Meta czy nie, oto jest pytanie – czy droga prowadzi z Europy?

„Przesyłanie, przetwarzanie i/lub odbieranie danych do krajów i regionów, w których działamy […] może utrudnić nam świadczenie usług” – pisze Meta, według raportu t-online. W rezultacie zespół zarządzający, na czele z CEO Zuckerbergiem, przewiduje negatywne konsekwencje dla wyników finansowych. Jednak wycofanie się z Europy również miałoby taki wpływ. Kontynent ten odpowiada za około jedną czwartą całkowitych przychodów, co czyni go drugim najważniejszym globalnym regionem Meta po Ameryce Północnej. Chociaż większość użytkowników znajduje się w Azji (43,9%) i reszcie świata (32,5%), regiony te generują jedynie 28% przychodów.

Meta bawi się pomysłem zamknięcia Facebooka i Instagrama w Europie. W swoim rocznym raporcie dla amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) firma podaje jako powód unijne przepisy dotyczące prywatności danych. „Jeśli nie będziemy mogli przesyłać, przetwarzać i/lub odbierać danych między krajami i regionami, w których działamy […] może to wpłynąć na naszą zdolność do świadczenia usług” – pisze Meta, według raportu t-online. W rezultacie kierownictwo wokół CEO Zuckerberga spodziewa się negatywnego wpływu na własne wyniki finansowe. Wycofanie się z Europy również miałoby negatywny wpływ. Kontynent odpowiada za około jedną czwartą całkowitych przychodów i dlatego jest najważniejszym regionem świata dla Meta po Ameryce Północnej. Chociaż większość użytkowników mieszka w Azji (43,9 procent) i reszcie świata (32,5 procent), tylko 28 procent sprzedaży jest tam generowane.

Według listy Forbesa z 2020 roku, majątek netto Zuckerberga wynosi około 78 miliardów dolarów. To plasuje go na siódmym miejscu na liście najbogatszych ludzi świata. Jest założycielem i prezesem Meta Platforms, w której posiada 28% udziałów, oraz założycielem Facebooka, portalu społecznościowego należącego do Meta.

W prasie pojawiają się rozbieżne doniesienia dotyczące dokładnego składu głównych akcjonariuszy i ich udziałów w spółce. Szwajcarski dziennik ekonomiczny „Handelszeitung” opublikował 14 maja 2012 roku następującą strukturę akcjonariatu:

• Mark Zuckerberg (28,2%)
• Partnerzy Accel (10%)
• Dustin Moskovitz (7,6%)
• Grupa Mail.ru (5,4%)
• Eduardo Saverin (4%)
• Sean Parker (4%)
• Piotr Thiel (2,5%)
• Sheryl Sandberg (1,8%)
• Microsoft (1,5%)
• Greylock Partners (1,5%)
• Cameron Winklevoss (0,22%)
• Tyler Winklevoss (0,22%)

Strona internetowa whoownsfacebook.com podaje zasadniczo te same dane dla głównych akcjonariuszy, ale wymienia innych akcjonariuszy z udziałami znacznie poniżej 0,1% akcji spółki. Bliźniacy Winklevoss, którzy byli uwikłani w spór prawny z Zuckerbergiem o autorstwo Facebooka, są wymienieni tutaj z udziałem 0,22% każdy.

W 2018 roku akcje Facebooka posiadały Vanguard Group (7,10%), BlackRock (6,10%) i Fidelity Investments (5,10%). W 2020 roku akcje Facebooka posiadały Vanguard Group (7,30%) i BlackRock (6,30%).

Wpływ (UE)

W Europie Facebook przewodził firmom technologicznym pod względem wydatków na lobbing w 2020 r., osiągając kwotę 5,5 mln euro.

W związku z tym:

• USA: Giganci technologiczni zwiększają budżety na lobbing

Przesyłanie i wykorzystywanie danych użytkowników WhatsApp

Dwa lata po tym, jak Facebook przejął komunikator WhatsApp za 20 miliardów dolarów, 25 sierpnia 2016 roku WhatsApp zmienił swoją politykę prywatności. Od tego momentu numery telefonów kontaktów z książki adresowej użytkownika WhatsApp będą udostępniane Facebookowi i przez niego wykorzystywane. 27 września 2016 roku hamburski komisarz ds. ochrony danych osobowych, Johannes Caspar, zakazał Facebookowi wykorzystywania i udostępniania danych z WhatsApp. Stwierdził, że Facebook nie uzyskał wyraźnej zgody użytkowników WhatsApp na udostępnianie i wykorzystywanie ich danych. Wcześniej przechowywane dane miały zostać usunięte. Ponieważ niemieckie operacje Facebooka są zarządzane z Hamburga, Caspar ma prawo egzekwować niemieckie prawo o ochronie danych wobec Facebooka i jego spółki zależnej, WhatsApp. Facebook ogłosił zamiar odwołania się od tej decyzji.

Unikanie płacenia podatków

Facebook unika płacenia miliardów dolarów podatków, stosując legalne metody planowania podatkowego, takie jak zasada „podwójnej irlandzkiej kanapki z holenderską”. Praktyka ta spotyka się z coraz większą krytyką.

