REPowerEU: Plan REPower mający na celu szybkie zmniejszenie zależności od paliw kopalnych z Rosji i przyspieszenie transformacji ekologicznej

Komisja Europejska przedstawiła dziś plan REPowerEU, będący odpowiedzią na napięcia i zakłócenia na globalnym rynku energii spowodowane inwazją Rosji na Ukrainę. Transformacja europejskiego systemu energetycznego jest pilna z dwóch powodów: położy kres zależności UE od paliw kopalnych z Rosji, wykorzystywanych jako broń ekonomiczna i polityczna, kosztujących europejskich podatników prawie 100 miliardów euro rocznie, a także pomoże w rozwiązaniu kryzysu klimatycznego. Działając jako unia, Europa może szybciej zakończyć swoją zależność od rosyjskich paliw kopalnych. 85% Europejczyków uważa, że ​​UE powinna jak najszybciej zmniejszyć swoje uzależnienie od rosyjskiego gazu i ropy naftowej, aby wesprzeć Ukrainę. Działania przewidziane w planie REPowerEU pomogą osiągnąć ten cel poprzez oszczędność energii, dywersyfikację dostaw energii oraz przyspieszone wdrażanie odnawialnych źródeł energii w celu zastąpienia paliw kopalnych w domach, przemyśle i energetyce.

Zielona transformacja zapewni większy wzrost gospodarczy i bezpieczeństwo w Europie i wśród naszych partnerów, a także wzmocni działania na rzecz klimatu. Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (ARF) stanowi centralny element planu REPowerEU i wspiera skoordynowane planowanie i finansowanie infrastruktury transgranicznej i krajowej, a także projektów i reform energetycznych. Komisja proponuje ukierunkowane zmiany w rozporządzeniu w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, aby włączyć poszczególne rozdziały dotyczące REPowerEU do istniejących planów odbudowy i zwiększania odporności państw członkowskich, wraz z licznymi odpowiednimi reformami i inwestycjami, które już zostały w nich uwzględnione. Zalecenia dla poszczególnych krajów z cyklu europejskiego semestru 2022 zostaną uwzględnione w tym procesie.

Oszczędność energii to najszybszy i najbardziej opłacalny sposób na rozwiązanie obecnego kryzysu energetycznego i obniżenie kosztów energii. Komisja proponuje wzmocnienie długoterminowych środków na rzecz efektywności energetycznej, w tym podniesienie wiążącego celu w zakresie efektywności energetycznej w ramach przepisów Europejskiego Zielonego Ładu „Gotowość na 55 lat” z 9% do 13%. Oszczędność energii pomoże nam teraz przygotować się na potencjalne wyzwania nadchodzącej zimy. W tym kontekście Komisja opublikowała dziś również komunikat w sprawie oszczędności energii, w którym przedstawiła krótkoterminowe zmiany w zachowaniach, które mogłyby zmniejszyć popyt na gaz i ropę naftową o 5%, oraz wezwała państwa członkowskie do uruchomienia specjalnych kampanii informacyjnych skierowanych do gospodarstw domowych i przemysłu. Państwa członkowskie są również zachęcane do stosowania środków podatkowych w celu promowania oszczędności energii, takich jak obniżone stawki VAT na energooszczędne systemy grzewcze, izolacje budynków, urządzenia i produkty. Ponadto Komisja przedstawi środki awaryjne na wypadek poważnych zakłóceń w dostawach, wyda wytyczne dotyczące kryteriów priorytetyzacji klientów oraz uruchomi skoordynowany plan UE mający na celu ograniczenie popytu.

UE od kilku miesięcy współpracuje z partnerami międzynarodowymi w celu dywersyfikacji dostaw i zapewniła rekordowy poziom importu LNG oraz wzrost dostaw gazu rurociągami. Nowo utworzona Platforma Energetyczna UE, wspierana przez regionalne grupy zadaniowe, umożliwi dobrowolne wspólne zakupy gazu, skroplonego gazu ziemnego i wodoru poprzez łączenie popytu, optymalizację wykorzystania infrastruktury i koordynację kontaktów z dostawcami. W kolejnym kroku Komisja rozważy opracowanie „mechanizmu wspólnych zamówień” – podobnego do mechanizmu stosowanego w programie wspólnych zakupów szczepionek – który negocjowałby i zawierał umowy na zakup gazu w imieniu uczestniczących państw członkowskich. Komisja rozważy również wprowadzenie środków legislacyjnych, które zobowiążą państwa członkowskie do stopniowej dywersyfikacji dostaw gazu. Ponadto platforma ułatwi wspólne zakupy wodoru odnawialnego.

