Koniec tanich paneli słonecznych? Dlaczego moduły z Chin nagle drożeją?

Konrad Wolfenstein

3 miesiące temu

Koniec tanich paneli słonecznych? Dlaczego moduły z Chin nagle drożeją – Zdjęcie: Xpert.Digital

Miliardowe straty i hamulec bezpieczeństwa: Ukryty kryzys stojący za dominacją Chin na rynku energii słonecznej

Strategiczne wycofanie się Chin: Oto powód, dla którego nasza transformacja energetyczna stanie się w przyszłości droższa

Dlaczego Pekin teraz naciska hamulec bezpieczeństwa – a świat płaci za to cenę

Przez lata właściciele domów i interesariusze europejskiej transformacji energetycznej korzystali z bezprecedensowego spadku cen systemów fotowoltaicznych. Panele słoneczne i elektrownie balkonowe były tańsze niż kiedykolwiek wcześniej – napędzane ogromnymi dotacjami rządowymi i ogromną nadprodukcją w Chinach. Jednak ta era „taniej energii słonecznej” dobiega teraz gwałtownego końca. Dokonując daleko idącego zwrotu politycznego, Pekin radykalnie obcina miliardowe dotacje eksportowe dla swojego przemysłu fotowoltaicznego. To, co na pierwszy rzut oka wydaje się odległym środkiem polityki fiskalnej, ma bezpośrednie i namacalne konsekwencje dla rynku krajowego: ceny technologii fotowoltaicznej wyraźnie wzrosną. Ale dlaczego Chiny, niekwestionowany światowy lider rynku, teraz zaciągają hamulec bezpieczeństwa? Poniższy artykuł analizuje tło tej historycznej decyzji – od destrukcyjnej spirali cenowej tzw. „Neijuan”, po geopolityczne rozgrywki o władzę, a także pytanie o to, co ten rozwój sytuacji oznacza konkretnie dla portfeli konsumentów i przyszłości transformacji energetycznej.

W związku z tym:

Kryzys solarny w Chinach narasta: Miliardowe straty i „Neijuan” – prawdziwy powód awaryjnego hamowania w Chinach

Punkt zwrotny: Co zmieniło się od 1 kwietnia 2026 r

Od 1 kwietnia 2026 roku Chiny przeprowadziły cichą rewolucję na globalnym rynku fotowoltaicznym. Chińskie Ministerstwo Finansów i Państwowa Administracja Skarbowa wspólnie ogłosiły całkowite zniesienie zwrotów podatku od wartości dodanej (VAT) za eksport produktów fotowoltaicznych. Krok ten dotyczy wszystkich kluczowych elementów łańcucha wartości w sektorze fotowoltaicznym – od monokrystalicznych płytek krzemowych i ogniw słonecznych po w pełni zmontowane moduły i falowniki. W przypadku produktów do magazynowania energii obowiązuje podejście etapowe: stawka zwrotu zostanie początkowo obniżona z 9 do 6%, a od 1 stycznia 2027 roku całkowicie zniesiona.

To, co na pierwszy rzut oka wydaje się techniczną korektą podatkową, w rzeczywistości jest kulminacją trwającego od dziesięcioleci programu subsydiowania. Już w grudniu 2024 roku Chiny obniżyły stawkę zwrotu podatku od produktów fotowoltaicznych z 13 do 9 procent – był to pierwszy sygnał ostrzegawczy, a następnie całkowite zniesienie tego podatku. W ciągu zaledwie trzech lat państwowe wsparcie dla eksportu energii słonecznej zostało zredukowane z 13 procent do zera, co jednoznacznie świadczy o fundamentalnej reorientacji chińskiej polityki przemysłowej w tym sektorze.

Bezprecedensowy wzrost Chin w zakresie energii słonecznej

Aby zrozumieć konsekwencje tej decyzji, należy uświadomić sobie skalę chińskiej dominacji rynkowej w branży fotowoltaicznej. Chiny kontrolują obecnie ponad 95% światowej produkcji polikrzemu do zastosowań w fotowoltaice, 97% produkcji płytek półprzewodnikowych, 85% produkcji ogniw słonecznych i około 75% produkcji modułów. Ta niemal całkowita kontrola nad wszystkimi etapami łańcucha wartości nie jest przypadkowa, lecz wynikiem trwającej dwie dekady polityki przemysłowej, która łączyła dotacje rządowe z ogromnym napływem kapitału, korzystnymi cenami gruntów i skoordynowaną promocją technologii.

