tytuł I, podstawowe uprawnienia dotyczące wymuszonej produkcji. To oznaczałoby ogromną eskalację.

Eksperci prawni wskazują na wewnętrzne sprzeczności w argumentacji Pentagonu. Z jednej strony Departament grozi zaklasyfikowaniem Anthropic jako zagrożenia dla łańcucha dostaw, tj. zagrożenia bezpieczeństwa. Z drugiej strony, DPA ma zostać wykorzystana do zmuszenia Anthropic do dostarczenia technologii, co zakłada, że ​​Claude jest uważany za niezbędny dla bezpieczeństwa narodowego. Jednoczesne przyjęcie obu stanowisk jest logicznie niespójne. Albo technologia Anthropic stanowi zagrożenie, albo jest niezbędna, ale oba jednocześnie nie stanowią spójnego stanowiska prawnego.

Analiza Lawfare jasno pokazuje, że ramy prawne charakteryzują się autentyczną złożonością. Różne żądania rządów rodzą różne pytania prawne, a prawo, którego środki przymusu zostały zaprojektowane z myślą o hutach stali i fabrykach zbiorników, trudno zastosować w sporze dotyczącym barier bezpieczeństwa AI.

Podwójna gra OpenAI: solidarność zewnętrzna, podpisywanie umów wewnętrznych

Rola OpenAI w tym konflikcie jest podręcznikowym przykładem korporacyjnej ambiwalencji. W czwartek wieczorem, 26 lutego, Sam Altman rozesłał wewnętrzną notatkę, w której wyjaśnił, że OpenAI podziela te same zasady co Anthropic: zakaz wykorzystywania sztucznej inteligencji do masowego nadzoru, zakaz stosowania autonomicznej broni śmiercionośnej oraz konieczność ciągłego angażowania ludzi w podejmowanie ryzykownych, zautomatyzowanych decyzji.

W notatce Altman wyjaśnił, że chciał pomóc w deeskalacji napięć. Sprawa nie była już tylko problemem między Anthropic a Pentagonem, ale dotyczyła całej branży i ważne było wyjaśnienie ich stanowiska.

Kilka godzin później, późnym wieczorem w piątek, Altman ogłosił na platformie X, że OpenAI zawarło porozumienie z Departamentem Obrony, zezwalające na wykorzystanie swoich modeli w sieciach tajnych. Pentagon wykazał głęboki szacunek dla bezpieczeństwa i chęć współpracy w celu osiągnięcia jak najlepszych rezultatów. Altman podkreślił, że dwiema podstawowymi zasadami bezpieczeństwa OpenAI są zakazy masowego nadzoru wewnętrznego oraz odpowiedzialność człowieka za użycie siły, w tym autonomicznych systemów uzbrojenia. Pentagon zgodził się z tymi zasadami i włączył je do porozumienia.

Kluczowe pytanie, które pozostaje bez odpowiedzi, brzmi, czy szczegóły umowy OpenAI faktycznie odbiegają od czerwonych linii zaproponowanych przez Anthropic. Ani Pentagon, ani OpenAI nie ujawniły konkretnych klauzul umowy. Możliwe, że OpenAI zaakceptowało zasadniczo te same warunki, których żądał Anthropic, ale w sposób, który pozwolił Pentagonowi zachować twarz. Równie możliwe jest, że umowa OpenAI zawiera znacznie słabsze zabezpieczenia. Dopóki umowy nie będą transparentne, pozostaje to spekulacją.

Uderzający jest jednak moment. Umowa została ogłoszona dokładnie tego samego dnia, w którym Anthropic został wykluczony z systemu. Trudno zaprzeczyć wrażeniu skoordynowanej strategii, w której jedna firma zostaje ukarana, a inna przedstawiana jako chętna na jej miejsce.

