Porady finansowe od algorytmu robo-doradcy są raczej niepopularne

Oprogramowanie Fintech, nowoczesna cyfrowa analiza globalnego biznesu i rynku, aplikacje do handlu akcjami online i pomocy w inwestowaniu, koncepcja robo-doradcy – Zdjęcie: Jozsef Bagota|Shutterstock.com

Robo-doradcy to rodzaj cyfrowego doradcy finansowego, który oferuje doradztwo finansowe lub zarządzanie inwestycjami przy umiarkowanym lub minimalnym udziale człowieka. Udzielają cyfrowego doradztwa finansowego w oparciu o reguły matematyczne lub algorytmy. Algorytmy te są opracowywane przez doradców finansowych, menedżerów inwestycyjnych i analityków danych, a następnie kodowane w oprogramowaniu przez programistów. Algorytmy te są wykonywane przez oprogramowanie i nie wymagają udziału człowieka w udzielaniu porad finansowych klientowi.

Oprogramowanie wykorzystuje swoje algorytmy do automatycznej alokacji, zarządzania i optymalizacji aktywów klientów, zarówno w przypadku inwestycji krótkoterminowych, jak i długoterminowych. Robo-doradcy są klasyfikowani według stopnia personalizacji, dyskrecji, zaangażowania i interakcji z człowiekiem.

Istnieje ponad 100 usług robo-doradczych. Robo-doradztwo w zarządzaniu majątkiem jest uważane za przełom w dotychczas ekskluzywnych usługach zarządzania majątkiem, ponieważ jest oferowane szerszemu gronu odbiorców po niższych kosztach niż tradycyjne doradztwo ludzkie. Robo-doradcy zazwyczaj alokują aktywa klienta w oparciu o preferencje dotyczące ryzyka i oczekiwany docelowy zwrot. Chociaż robo-doradcy mogą inwestować aktywa klientów w wiele produktów inwestycyjnych, takich jak akcje, obligacje, kontrakty futures, towary i nieruchomości, fundusze są najczęściej inwestowane w portfele ETF. Klienci mogą wybierać między ofertami z pasywnymi technikami alokacji aktywów a aktywnymi stylami zarządzania majątkiem.

Chociaż robo-doradcy są najbardziej popularni w Stanach Zjednoczonych, istnieją również w Europie, Australii, Indiach, Kanadzie i Azji. Pierwsze robo-doradcy pojawiły się w 2008 roku, podczas kryzysu finansowego. W 2010 roku 30-letni przedsiębiorca Jon Stein założył Betterment, a robo-doradcy zyskali na popularności. Pierwsze robo-doradcy były wykorzystywane jako internetowy interfejs dla menedżerów finansowych do zarządzania i bilansowania aktywów klientów. Technologia robo-doradców nie była nowością w tej dziedzinie, ponieważ tego typu oprogramowanie było wykorzystywane przez doradców finansowych i menedżerów od początku XXI wieku. Jednak w 2008 roku po raz pierwszy udostępniono je ogółowi społeczeństwa, które pilnie potrzebowało zarządzać swoim majątkiem. Pod koniec 2015 roku doradcy robo z niemal 100 firm na całym świecie zarządzali aktywami klientów o wartości 60 miliardów dolarów, a szacunki przewidywały, że do końca 2020 roku kwota ta osiągnie 2 biliony dolarów. W czerwcu 2016 roku doradca robo Wealthfront ogłosił partnerstwo z Departamentem Skarbu Stanu Nevada w celu zaoferowania planu oszczędnościowego na studia 529.

W 2015 roku firma 8 Securities z siedzibą w Hongkongu uruchomiła w Japonii jednego z pierwszych azjatyckich robo-doradców, a w 2016 roku Money Design Co. pod marką THEO i WealthNavi. W 2017 roku singapurska firma StashAway otrzymała licencję na usługi rynków kapitałowych od Urzędu Monetarnego Singapuru (Monetary Authority of Singapore). W maju 2020 roku firma Webull otrzymała zgodę Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) na uruchomienie robo-doradcy.

Robo-doradcę można zdefiniować jako „usługę samodzielnego zarządzania majątkiem, która oferuje zautomatyzowane doradztwo inwestycyjne po niskich kosztach i przy niskich minimalnych kwotach inwestycji, wykorzystując algorytmy zarządzania portfelem”. Niektóre robo-doradcy wykorzystują pewien stopień ludzkiej interwencji i nadzoru. Robo-doradztwo jest również określane jako doradztwo cyfrowe.