Moce produkcyjne wynikające z tej ekspansji są bezprecedensowe. Szacuje się, że w 2025 roku chińskie moce produkcyjne modułów fotowoltaicznych osiągną 1200 gigawatów – wartość prawie dwukrotnie większą niż całkowite globalne zapotrzebowanie na instalacje, wynoszące około 650 gigawatów w tym samym roku. Tylko w pierwszej połowie 2025 roku Chiny zainstalowały 212 gigawatów nowej mocy słonecznej, co odpowiada całkowitej mocy fotowoltaicznej wybudowanej w Niemczech w ciągu 25 lat. Do końca 2025 roku łączna moc fotowoltaiczna w Chinach przekroczyła historyczny poziom 1200 gigawatów – jako pierwszy kraj na świecie, który tego dokonał.

Neijuan: Kiedy polityka przemysłowa niszczy samą siebie

Za tymi imponującymi liczbami kryje się kryzys strukturalny znany w Chińskiej Republice Ludowej jako Neijuan – termin z socjologii rolnictwa, który pierwotnie opisywał stagnację pomimo rosnącego nakładu zasobów, ale dziś oznacza destrukcyjną, bezwzględną konkurencję bez produktywnego postępu. W branży fotowoltaicznej Neijuan przybrał konkretną i matematycznie weryfikowalną formę: producenci systematycznie sprzedają poniżej kosztów, aby bronić udziałów w rynku i finansować wynikające z tego straty tanimi pożyczkami rządowymi i subsydiami prowincjonalnymi.

Konsekwencje są dramatyczne. Czterech największych chińskich producentów modułów – Longi, Jinko Solar, Trina Solar i JA Solar – odnotowało łączne straty netto w wysokości 11 miliardów juanów tylko w pierwszej połowie 2025 roku, co stanowi równowartość około 1,54 miliarda dolarów i stanowi wzrost o 150% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. Longi Green Energy, niegdyś niekwestionowany lider rynku globalnego, odnotował straty sięgające 700 milionów euro w pierwszej połowie 2025 roku, podczas gdy Tongwei ostrzegał przed stratami sięgającymi 400 milionów euro w tym samym okresie. Jinko Solar odnotował spadek przychodów o 32,63%, a jednocześnie gwałtownie rosnące straty.

Ta wojna cenowa nabrała własnej dynamiki: z powodu nadpodaży moduły fotowoltaiczne staniały prawie o 50 procent w ciągu 2024 roku, co, przyspieszając globalną transformację energetyczną, wpędziło chińskich producentów w spiralę egzystencji. Pomimo rekordowego wzrostu mocy fotowoltaicznej o 315 gigawatów w samych Chinach w 2025 roku, branża ta pozostała wysoce nierentowna – paradoks ekonomiczny, który obnaża ograniczenia narzucanej przez państwo nadprodukcji.

Dlaczego Chiny działają teraz

Zniesienie subsydiów eksportowych nie jest spontaniczną reakcją, lecz wynikiem wieloletniej analizy sytuacji na najwyższym szczeblu rządowym. Na decyzję wpłynęło wówczas kilka czynników.

Po pierwsze, straty branży osiągnęły poziom politycznie nie do zaakceptowania. Pekin nie może już dłużej akceptować systematycznych strat liczonych w miliardach jako ceny globalnej dominacji rynkowej, skoro jego cele strategiczne – redukcja kosztów, pozycja lidera technologicznego i penetracja rynku – zostały już osiągnięte. Lin Boqiang, dyrektor Chińskiego Centrum Badań nad Ekonomią Energetyczną na Uniwersytecie Xiamen, opisuje ten krok jako niezbędną interwencję mającą na celu ograniczenie nieefektywnej konkurencji, zmniejszenie konfliktów handlowych i ukierunkowanie branży na rozwój wysokiej jakości.

Po drugie, Chiny borykają się z narastającym problemem międzynarodowych sporów handlowych. UE, Stany Zjednoczone i coraz większa liczba innych krajów importujących wszczęły postępowania antydumpingowe lub nałożyły cła karne, wyraźnie argumentując, że chińscy producenci mogą eksportować poniżej cen rynkowych jedynie dzięki subsydiom państwowym. Chińskie Stowarzyszenie Fotowoltaiczne (CPIA) potwierdziło w oficjalnym oświadczeniu, że środek ten ma na celu racjonalizację cen na rynkach zagranicznych i zmniejszenie ryzyka konfliktów handlowych.