Nasze amerykańskie doświadczenie w rozwoju biznesu, sprzedaży i marketingu – Zdjęcie: Xpert.Digital

Obszary zainteresowań branży: B2B, digitalizacja (od AI do XR), inżynieria mechaniczna, logistyka, odnawialne źródła energii i przemysł

Więcej informacji tutaj:

• Centrum Biznesu Ekspertów

Centrum tematyczne oferujące spostrzeżenia i wiedzę specjalistyczną:

• Platforma wiedzy obejmująca gospodarki globalne i regionalne, innowacje i trendy branżowe
• Zbiór analiz, spostrzeżeń i informacji ogólnych na temat obszarów, na których się koncentrujemy
• Miejsce, w którym można zdobyć wiedzę i informacje na temat bieżących wydarzeń w biznesie i technologii
• Centrum dla firm poszukujących informacji na temat rynków, cyfryzacji i innowacji branżowych

Bunt inżynierów: „Nie damy się podzielić”

Równolegle z decyzjami podejmowanymi na szczeblu zarządu rozwijał się niezwykły ruch oddolny. Do piątkowego poranka, 27 lutego, ponad 266 pracowników Google i 65 pracowników OpenAI podpisało wspólną petycję zatytułowaną „Nie damy się podzielić”. Wszyscy sygnatariusze, zweryfikowani i z możliwością zachowania anonimowości, sprzeciwili się wykorzystywaniu systemów sztucznej inteligencji ich firm do masowego nadzoru oraz do produkcji broni zdolnej do zabijania bez nadzoru człowieka.

Petycja oskarżyła Departament Obrony o ukaranie firmy Anthropic za przestrzeganie jej zasad i ostrzegła, że ​​Pentagon próbuje siać podziały w branży poprzez ukierunkowane negocjacje z Google i OpenAI. Strategia Departamentu, jak argumentowano, działa tylko wtedy, gdy żadna ze stron nie zna stanowiska pozostałych. List otwarty ma na celu promowanie zrozumienia i solidarności w obliczu tej presji.

Jednocześnie ponad 100 pracowników Google z działu rozwoju sztucznej inteligencji podpisało wewnętrzną notatkę do Jeffa Deana, szefa działu DeepMind, wzywając firmę do przyłączenia się do stanowiska Anthropic i zrobienia wszystkiego, co w jej mocy, aby zapobiec zawarciu umowy, która przekroczyłaby te podstawowe czerwone linie.

Petycje te do złudzenia przypominają protest Google'a z 2018 roku, ale różnią się w jednym kluczowym aspekcie: dotyczą różnych firm. Pracownicy konkurujących firm zdali sobie sprawę, że strategia Pentagonu polegająca na indywidualnym wywieraniu presji i nastawianiu firm przeciwko sobie może zostać zwalczona jedynie poprzez zbiorową solidarność.

Rachunek ekonomiczny: jakie ryzyko niesie ze sobą antropologia i jakie przynosi korzyści

Finansowe konsekwencje tego konfliktu są znaczące. Anthropic znajdował się w okresie gwałtownego wzrostu. Roczne przychody firmy wzrosły z około miliarda dolarów na początku 2025 roku do ponad pięciu miliardów dolarów w sierpniu 2025 roku. Prognozy wskazywały, że roczne przychody osiągną około dziewięciu miliardów dolarów do końca 2025 roku, z celem do 26 miliardów dolarów w 2026 roku. Wycena firmy gwałtownie wzrosła: z 61,5 miliarda dolarów w marcu 2025 roku do 183 miliardów dolarów we wrześniu 2025 roku, z docelową wyceną około 350 miliardów dolarów w kolejnej rundzie finansowania w 2026 roku.

Anthropic zatrudnił kancelarię prawną Wilson Sonsini do przygotowania oferty publicznej (IPO), która potencjalnie mogłaby nastąpić już w 2026 roku. Klienci korporacyjni odpowiadają za około 80 procent przychodów firmy, a na rynkach publicznych ten profil jest zazwyczaj wyceniany wyżej niż przychody generowane przez konsumentów.