Przyjęta dziś strategia UE w zakresie zewnętrznego zaangażowania energetycznego ułatwi dywersyfikację dostaw energii i budowanie długoterminowych partnerstw z dostawcami, w tym współpracę w zakresie wodoru i innych zielonych technologii. Zgodnie z inicjatywą Global Gateway, strategia priorytetowo traktuje zaangażowanie UE w globalną zieloną i sprawiedliwą transformację energetyczną, zwiększanie oszczędności energii i efektywności energetycznej w celu zmniejszenia presji cenowej, promowanie rozwoju odnawialnych źródeł energii i wodoru oraz intensyfikację dyplomacji energetycznej. Kluczowe korytarze wodorowe są rozwijane na Morzu Śródziemnym i Morzu Północnym. W związku z atakiem Rosji, UE wesprze Ukrainę, Mołdawię, Bałkany Zachodnie i kraje Partnerstwa Wschodniego, a także naszych najbardziej narażonych partnerów. Będziemy kontynuować współpracę z Ukrainą, aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw i funkcjonowanie sektora energetycznego, jednocześnie torując drogę do przyszłego handlu energią elektryczną i odnawialnym wodorem oraz odbudowując system energetyczny w ramach inicjatywy REPowerUkraine.

Gwałtowny rozwój i przyspieszenie wdrażania energii odnawialnej w sektorach wytwarzania energii elektrycznej, przemysłu, budownictwa i transportu przyspieszy naszą niezależność, przyspieszy zieloną transformację i doprowadzi do spadku cen w dłuższej perspektywie. Komisja proponuje podniesienie podstawowego celu w zakresie energii odnawialnej do 2030 roku w ramach pakietu „Fit for 55” z 40% do 45%. Wyznaczenie tego ambitniejszego celu ogólnego określi ramy dla innych inicjatyw, w tym:

Konkretna strategia UE w zakresie energii słonecznej, której celem jest podwojenie mocy fotowoltaicznej do 2025 r. i zainstalowanie 600 GW do 2030 r.

Inicjatywa mająca na celu rozszerzenie instalacji fotowoltaicznych na dachach poprzez stopniowe wprowadzenie prawnego obowiązku montażu paneli słonecznych na nowych budynkach użyteczności publicznej i komercyjnych, a także na nowych budynkach mieszkalnych.
Podwojenie tempa wdrażania pomp ciepła oraz działania mające na celu integrację energii geotermalnej i słonecznej z zmodernizowanymi systemami ciepłowniczymi.

Zalecenie Komisji mające na celu rozwiązanie problemu powolnych i skomplikowanych procedur wydawania pozwoleń na duże projekty w zakresie energii odnawialnej oraz ukierunkowana poprawka do dyrektywy w sprawie energii odnawialnej, aby uznać energię odnawialną za obszar nadrzędnego interesu publicznego. Państwa członkowskie powinny ustanowić dedykowane obszary „docelowe” dla energii odnawialnej, tj. obszary o niższym ryzyku dla środowiska oraz skróconych i uproszczonych procedurach wydawania pozwoleń. Aby szybko identyfikować takie obszary „docelowe”, Komisja udostępnia zbiory danych dotyczące obszarów ekologicznie wrażliwych za pośrednictwem swojego narzędzia do cyfrowego mapowania, obejmującego dane geograficzne dotyczące energetyki, przemysłu i infrastruktury.

Cel wyznaczono na produkcję 10 milionów ton wodoru ze źródeł odnawialnych w UE do 2030 roku oraz na import 10 milionów ton wodoru odnawialnego, aby zastąpić gaz ziemny, węgiel i ropę naftową w sektorach przemysłu i transportu, które są trudne do dekarbonizacji. Aby rozszerzyć rynek wodoru, oba organy ustawodawcze będą musiały uzgodnić wyższe cele cząstkowe dla poszczególnych sektorów. Ponadto Komisja opublikuje dwa akty delegowane dotyczące definicji i produkcji wodoru odnawialnego, aby zapewnić, że produkcja prowadzi do dekarbonizacji netto. Aby przyspieszyć projekty wodorowe, dodatkowe 200 milionów euro zostanie przeznaczone na badania, a Komisja zobowiązuje się do zakończenia oceny pierwszych dużych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania do lata.

