Wysoka technologia zamiast biurokracji: Jak Centrum Innowacji Erding ma w końcu uczynić niemieckie siły zbrojne bardziej gotowymi do walki

Sześciu graczy, jeden środkowy: jak Erding zamierza zjednoczyć rozdrobniony krajobraz innowacji niemieckich sił zbrojnych

Podczas gdy Ukraina buduje najnowocześniejszą armię dronów w ciągu zaledwie kilku miesięcy, a Izrael płynnie łączy obronność z zaawansowaną technologią, niemiecka zmiana paradygmatu grozi załamaniem się pod wpływem własnych regulacji. Analiza utraconych innowacji, sfrustrowanych założycieli i centrum w Erding, które ma być rozwiązaniem – ale samo wciąż jest w powijakach.

Brzmi to jak kiepski żart z korytarzy biura zamówień publicznych: niemiecki startup opracowuje rewolucyjny system kamuflażu, zdobywa nagrody za innowacyjność i zachwyca podczas testów NATO w Kanadzie. Jednak zamiast wyposażyć w niego żołnierzy, Bundeswehra (niemieckie siły zbrojne) powołuje się na brak „referencji z agencjami rządowymi” – przeszkodę, która z definicji jest nie do pokonania dla młodych firm. Efekt? Startup próbuje teraz swoich sił w Izraelu, podczas gdy niemieccy żołnierze wciąż tkwią w przestarzałej technologii.

Ta sprawa nie jest odosobnionym incydentem, lecz raczej symptomem systemowego impasu. Pomimo specjalnego funduszu o wartości 100 miliardów euro i głośnego żądania ministra obrony Borisa Pistoriusa dotyczącego „gotowości bojowej”, Bundeswehra (niemieckie siły zbrojne) tkwi w biurokratycznych szczegółach. Planowane centrum innowacji w Erding ma przynieść przełom i skonsolidować rozproszone kompetencje. Jednak rok po jego ogłoszeniu, zamiast optymizmu, panuje przede wszystkim niepewność co do struktur, budżetów i uprawnień.

Czas ucieka. 71 procent założycieli firm z branży technologii obronnych ocenia obecnie niemiecki potencjał obronny jako niski. Nie wynika to z braku pomysłów, ale z tzw. „Doliny Śmierci” – luki finansowej między prototypem a zamówieniem seryjnym, na którą rząd niemiecki, w przeciwieństwie do USA czy Francji, nie ma rozwiązania.

Sześciu aktorów, którzy obecnie realizują zadania innowacyjne niemieckich sił zbrojnych, ma zostać połączonych w planowanym centrum innowacji w Erding, tworząc sieć operacyjną

Sześciu aktorów, którzy obecnie odpowiadają za zadania innowacyjne niemieckich sił zbrojnych, ma się połączyć w planowanym centrum innowacji w Erding, tworząc sieć – Zdjęcie: Xpert.Digital

• Biuro Planowania Niemieckich Sił Zbrojnych (PlgABw)
• Centrum Digitalizacji Niemieckich Sił Zbrojnych (ZDigBw)
• Federalny Urząd ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia Eksploatacji Sił Zbrojnych Niemiec (BAAINBw)
• Centrum Badań i Innowacji (FIH)
• Siły zbrojne (Armia Lądowa, Siły Powietrzne, Marynarka Wojenna oraz Cyberprzestrzeń i Domena Informacyjna)
• Centrum Innowacji Cybernetycznych Niemieckich Sił Zbrojnych (CIHBw) jako część „Sieci Laboratoriów Cyfrowych” i ekosystemu innowacji

Poniższy raport rzuca światło na to, jak głębokie są naprawdę problemy strukturalne, dlaczego próg parlamentarny w wysokości 25 milionów euro staje się wąskim gardłem dla bezpieczeństwa i jakie radykalne reformy byłyby teraz konieczne, aby utrzymać kontakt z wiodącymi krajami świata.