Same kontrakty Pentagonu opiewały na kwotę sięgającą 200 milionów dolarów, co w porównaniu z całkowitymi przychodami wydawało się być kwotą możliwą do opanowania. Jednak pośrednie koszty wykluczenia są wielokrotnie wyższe. Klasyfikacja jako ryzyko dla łańcucha dostaw nie dotyczy wyłącznie bezpośredniej działalności rządowej. Zmusza to dziesiątki tysięcy dostawców Pentagonu do weryfikacji i potencjalnego zerwania współpracy z Anthropic. Dla firmy przygotowującej się do IPO, szkody wizerunkowe i niepewność związana z otoczeniem regulacyjnym mogą znacznie przewyższyć utratę pojedynczych kontraktów.

Sytuacja jest szczególnie niepewna dla Amazona, głównego inwestora i partnera w chmurze Anthropic. Amazon zainwestował ponad osiem miliardów dolarów w Anthropic i oferuje swoje modele za pośrednictwem Amazon Web Services. Klasyfikacja ryzyka w łańcuchu dostaw stawia Amazon w bezpośrednim konflikcie interesów między własną działalnością w Pentagonie a inwestycją w Anthropic.

Ale kontrargument jest równie wymowny. Odmowa Anthropic przyniosła firmie ogromne zainteresowanie mediów i wyrobiła sobie unikalną w branży AI postawę moralną. Na rynku, gdzie zaufanie i gwarancje bezpieczeństwa stają się coraz bardziej wyznacznikiem, ta niezłomność może ostatecznie przyciągnąć więcej klientów niż ich odstraszyć. Europejskie rządy i firmy, które coraz częściej wyrażają obawy dotyczące niekontrolowanego wykorzystania sztucznej inteligencji do celów militarnych, mogą postrzegać Anthropic jako preferowanego partnera właśnie ze względu na tę pozycję.

Pytanie o niezawodność: dlaczego uzasadnienie techniczne jest kluczowe

Argument Amodeia przeciwko w pełni autonomicznej broni nie jest postulatem moralnym, lecz techniczną oceną ryzyka, i właśnie to sprawia, że ​​tak trudno go podważyć. Nie twierdzi on, że broń autonomiczna jest z natury niemoralna. Twierdzi, że obecna technologia sztucznej inteligencji nie jest wystarczająco niezawodna, aby można ją było wykorzystać w tej roli.

Ocenę tę potwierdzają znane cechy dużych modeli językowych i multimodalnych systemów sztucznej inteligencji. Halucynacje, czyli generowanie nieprawdziwych danych wyjściowych o wysokiej wiarygodności, to dobrze udokumentowany problem, który pomimo ogromnego postępu nie został w pełni rozwiązany. W kontekście wojskowym, gdzie nieprawidłowa identyfikacja celu może prowadzić do ofiar wśród ludności cywilnej, ta wada techniczna ma zupełnie inne konsekwencje niż w obsłudze klienta czy generowaniu tekstu.

Jack Shanahan, kierujący programem Pentagonu ds. wojny algorytmicznej Project Maven, pośrednio potwierdził te obawy. Ludzie stali się nieco bardziej nerwowi na myśl o braku jakichkolwiek ograniczeń. Ochrona prawna ze strony Białego Domu może stać się przykrywką dla każdego, kto zrobi coś, co może prowadzić do braku należytego procesu, ofiar cywilnych lub strat ubocznych.

Stanowisko Pentagonu, że wyłącznie obowiązujące prawo powinno określać granice, ma swoją własną logikę. Dyrektor ds. Technologii Pentagonu, Emil Michael, argumentował, że masowa inwigilacja jest już nielegalna, a wewnętrzne wytyczne ograniczają użycie w pełni autonomicznej broni. Na pewnym poziomie trzeba ufać, że wojsko postępuje właściwie.

Ale to właśnie na ten problem wskazuje Amodei. Istniejące przepisy zostały opracowane z myślą o świecie sprzed ery sztucznej inteligencji. Nie ma prawa, które jednoznacznie zabraniałoby wykorzystywania sztucznej inteligencji do tworzenia pełnego profilu ruchów, kontaktów i nawyków obywatela na podstawie rozproszonych, indywidualnie nieszkodliwych punktów danych. Możliwości technologiczne już istnieją; regulacje prawne pozostają w tyle. Główne stanowisko Anthropic jest następujące: nie będziemy wykorzystywać luki między tym, co technologia może zrobić, a tym, co zezwala prawo, nawet gdyby było to legalne.