Plan działania na rzecz biometanu obejmuje instrumenty takie jak nowy sojusz branżowy na rzecz biometanu i zachęty finansowe mające na celu zwiększenie produkcji do 35 miliardów m³ do 2030 r., również w ramach wspólnej polityki rolnej.

Zastąpienie węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego w procesach przemysłowych zmniejszy emisję gazów cieplarnianych oraz wzmocni bezpieczeństwo i konkurencyjność. Oszczędność energii, substytucja paliw, elektryfikacja oraz zwiększone wykorzystanie wodoru odnawialnego, biogazu i biometanu w przemyśle mogłyby zaoszczędzić do 35 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego do 2030 roku, oprócz oszczędności przewidzianych już w propozycjach „Gotowość na 55 lat”.

Komisja wprowadzi umowy o emisji dwutlenku węgla, aby promować wykorzystanie zielonego wodoru przez przemysł, oraz zapewni dedykowane finansowanie dla REPowerEU w ramach Funduszu Innowacji, wykorzystując dochody z handlu emisjami do dalszego wspierania redukcji uzależnienia od rosyjskich paliw kopalnych. Komisja wyda również wytyczne dotyczące umów na dostawy energii odnawialnej i energii elektrycznej oraz zapewni Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu wsparcie techniczne. Aby utrzymać lub odzyskać wiodącą pozycję technologiczną i przemysłową w takich obszarach jak energia słoneczna i wodór, a także wesprzeć siłę roboczą, Komisja proponuje utworzenie sojuszu UE w sektorze energii słonecznej oraz kompleksowego partnerstwa na rzecz rozwoju umiejętności. Ponadto Komisja zintensyfikuje prace nad zapewnieniem dostaw surowców krytycznych i przygotuje wniosek ustawodawczy w tej sprawie.

Aby poprawić oszczędność energii i efektywność energetyczną w sektorze transportu oraz przyspieszyć przejście na pojazdy bezemisyjne, Komisja przedstawi pakiet dotyczący ekologicznego transportu towarowego, którego celem jest znaczące zwiększenie efektywności energetycznej w tym sektorze, a także rozważy inicjatywę ustawodawczą mającą na celu zwiększenie udziału pojazdów bezemisyjnych we flotach publicznych i komercyjnych powyżej określonej wielkości. Komunikat UE w sprawie oszczędności energii zawiera również liczne zalecenia dla miast, regionów i władz krajowych, które mogą skutecznie przyczynić się do zastąpienia paliw kopalnych w sektorze transportu.

Aby osiągnąć cele REPowerEU, do 2027 roku potrzebne są dodatkowe inwestycje w wysokości 210 miliardów euro. To zaliczka na poczet naszej niezależności i bezpieczeństwa. Ograniczenie importu paliw kopalnych z Rosji może również przynieść oszczędności rzędu prawie 100 miliardów euro rocznie. Inwestycje te muszą zostać zrealizowane przez sektor prywatny i publiczny, na poziomie krajowym, transgranicznym i unijnym.

Aby wesprzeć REPowerEU, w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności dostępnych jest już 225 miliardów euro pożyczek. Komisja przyjęła dziś przepisy i wytyczne dla państw członkowskich określające, w jaki sposób mogą one modyfikować i uzupełniać swoje plany odbudowy i zwiększania odporności w świetle REPowerEU. Ponadto Komisja proponuje zwiększenie finansowania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności o 20 miliardów euro w formie dotacji. Środki te pochodziłyby ze sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych (ETS) UE, obecnie znajdujących się w Rezerwie Stabilności Rynku, które byłyby sprzedawane na aukcjach w sposób zapobiegający zakłóceniom na rynku. ETS nie tylko ogranicza emisje i zużycie paliw kopalnych, ale także zapewnia niezbędne zasoby do osiągnięcia niezależności energetycznej.

W ramach obecnych Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) projekty dotyczące dekarbonizacji i zielonej transformacji są już wspierane przez politykę spójności kwotą do 100 mld euro poprzez inwestycje w energię odnawialną, wodór i infrastrukturę. Dodatkowe 26,9 mld euro może zostać udostępnione z Funduszu Spójności poprzez dobrowolne transfery do Funduszu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Kolejne 7,5 mld euro ze Wspólnej Polityki Rolnej zostanie udostępnione poprzez dobrowolne transfery do Funduszu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Komisja podwoi dostępne środki na szeroko zakrojony nabór wniosków w ramach Funduszu Innowacji w 2022 roku do około 3 mld euro nadchodzącej jesieni.