Z prawnego punktu widzenia termin „doradca finansowy” odnosi się do każdej instytucji oferującej doradztwo w zakresie papierów wartościowych. Większość usług robo-doradców ogranicza się jednak do zarządzania portfelem (tj. alokacji inwestycji w różne klasy aktywów), nie poruszając kwestii takich jak planowanie majątkowe i emerytalne oraz zarządzanie przepływami pieniężnymi, które również wchodzą w zakres planowania finansowego.

Inne nazwy tych firm technologii finansowej to „zautomatyzowany doradca inwestycyjny”, „zautomatyzowane zarządzanie inwestycjami”, „internetowy doradca inwestycyjny” i „cyfrowy doradca inwestycyjny”.

Narzędzia wykorzystywane przez robo-doradców do zarządzania portfelami klientów niewiele różnią się od oprogramowania do zarządzania portfelami, które jest już szeroko stosowane w branży. Główna różnica tkwi w kanale dystrybucji. Do niedawna zarządzanie portfelem było niemal wyłącznie wykonywane przez doradców i sprzedawane jako część pakietu z innymi usługami. Teraz konsumenci mają bezpośredni dostęp do narzędzi do zarządzania portfelem, tak jak pojawienie się internetu dało im dostęp do domów maklerskich, takich jak Charles Schwab, oraz usług obrotu akcjami. Robo-doradcy wkraczają na nowe obszary działalności, takie jak decyzje dotyczące oszczędzania dla konsumentów detalicznych oraz planowanie emerytury i akumulacji kapitału.

Portfele oferowane przez robo-doradców to zazwyczaj fundusze ETF. Jednak niektóre z nich oferują również portfele oparte wyłącznie na akcjach.

Ze względu na koszty pozyskiwania klientów i ograniczenia czasowe, z jakimi borykają się tradycyjni doradcy, wielu inwestorów z klasy średniej w USA jest niedostatecznie doradzanych lub nie ma dostępu do usług zarządzania portfelem z powodu wymogów dotyczących minimalnej wartości aktywów inwestycyjnych. Przeciętny doradca finansowy musi zainwestować minimum 50 000 USD, podczas gdy minimalne kwoty inwestycji dla doradców robo w Stanach Zjednoczonych zaczynają się od 500 USD, a w Wielkiej Brytanii od 1 GBP. Oprócz niższych minimalnych kwot aktywów inwestycyjnych w porównaniu z tradycyjnymi doradcami, doradcy robo pobierają opłaty w wysokości od 0,2% do 1,0% wartości zarządzanych aktywów, podczas gdy tradycyjni doradcy finansowi pobierają średnio 1,35% wartości zarządzanych aktywów, zgodnie z badaniem przeprowadzonym przez AdvisoryHQ News.

Koszty doradców robo w Niemczech można podzielić na koszty zarządzania aktywami, czyli samą usługę robo, a w przypadku doradców robo działających w oparciu o fundusze – bieżące koszty funduszy.

Według badania przeprowadzonego przez Fundację Warentest w sierpniu 2018 r., całkowite koszty dla modelowego inwestora wynoszą około 0,6% sumy inwestycji rocznie u najtańszych dostawców. Najdroższy robo-doradca w teście kosztuje nawet 1,87% rocznie. Dla porównania, fundusze mieszane zrównoważone kosztują średnio 1,92% rocznie, według Fundacji Warentest. Sama usługa robo-doradcy kosztuje od 0,39 do 1,2% sumy inwestycji rocznie i zazwyczaj obejmuje również opłaty za powiernictwo i rebalansowanie portfela.

Bieżące koszty funduszy zależą przede wszystkim od rodzaju funduszy, z których korzystają doradcy robo-inwestycyjni. Fundusze ETF są znacznie tańsze niż fundusze zarządzane aktywnie.

W Stanach Zjednoczonych doradcy robo muszą być zarejestrowanymi doradcami inwestycyjnymi regulowanymi przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (SEC); w Wielkiej Brytanii podlegają oni nadzorowi Urzędu ds. Postępowania Finansowego (FCA).

W Australii doradcy robo zarządzają funduszami klientów za pośrednictwem struktury Managed Discretionary Account (MDA).