Broń autonomiczna i prawo międzynarodowe: luka regulacyjna

Debata na temat w pełni autonomicznej broni nie jest jedynie teoretycznym ćwiczeniem. Toczy się na poziomie międzynarodowym od ponad dekady, nie przynosząc wiążących przepisów. Grupa Rządowych Ekspertów ds. Autonomicznych Systemów Uzbrojenia Śmiercionośnego, działająca na mocy Konwencji o Ochronie i Unieszkodliwianiu Niektórych Broni Konwencjonalnych z 1980 roku, od 2016 roku stara się osiągnąć konsensus w sprawie potencjalnych nowych ram prawnych. Decyzja w sprawie przyszłości tych działań spodziewana jest do 2026 roku.

Zgromadzenie Ogólne ONZ potwierdziło w kilku rezolucjach, że prawo międzynarodowe, w tym międzynarodowe prawo humanitarne i prawo praw człowieka, ma zastosowanie do rozwoju i użytkowania śmiercionośnych autonomicznych systemów uzbrojenia. Rezolucja 79/62 z 2024 r. rozszerzyła ramy prawne o międzynarodowe prawo karne i podkreśliła, że ​​odpowiedzialność za naruszenia obejmuje, w stosownych przypadkach, indywidualną odpowiedzialność karną. Rezolucja 79/239 z 2024 r. uznała, że ​​prawo międzynarodowe musi mieć zastosowanie nie tylko do broni w pełni autonomicznej, ale do wszystkich faz cyklu życia sztucznej inteligencji w kontekście wojskowym.

Ponad 90 państw popiera obecnie prawnie wiążący instrument dotyczący broni autonomicznej. Sekretarz Generalny ONZ jednoznacznie opowiedział się za zakazem stosowania śmiercionośnych autonomicznych systemów uzbrojenia. Stany Zjednoczone, wraz z Rosją, Chinami i Indiami, należą do państw sprzeciwiających się zakazowi, argumentując, że istniejące ramy prawne są wystarczające.

W tym kontekście stanowisko Anthropic staje się papierkiem lakmusowym dla sprawdzenia, czy samoregulacja w sektorze technologicznym może wypełnić lukę pozostawioną przez prawo międzynarodowe. Jeśli wiodące firmy z branży AI zrezygnują ze swoich środków ochronnych, ostatnia siatka bezpieczeństwa chroniąca przed wiążącymi regulacjami międzynarodowymi zniknie.

Szerszy kontekst: Firmy technologiczne między państwem a sumieniem

Konfrontacja między Anthropic a Pentagonem wpisuje się w szerszy schemat, który na nowo definiuje relacje między firmami technologicznymi a władzą rządową w XXI wieku. Od 2018 roku, kiedy Google wycofało się z Projektu Maven, zbliżenie między Doliną Krzemową a Pentagonem przebiegało stopniowo, ale systematycznie. Firmy takie jak Amazon, Microsoft i Palantir aktywnie konkurowały o kontrakty obronne. Kilku dyrektorów firm technologicznych zadeklarowało współpracę z administracją Trumpa w zeszłym roku.

Wojny na Ukrainie i w Strefie Gazy, prowadzone z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, przesunęły debatę z teorii na praktykę. Na polu bitwy wdrażane są coraz bardziej zautomatyzowane systemy, od dronów kamikaze po systemy rozpoznawania celów wspomagane przez sztuczną inteligencję. Pentagon argumentuje, że nie może być ograniczany w rywalizacji z Chinami i Rosją przez kwestie etyczne firm prywatnych.

Ale ten argument ma też drugą stronę. Jeśli rząd ma prawo zaklasyfikować amerykańską firmę jako zagrożenie dla bezpieczeństwa, ponieważ odmawia ona usunięcia barier bezpieczeństwa, która firma odważy się powiedzieć „nie” w przyszłości? Ten precedens wykracza daleko poza kwestię sztucznej inteligencji. Dotyka fundamentalnego pytania, czy firmy w demokracji mają prawo odmówić udostępniania swoich produktów do określonych celów, nawet jeśli rząd tego żąda.