Transeuropejskie Sieci Energetyczne (TEN-E) przyczyniły się do stworzenia odpornej i wzajemnie połączonej infrastruktury gazowej w UE. Aby uzupełnić istniejące projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania (PCI) i w pełni zrekompensować przyszłe straty w imporcie rosyjskiego gazu, potrzebna jest ograniczona dodatkowa infrastruktura gazowa, szacowana na około 10 miliardów euro. Pozwoli to zaspokoić potrzeby substytucyjne w nadchodzącej dekadzie, bez tworzenia zależności od paliw kopalnych, utraty aktywów lub utrudniania realizacji naszych celów klimatycznych. Przyspieszenie realizacji projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania związanych z energią elektryczną będzie również kluczowe dla dostosowania sieci elektroenergetycznej do naszych przyszłych potrzeb. Instrument „Łącząc Europę” będzie wspierał ten proces, a Komisja ogłasza dziś nowy nabór wniosków z budżetem w wysokości 800 milionów euro; kolejny nabór odbędzie się na początku 2023 roku.

8 marca 2022 roku, w kontekście rosyjskiej inwazji na Ukrainę, Komisja przedstawiła projekt planu mającego na celu uniezależnienie Europy od rosyjskich paliw kopalnych na długo przed rokiem 2030. Na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 24-25 marca szefowie państw i rządów UE uzgodnili ten cel i zwrócili się do Komisji o przedstawienie szczegółowego planu REPowerEU, który został dziś przyjęty. Niedawne zakłócenia w dostawach gazu do Bułgarii i Polski świadczą o pilnej potrzebie rozwiązania problemu braku niezawodności rosyjskich dostaw energii.

W odpowiedzi na rosyjską agresję na integralność terytorialną Ukrainy i coraz brutalniejsze ataki na ludność cywilną i miasta Ukrainy, Komisja przyjęła pięć dalekosiężnych i bezprecedensowych pakietów sankcji. Import węgla jest już objęty sankcjami, a Komisja przedstawiła propozycje stopniowego wycofywania ropy naftowej do końca roku, które są obecnie omawiane przez państwa członkowskie.

Europejski Zielony Ład to długoterminowy plan wzrostu gospodarczego UE, którego celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej Europy do 2050 roku. Cel ten jest zapisany w Europejskim Prawie Klimatycznym, podobnie jak prawnie wiążące zobowiązanie do redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55% do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. W lipcu 2021 roku Komisja przedstawiła pakiet legislacyjny „Gotowość na 55 lat” (Fit for 55), mający na celu wdrożenie tych celów. Wdrożenie tych propozycji pozwoliłoby na zmniejszenie zużycia gazu o 30% do 2030 roku, a ponad jedna trzecia tych oszczędności wynikałaby z osiągnięcia unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej.

25 stycznia 2021 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji i Wysokiego Przedstawiciela o opracowanie nowej zewnętrznej strategii energetycznej. Strategia łączy bezpieczeństwo energetyczne z globalnym przejściem na czystą energię w ramach zewnętrznej polityki energetycznej i dyplomacji, a także stanowi odpowiedź na kryzys energetyczny wywołany inwazją Rosji na Ukrainę oraz zagrożenie egzystencjalne wynikające ze zmiany klimatu. UE będzie nadal wspierać bezpieczeństwo energetyczne i zieloną transformację Ukrainy, Mołdawii i jej bezpośredniego sąsiedztwa. Strategia uznaje, że inwazja Rosji na Ukrainę ma globalne reperkusje dla rynków energii, dotykając w szczególności rozwijające się kraje partnerskie. UE będzie kontynuować globalne działania na rzecz zapewnienia bezpiecznej, zrównoważonej i niedrogiej energii.

Szkło solarne – zapomniany element – ​​Zdjęcie: Xpert.Digital / Juice Flair|Shutterstock.com

Omawiając cały łańcuch wartości fotowoltaiki, konsekwentnie pomija się element o największej masie po ogniwach słonecznych: szkło solarne. Nie znam żadnej publikacji opisującej problemy związane z pozyskiwaniem dużych ilości szkła solarnego do gigawatowej produkcji modułów fotowoltaicznych w celu realizacji transformacji energetycznej.

Więcej informacji tutaj:

• Szkło solarne – zapomniany komponent – ​​kolejne wąskie gardło jest nieuniknione