W Niemczech rozróżnia się pośredników inwestycyjnych i zarządzających aktywami. Większość robo-doradców działa jako pośrednicy inwestycyjni zgodnie z § 34f niemieckiej ustawy o regulacji handlu (GewO). Nie mogą oni rebalansować portfeli klientów bez ich zgody. Bardziej rygorystyczny § 34h niemieckiej ustawy o regulacji handlu (GewO) reguluje kwestie związane z odpłatnym doradztwem inwestycyjnym. Robo-doradcy z tym upoważnieniem nie mogą być powiązani z konkretnymi dostawcami i nie mogą pobierać prowizji ani innych świadczeń od dostawców produktów lub banków. Niektórzy dostawcy są regulowanymi zarządzającymi aktywami i spełniają bardziej rygorystyczne wymogi § 32 niemieckiej ustawy o bankowości (KWG). Mogą oni wdrażać decyzje inwestycyjne bezpośrednio, bez konieczności proszenia o to klienta lub uzyskiwania uprzedniej zgody.

Betterment to amerykańska firma doradztwa finansowego, oferująca usługi robo-doradztwa i zarządzania gotówką.

Firma ma siedzibę w Nowym Jorku, jest zarejestrowana w Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) oraz członkiem Financial Industry Regulatory Authority. Jest zarejestrowanym doradcą inwestycyjnym i brokerem-dealerem.

Podstawową usługą firmy jest zautomatyzowane inwestowanie ukierunkowane, które polega na zarządzaniu portfelem pasywnych funduszy akcji i obligacji indeksowanych indeksem. Firma oferuje rachunki inwestycyjne z ulgami podatkowymi, w tym tradycyjne i Roth dla indywidualnych planów emerytalnych (IRA). Od niedawna Betterment oferuje również usługi doradców finansowych oraz rachunki bieżące i oszczędnościowe, jako usługi dodatkowe.

W kwietniu 2021 r. Betterment zarządzał aktywami o wartości 29 miliardów dolarów i obsługiwał ponad 650 000 kont klientów.

Firma Betterment została założona w 2008 roku w Nowym Jorku przez Jona Steina, absolwenta MBA w Columbia Business School, i Eliego Brovermana, prawnika z Wydziału Prawa Uniwersytetu Nowojorskiego. Stein i jego współlokator Sean Owen, inżynier oprogramowania w Google, rozpoczęli budowę pierwszej platformy internetowej Betterment w 2008 roku. Wykorzystali aplikację Java i bazę danych MySQL działające na serwerach Apache Tomcat z interfejsem użytkownika opartym na Adobe Flash i Flex. Wstępne prototypy zostały dostarczone przez ówczesną dziewczynę Steina, Polinę Khentov. Zdając sobie sprawę z obciążeń regulacyjnych związanych z zakładaniem firmy finansowej, Stein rozpoczął w 2008 roku negocjacje w sprawie włączenia Eliego Brovermana, prawnika specjalizującego się w papierach wartościowych, którego poznał podczas regularnych gier w pokera, do zespołu jako współzałożyciela.

Broverman i Stein byli gotowi oferować doradztwo finansowe online jako zarejestrowani doradcy inwestycyjni SEC i postanowili również oferować klientom usługi brokersko-dealerskie. Betterment zatrudnił Ryana O'Sullivana, przedsiębiorcę seryjnego, aby rozwinął działalność brokersko-dealerską Betterment.

W latach 2008–2010 zespół założycielski rozwijał platformę aż do jej wprowadzenia na rynek. Betterment uzyskał zgodę FINRA na członkostwo. W 2009 roku Anthony Schrauth, były współpracownik Steina, dołączył do Betterment na stanowisku dyrektora ds. produktów, a Owena zastąpił Kiran Keshav z Centrum Biologii Obliczeniowej Uniwersytetu Columbia. O'Sullivan zrezygnował ze stanowiska prezesa w 2010 roku.

Betterment, LLC została zarejestrowana jako spółka w stanie Delaware 7 kwietnia 2009 r. Spółka dominująca Betterment LLC i Betterment Securities, Betterment Holdings, Inc., została zarejestrowana w stanie Delaware 29 stycznia 2008 r.

Firma została zaprezentowana na konferencji TechCrunch Disrupt New York w czerwcu 2010 roku i zdobyła nagrodę „Biggest New York Disruptor”. W ciągu 24 godzin Betterment pozyskał prawie 400 pierwszych klientów i rozpoczął rozmowy z pierwszymi inwestorami.

W grudniu 2010 roku Betterment otrzymał finansowanie serii A od Bessemer Venture Partners. W październiku 2012 roku Menlo Ventures, wraz z Bessemer Venture Partners i Anthemis Group, zapewniło finansowanie serii B. Do 2012 roku firma wprowadziła na rynek produkty takie jak indywidualne konta emerytalne (IRA), automatyczne depozyty, automatyczne rebalansowanie oraz ukierunkowane doradztwo inwestycyjne.

Zrzut ekranu witryny Betterment.com 2010 – Obraz: Betterment.com