Zmiana nazwy Departamentu Obrony przez administrację Trumpa na „Departament Wojny” to w tym kontekście coś więcej niż tylko przypis. Sygnalizuje ona celową retoryczną zmianę w kierunku jawnego nastawienia na wojnę, w którym terminy takie jak bezpieczeństwo i obronność zastępuje się dosłownym językiem wojny.

Co nastąpi po przerwie: scenariusze i implikacje

Bezpośrednie konsekwencje tej konfrontacji można rozpatrywać w kilku scenariuszach. W sferze prawnej, zapowiedziany pozew Anthropic, kwestionujący klasyfikację ryzyka w łańcuchu dostaw, doprowadzi do fundamentalnej decyzji o tym, czy Pentagon ma prawo karać amerykańskie firmy w ten sposób. Eksperci prawni wskazują, że taka sprawa może potrwać lata, a klasyfikacja prawdopodobnie pozostanie w mocy w międzyczasie.

Dla rynku wojskowych zastosowań AI wykluczenie Anthropic oznacza krótkoterminowe zawężenie pola dostawców. OpenAI, Google i xAI wypełnią powstałą lukę, ale przy założeniu, że podzielają te same obawy, które Anthropic wyraził, nie realizując ich. Pytanie, czy wykorzystanie tych modeli w całkowicie autonomicznych systemach uzbrojenia lub do masowego nadzoru jest technicznie uzasadnione, nie znika tylko dlatego, że inny dostawca przejmie dostawę.

Sytuacja związana z IPO Anthropic jest niejednoznaczna. Wykluczenie z działalności Pentagonu zmniejsza krótkoterminowy potencjał przychodów w sektorze publicznym i stwarza niepewność regulacyjną, która może zniechęcić inwestorów. Jednocześnie etyczne pozycjonowanie firmy wzmacnia jej pozycję na rynku globalnym, gdzie europejskie i azjatyckie demokracje coraz częściej poszukują godnych zaufania dostawców sztucznej inteligencji.

Najdalej idące, długoterminowe implikacje dotyczą jednak tego, kto ustala zasady dotyczące wojskowej sztucznej inteligencji. Swoim działaniem Pentagon zapewnił, że granice wyznacza wyłącznie obowiązujące prawo i że żadna prywatna firma nie powinna mieć prawa weta w stosunku do decyzji wojskowych. Stanowisko to może być uzasadnione konstytucyjnie, ale pomija fakt, że przepisy prawne pozostają o lata w tyle za technologią. Jeśli prawo ani wyraźnie nie zezwala, ani nie zabrania masowej inwigilacji przez sztuczną inteligencję, sama legalność nie jest wystarczającym standardem.

Ironia sumienia: dlaczego akurat antropiczne?

Jedną z najdziwniejszych ironii tego konfliktu jest to, że spośród wszystkich wiodących firm z branży sztucznej inteligencji (AI) Anthropic była najgłębiej zintegrowana z aparatem bezpieczeństwa narodowego. Żadna inna firma nie była szybsza we wdrażaniu swoich modeli w tajnych sieciach. Żadna inna firma nie poświęciła tak dużych przychodów, aby wykluczyć chińskie firmy wojskowe. Żadna inna firma nie działała tak proaktywnie na styku AI i bezpieczeństwa narodowego.

Kara nie dotyka zatem pacyfistycznego odmawiającego, lecz oddanego partnera, który po prostu odmawia przekroczenia dwóch granic. Fakt, że właśnie taka postawa prowadzi do zaklasyfikowania jej jako zagrożenia dla bezpieczeństwa, podczas gdy chińskie firmy zajmujące się sztuczną inteligencją, bezpośrednio wspierające aparat inwigilacji Chińskiej Republiki Ludowej, nie zostały takiej klasyfikacji, jest sprzecznością podważającą wiarygodność amerykańskiej polityki technologicznej.