Po trzecie, cała gospodarka jest uwięziona w cyklu deflacyjnym, napędzanym przez seryjną nadprodukcję w kilku kluczowych branżach – panelach słonecznych, akumulatorach i pojazdach elektrycznych. Analitycy Nomura zinterpretowali tę decyzję jako sygnał, że Pekin będzie w większym stopniu polegał na instrumentach pozawalutowych w zarządzaniu problemem ogromnej nadwyżki handlowej, niż na aprecjacji juana. Zdecydowane zakończenie subsydiów świadczy również o poważnym zamiarze wymuszenia korekty rynku w wielu sektorach jednocześnie.

Nowość: Patent z USA – instaluj parki słoneczne do 30% taniej, o 40% szybciej i łatwiej – z filmami instruktażowymi!

Nowość: Patent z USA – Instaluj parki słoneczne do 30% taniej, o 40% szybciej i łatwiej – z filmami instruktażowymi! - Zdjęcie: Xpert.Digital

Istotą tego postępu technologicznego jest celowe odejście od konwencjonalnego mocowania zaciskowego, które od dziesięcioleci jest standardem. Nowy, bardziej efektywny czasowo i ekonomicznie system montażu rozwiązuje ten problem, bazując na zupełnie nowej, bardziej inteligentnej koncepcji. Zamiast zaciskać moduły w określonych punktach, są one umieszczane w ciągłej, specjalnie ukształtowanej szynie nośnej i bezpiecznie utrzymywane na miejscu. Taka konstrukcja gwarantuje równomierne rozłożenie wszystkich sił – zarówno obciążeń statycznych od śniegu, jak i obciążeń dynamicznych od wiatru – na całej długości ramy modułu.

Więcej informacji tutaj:

Kliknij zamiast przykręcać: Ten pomysłowy system pozwala budować parki słoneczne o 40% szybciej i rewolucjonizuje transformację energetyczną

Chiński plan solarny: strategie kartelowe zamiast wojen cenowych

Kartele zamiast wojen cenowych: kontrowersyjna strategia konsolidacji Chin

Oprócz eliminacji subsydiów eksportowych, Pekin próbuje ograniczyć konkurencję neiyuan poprzez koordynację polityki przemysłowej. W lipcu 2025 roku Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych zaprosiło 14 dużych firm z branży fotowoltaicznej na spotkanie, na którym uzgodniono środki mające na celu zwalczanie nieracjonalnej konkurencji niskich cen, likwidację przestarzałych mocy produkcyjnych oraz poprawę jakości przemysłowej. Sformułowanie to stanowiło oficjalną terminologię tego, co na arenie międzynarodowej nazywa się koordynacją karteli: skoordynowane ograniczenia produkcji, porozumienia dotyczące cen minimalnych oraz skoordynowane zamykanie starszych zakładów produkcyjnych.

Ta strategia niesie ze sobą poważne napięcia polityczne w kraju. Sześciu czołowych producentów polikrzemu, wraz ze stowarzyszeniem branżowym CPIA, zostało wezwanych przez państwowego regulatora rynku, ponieważ ich umowy o samoregulacji budziły podejrzenia o nielegalne ustalanie cen. Władze stoją przed fundamentalnym dylematem: skuteczne zwalczanie nadwyżek mocy produkcyjnych wymaga koordynacji, która bez jasno określonych granic grozi przekształceniem się w manipulację rynkiem. Eksperci branżowi przewidują, że konsolidacja w produkcji krzemu, płytek krzemowych i modułów potrwa miesiące, a nawet lata, zanim jej efekty staną się zauważalne.

W związku z tym:

Chiny i Neijuan systematycznego przeinwestowania: kapitalizm państwowy jako akcelerator wzrostu i pułapka strukturalna

Stopniowy wzrost kosztów surowców jako mnożnik

Eliminacja subsydiów eksportowych uderza w branżę, która i tak już odczuwa rosnącą presję kosztową. Srebro, kluczowy materiał w produkcji ogniw słonecznych, osiągnęło rekordową cenę 83,62 USD za uncję pod koniec 2025 roku – co stanowi wzrost o ponad 130% rok do roku. Oznacza to, że pasta srebrna stanowi obecnie od 15 do 17% całkowitego kosztu modułu słonecznego, przewyższając polikrzem jako największy pojedynczy czynnik kosztowy. Według analityków OPIS, ceny FOB ogniw TOPCon – wiodącej technologicznie generacji produktów – wzrosły już o około 30% od połowy grudnia 2025 roku, jeszcze przed oficjalnym wejściem w życie reformy podatkowej.