W sierpniu 2020 roku Francja i Facebook osiągnęły porozumienie po wieloletnim sporze podatkowym, ustalając zapłatę ponad 100 milionów euro podatku za lata 2009–2018. Rok wcześniej Francja uchwaliła ustawę o opodatkowaniu firm internetowych. Jednak według obliczeń francuskiego magazynu „Capital”, Facebook musiałby zapłacić prawie 150 milionów euro zaległych podatków, gdyby firma zadeklarowała całość swoich przychodów wygenerowanych we Francji, szacowanych przez „Capital” na 1,3 miliarda euro.

Nieautoryzowane użycie oprogramowania do rozpoznawania twarzy

2 marca 2021 roku „Süddeutsche Zeitung” poinformował, że Facebook, po latach sporów sądowych, zapłaci powodom 650 milionów dolarów (około 539 milionów euro) za korzystanie z oprogramowania do rozpoznawania twarzy. Do pozwu, złożonego w Illinois w 2015 roku, przyłączyło się prawie 1,6 miliona użytkowników Facebooka. Oskarżyli oni Facebooka o korzystanie z oprogramowania do rozpoznawania twarzy na zdjęciach, które opublikowali bez ich uprzedniej zgody. Każdy z uczestników pozwu zbiorowego może liczyć na odszkodowanie w wysokości co najmniej 345 dolarów.

Zagrożenie z powodu badań na Instagramie

Firma AlgorithmWatch chciała zbadać, jakie treści Instagram faworyzuje w ramach projektu badawczego i zaoferowała w tym celu rozszerzenie przeglądarki, które pobrało 1500 użytkowników. Jednak z powodu groźby Facebooka wobec organizacji „ledwo zawoalowanego” postępowania prawnego, badanie zostało przerwane. Nie chcąc ryzykować batalii prawnej z wielomiliardową korporacją, firma porzuciła projekt. Pod koniec lipca 2021 roku Facebook zablokował również dostęp do platformy badaczce i badaczowi z Uniwersytetu Nowojorskiego. Obaj zajmowali się badaniem dezinformacji i Biblioteką Reklam Facebooka. Biblioteka reklam była przeszukiwalną bazą danych zawierającą reklamy polityczne i reklamy o tematyce politycznej.

Agencje ochrony konsumentów przeciwko Facebookowi

6 marca 2012 roku Sąd Krajowy w Berlinie orzekł, że liczne klauzule regulaminu Facebooka są nieważne. Zdaniem sądu, Facebook nie może przyznać sobie kompleksowego, ogólnoświatowego i bezpłatnego prawa do korzystania z treści, które użytkownicy Facebooka opublikowali na swoich profilach. Facebook może korzystać z utworów chronionych prawem autorskim wyłącznie za zgodą swoich użytkowników. Sąd Krajowy w Berlinie uznał również za niezgodny z prawem formularz zgody, w którym użytkownicy Facebooka wyrażają zgodę na przetwarzanie danych w celach reklamowych. Ponadto Facebook musi zapewnić, że użytkownicy będą informowani o zmianach w regulaminie i polityce prywatności w odpowiednim czasie. Wreszcie, przycisk „Znajdź znajomych” narusza prawo niemieckie. W szczególności sąd zakazał importowania adresów z książki adresowej użytkownika do bazy danych Facebooka, co jest aktywowane za pomocą tego przycisku. W sierpniu 2012 roku Federacja Niemieckich Organizacji Konsumenckich (Verbraucherzentrale Bundesverband e. V.) wysłała do Facebooka pismo z żądaniem zaprzestania naruszeń, aby wymusić zmiany w App Center. Obrońcy praw konsumentów uważają, że dostęp Facebooka do danych kontaktowych użytkowników narusza niemiecką ustawę o mediach elektronicznych (TMG).

Pozwy przeciwko Facebookowi Europe

W połowie sierpnia 2011 roku grupa użytkowników Facebooka, kierowana przez austriackiego studenta prawa Maximiliana „Maxa” Schremsa, złożyła 16 skarg do irlandzkiego komisarza ds. ochrony danych osobowych przeciwko Facebook Ireland Ltd. Wszyscy użytkownicy spoza Stanów Zjednoczonych i Kanady mają umowę wyłącznie z Facebook Ireland Ltd., spółką zależną Facebooka odpowiedzialną za Europę. Grupa studentów argumentuje, że irlandzki organ ma jurysdykcję do egzekwowania ochrony danych osobowych i praw konsumentów użytkowników Facebooka w Unii Europejskiej. Grupa opiera ten argument na fakcie, że ze względu na siedzibę firmy w Dublinie, zastosowanie powinno mieć europejskie prawo o ochronie danych osobowych, powołując się nie tylko na irlandzką ustawę o ochronie danych osobowych, ale także na dyrektywę UE 95/46/WE z 1995 roku.

24 sierpnia 2011 r. irlandzki Komisarz ds. Ochrony Danych (DPC) wysłał do skarżących pismo, w którym poinformował, że irlandzki organ uznał się za właściwy do zbadania sprawy. 4 września irlandzki dziennik „Irish Independent” poinformował, powołując się na DPC, że organ przeprowadzi kompleksowe dochodzenie, wykraczające poza treść 16 skarg. Zgodnie z najbardziej rygorystycznym środkiem irlandzkiego prawa o ochronie danych, dochodzenie odbędzie się również w europejskiej siedzibie Facebooka w Dublinie. Potwierdził to rzecznik Irlandzkiej Komisji ds. Ochrony Danych w odpowiedzi na zapytanie ORF.at.