Argument Amodei zawiera subtelną, ale mocną tezę: groźby Pentagonu są z natury sprzeczne. Zaklasyfikowanie Anthropic jako ryzyka dla łańcucha dostaw traktuje je jako zagrożenie, podczas gdy powołanie się na ustawę o produkcji obronnej (Defense Production Act) traktuje Claude'a jako niezbędnego dla bezpieczeństwa narodowego. Nie można jednocześnie traktować firmy jako zagrożenia i kluczowego dostawcy bez poświęcania intelektualnej spójności swojego stanowiska.

Granica między dostawcą technologii a narzędziem bez sumienia

To, co wydarzyło się w ostatnim tygodniu lutego 2026 roku, to ostatecznie bitwa o definicję firmy technologicznej w XXI wieku. Jedna strona argumentuje, że firma produkująca narzędzia nie powinna mieć wpływu na sposób ich wykorzystania po dotarciu do prawowitego klienta. Druga strona argumentuje, że twórcy najpotężniejszej technologii w historii ponoszą wspólną odpowiedzialność za to, aby ich narzędzia nie były wykorzystywane do podważania wartości, których obrony miały bronić.

Historia pokaże, czy odmowa Anthropic pozostanie jedynie przypisem, krótkotrwałym niepowodzeniem na drodze do debiutu giełdowego, czy też zapoczątkuje szerszy ruch redefiniujący zasady wojskowego wykorzystania sztucznej inteligencji. Fakt, że setki pracowników Google i OpenAI podpisały petycję solidarnościową w ciągu kilku godzin, że sam Sam Altman oświadczył, że podziela te same zasady, i że nawet w Pentagonie pojawiły się głosy wyrażające gotowość do negocjacji, sugeruje, że konflikt nie zakończy się tak jednostronnie, jak zamierza administracja.

Głównym wnioskiem płynącym z tej konfrontacji jest to, że na pytanie, kto ustala etyczne granice sztucznej inteligencji w działaniach wojennych, nie można odpowiedzieć ultimatum. Wymaga to demokratycznej debaty, której nie powinien prowadzić wyłącznie Pentagon ani pojedyncza firma. Anthropic wymusił tę debatę i już z tego powodu jego odmowa zasługuje na uznanie, niezależnie od wyniku batalii prawnej.

☑️ Naszym językiem biznesowym jest angielski lub niemiecki

☑️ NOWOŚĆ: Korespondencja w Twoim ojczystym języku!

Konrad Wolfenstein

Ja i mój zespół chętnie będziemy do Państwa dyspozycji jako osobisty doradca.

Możesz się ze mną skontaktować, wypełniając formularz kontaktowy tutaj lub po prostu dzwoniąc pod numer +49 7348 4088 965. Mój adres e-mail to: [email protected]

Nie mogę się doczekać naszego wspólnego projektu.

☑️ Wsparcie dla MŚP w zakresie strategii, doradztwa, planowania i wdrażania

☑️ Tworzenie lub reorganizacja strategii cyfrowej i digitalizacji

☑️ Rozszerzenie i optymalizacja procesów sprzedaży międzynarodowej

☑️ Globalne i cyfrowe platformy handlowe B2B

☑️ Rozwój biznesu pionierskiego / Marketing / PR / Targi

Skorzystaj z bogatej, pięciokrotnej wiedzy specjalistycznej Xpert.Digital w ramach kompleksowego pakietu usług | Badania i rozwój, XR, PR i optymalizacja widoczności cyfrowej — Zdjęcie: Xpert.Digital

Xpert.Digital posiada dogłębną wiedzę z różnych branż. Pozwala nam to opracowywać strategie dopasowane do indywidualnych potrzeb i wyzwań konkretnego segmentu rynku. Dzięki ciągłej analizie trendów rynkowych i monitorowaniu rozwoju branży, możemy działać proaktywnie i oferować innowacyjne rozwiązania. Połączenie doświadczenia i wiedzy specjalistycznej generuje wartość dodaną i zapewnia naszym klientom zdecydowaną przewagę konkurencyjną.

Więcej informacji tutaj:

• Skorzystaj z pakietu obejmującego 5 obszarów specjalizacji Xpert.Digital – już od 500 € miesięcznie