Jednocześnie chińskie Ministerstwo Przemysłu ograniczyło produkcję polikrzemu poprzez interwencję regulacyjną. Wiodący producenci produkują obecnie jedynie na poziomie 55–70% swoich mocy produkcyjnych, co doprowadziło do 48-procentowego wzrostu cen tego kluczowego surowca już we wrześniu 2025 roku. Firma Wood Mackenzie przewidywała już wzrost cen modułów i systemów magazynowania o około 9% począwszy od czwartego kwartału 2025 roku – ocena ta okazała się zbyt ostrożna w obliczu całkowitego wyeliminowania subsydiów.

Konkretne konsekwencje dla rynku europejskiego

Ponieważ prawie 90% modułów fotowoltaicznych sprzedawanych w Niemczech pochodzi z Chin, polityka podatkowa Pekinu ma bezpośrednie przełożenie na ceny dla klientów końcowych. Analitycy rynkowi przewidują wzrost cen modułów fotowoltaicznych na rynku europejskim o 10–15%. W przypadku systemów średniej klasy, zazwyczaj instalowanych w domach jednorodzinnych i kosztujących obecnie od 15 000 do 18 000 euro, przekłada się to na dodatkowy koszt rzędu 600 euro. W niektórych segmentach wzrosty cen o 20–30% obserwowano już przed datą wejścia w życie ustawy, ponieważ europejscy nabywcy próbowali zabezpieczyć się przed spodziewanymi podwyżkami cen, składając zamówienia w przedsprzedaży.

Dla elektrowni balkonowych – dynamicznie rozwijającego się punktu wejścia do zdecentralizowanego wytwarzania energii w Niemczech – zniesienie chińskich subsydiów eksportowych oznacza wzrost cen o około 10 procent, twierdzą przedstawiciele branży. Urządzenie dostępne obecnie za 600 euro może wzrosnąć nawet do 660 euro do 2026 roku. Obecne ceny eksportowe modułów TOPCon wynoszą już od 0,09 do 0,13 dolara amerykańskiego za wat szczytowy – i mają tendencję wzrostową.

segment	Wzrost cen (prognoza)	Bezwzględne koszty dodatkowe (przykład)
System na dużą skalę (15–18 kWp)	około 3–4%	ok. 600 euro
Standardowy moduł słoneczny	10–15 %	w zależności od klasy wydajności
Elektrownia balkonowa (600 €)	około 10%	ok. 60 €
Cena modułu (FOB, TOPCon)	do 30% od grudnia 2025 r	0,09–0,13 USD/Wp
Magazynowanie baterii 2026	Zwrot: 9 → 6%	stopniowy wzrost
Magazynowanie baterii 2027	Zwrot: 0%	pełna inflacja

W przypadku systemów wielkoskalowych o mocy 15–18 kWp spodziewany jest wzrost cen o około 3–4%, co odpowiada dodatkowym kosztom rzędu 600 euro. Standardowe moduły fotowoltaiczne mogą być droższe o 10–15%; bezwzględne dodatkowe koszty zależą od danej klasy mocy. Elektrownie balkonowe, których cena wynosi obecnie około 600 euro, mają odnotować wzrost o około 10%, co oznacza dodatkowe koszty rzędu 60 euro. Ceny modułów (FOB, TOPCon) wzrosły już o 30% od grudnia 2025 r. i wynoszą obecnie około 0,09–0,13 USD za wat szczytowy. W przypadku systemów magazynowania energii w akumulatorach spodziewane jest zmniejszenie dotacji z 9% do 6% w 2026 r., co doprowadzi do stopniowego wzrostu cen; w 2027 r. dotacja spadnie do 0%, co spowoduje całkowity wzrost cen systemów magazynowania.

Geopolityczne kalkulacje stojące za decyzją

Decyzja Chin jest również wynikiem kalkulacji geopolitycznej. W świecie narastających napięć handlowych, podwyżek ceł w USA za prezydentury Trumpa i rosnącego sceptycyzmu UE wobec chińskich praktyk subsydiowania, zniesienie własnych ulg podatkowych eksportowych wysyła retorycznie skuteczny sygnał: Pekin udaje, że dostosowuje się do wymogów rynku i odpowiada na międzynarodowe oskarżenia o dumping. Jednocześnie chiński przemysł solarny już dawno osiągnął swoje cele strategiczne – globalną penetrację rynku, redukcję kosztów dzięki efektowi skali oraz pozycję lidera technologicznego – i nie potrzebuje już subsydiów, aby pozostać bezkonkurencyjnym.

Pełna dominacja rynkowa chińskich producentów pozostaje nienaruszona strukturalnie nawet po wyeliminowaniu subsydiów. Żaden zachodni producent nie jest w stanie konkurować w całym łańcuchu wartości od polikrzemu do gotowego modułu. Nawet 15-procentowy wzrost cen jedynie przywróci chińskim modułom powrót z historycznie niskiego poziomu do wciąż bardzo przystępnego cenowo poziomu – przewaga kosztowa nad alternatywnymi źródłami pozostaje.

Reorientacja strategiczna: od wolumenu do wartości

Za operacyjną decyzją o zniesieniu ulg podatkowych kryje się głębsza reorganizacja strategiczna. Chiński rząd zasygnalizował zamiar przekształcenia branży fotowoltaicznej z masowego eksportera zorientowanego na wolumen w wiodący technologicznie segment o wysokiej wartości. Liu Yiyang, Sekretarz Generalny Chińskiego Stowarzyszenia Fotowoltaicznego, opisał tę transformację następująco: Koniec przywilejów podatkowych oznacza moment, w którym branża musi udowodnić swoją wartość w warunkach wolnej konkurencji rynkowej. Firmy, które były rentowne jedynie dzięki dotacjom rządowym, opuszczą rynek; pozostali liderzy rynku wyjdą z tej fazy konsolidacji silniejsi technologicznie i bardziej stabilni finansowo.

W tym kontekście zrozumiałe jest również przejście na bardziej zaawansowane technologie ogniw, takie jak TOPCon, HJT i koncepcje tandemowe perowskitowe. Tam, gdzie redukcja kosztów konwencjonalnych ogniw PERC osiąga swoje fizyczne granice, technologie te oferują nowe korzyści w zakresie wydajności, a tym samym stanowią podstawę do wznowienia ofensywy cenowej na technologicznie wyższym poziomie. Chiny ustanowiły nowy światowy rekord 315 gigawatów w 2025 roku i osiągnęły swój krajowy cel rozbudowy, wynoszący 1200 gigawatów zainstalowanej energii słonecznej i wiatrowej, sześć lat przed planowanym terminem, w 2030 roku.

Ryzyka i pytania otwarte

Wyeliminowanie subsydiów nie rozwiąże automatycznie problemu Neijuan. Dopóki w łańcuchu wartości będzie występować nadwyżka mocy produkcyjnych, presja strukturalna na agresywne ceny będzie się utrzymywać – tylko teraz, bez rządowego finansowania, które pokryłoby niedobór. Proces konsolidacji rynku będzie bolesny: analitycy spodziewają się, że znaczne redukcje mocy produkcyjnych, bankructwa średniej wielkości producentów oraz fuzje organizowane przez rząd doprowadzą branżę do stabilnego wzrostu.

Dla międzynarodowych nabywców i deweloperów projektów oznacza to znaczącą zmianę podstawy kalkulacji w perspektywie średnioterminowej. Niezwykle niskie ceny modułów w latach 2023–2025 prawdopodobnie nie były stanem trwałym, lecz raczej tymczasowym rezultatem gwałtownego wzrostu cen wywołanego polityką przemysłową. Powrót do tych poziomów cen nie jest realistyczny w perspektywie średnioterminowej – nawet jeśli bezwzględna redukcja kosztów technologii poprzez dalszą poprawę efektywności umożliwi dalsze obniżki cen w perspektywie długoterminowej.

Dla europejskiej i niemieckiej transformacji energetycznej nie jest to katastrofa, lecz znacząca rekalibracja. Ekonomiczne korzyści płynące z systemów fotowoltaicznych utrzymują się nawet przy wzroście cen o 10–15%, ponieważ średni koszt energii elektrycznej jest nadal znacznie niższy niż w przypadku alternatywnych paliw kopalnych. Zmienia się natomiast powszechna logika stałych obniżek cen, na której wiele firm instalacyjnych, deweloperów projektów i klientów końcowych opierało swoje plany finansowe. Nowa chińska gospodarka słoneczna jest droższa – i bardziej uczciwa.

Twój partner w rozwoju biznesu w branży fotowoltaicznej i budowlanej

Od przemysłowych instalacji fotowoltaicznych na dachach po parki słoneczne i większe parkingi słoneczne

☑️ Naszym językiem biznesowym jest angielski lub niemiecki

☑️ NOWOŚĆ: Korespondencja w Twoim ojczystym języku!