Fiasko w zamówieniach publicznych: Co Ukraina robi lepiej od nas, jeśli chodzi o broń

Niemieckie siły zbrojne stoją przed fundamentalnym dylematem innowacji: podczas gdy startupy takie jak Oberon Systems opracowują przełomowe technologicznie rozwiązania z adaptacyjnymi systemami kamuflażu, a Ukraina w ciągu kilku miesięcy buduje potężną armię dronów, armia niemiecka zmaga się z przeszkodami strukturalnymi, które systematycznie blokują innowacje. Planowane centrum innowacji w Erding ma temu zaradzić, ale jego niejasne struktury i brak mechanizmów finansowania ujawniają sedno problemu: siły zbrojne próbują generować innowacje za pośrednictwem nowych instytucji, nie usuwając biurokratycznych przeszkód, które uniemożliwiają startupom dostęp do rynku.

71 procent ankietowanych założycieli DefTech ocenia niemiecki potencjał obronny jako niski lub bardzo niski – a tylko jedna trzecia zdecydowałaby się na ponowne założenie firmy w Niemczech. Te alarmujące dane dokumentują nie tylko problem z zamówieniami, ale także systemową blokadę innowacji, obejmującą zarówno wymogi referencyjne i progi parlamentarne, jak i rozdrobnioną odpowiedzialność.

Centrum Innowacji Erding: Koncepcja bez przełomu

Ogłoszenie i status

W lutym 2025 roku, podczas Nocy Innowacji Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, minister obrony Boris Pistorius ogłosił utworzenie centrum innowacji Bundeswehry w Erding. Lokalizacja ta wydaje się być strategicznie wybrana: Instytut Badań nad Zasobami Wewnętrznymi (WIWeB) w Erding od 2022 roku mieści Innowacyjny System Laboratoryjny Soldat (InnoLabSysSdt), który pełni funkcję projektu pilotażowego dla nowych, eksperymentalnych podejść w badaniach nad technologiami obronnymi.

Wizja prezes BAAINBw, Annette Lehnigk-Emden: „Sieć efektywności”, która łączy obecnie rozproszone podmioty innowacyjne – Biuro Planowania Bundeswehry, Centrum Cyfryzacji, BAAINBw, Centrum Badań i Innowacji oraz siły zbrojne. Podmioty te działają obecnie „niespójnie pod względem procedur” i „ściśle oddzielnie”, co prowadzi do braku koordynacji w rozwoju innowacji i często wyklucza użytkownika końcowego – wojsko – z procesu.

Niejednoznaczności strukturalne

Rok po ogłoszeniu projekt wciąż znajduje się we „wczesnej fazie z nierozwiązanymi problemami strukturalnymi”. Zespół programistów pracuje nad aspektami organizacyjnymi i merytorycznymi, ale nie określono jeszcze harmonogramu, kosztów ani konkretnej struktury. Nie jest również jasne, czy istniejący InnoLabSysSdt zostanie zintegrowany z centrum innowacji, czy też będzie nadal działał równolegle.

To opóźnienie jest symptomatyczne: podczas gdy inne kraje – Izrael, USA, Ukraina – uruchamiają centra innowacji w ciągu kilku miesięcy, niemieckie siły zbrojne grzęzną w pętli planowania. Samo laboratorium innowacji „Żołnierz Systemowy” pokazuje, że to działa: wojska, przemysł i badania są tam już z powodzeniem zintegrowane, na przykład w testach małych i mikrodronów. Jednak zamiast szybko skalować ten model, budowana jest nowa struktura – bez jasności co do jej uprawnień i budżetu.

Brakujące ogniwo: wczesne finansowanie

Generał brygady Michael Bender, szef zespołu instalacyjnego, zwięźle podsumowuje główny problem: „Szybkie pozyskiwanie kontraktów z budżetu to drugi krok”. Problem: Projekty, które trafiają do centrum innowacji, nie są początkowo finansowane. Od start-upów oczekuje się zatem opracowywania, testowania i wprowadzania innowacyjnych rozwiązań na rynek – na własne ryzyko i bez wsparcia finansowego ze strony niemieckich sił zbrojnych.

To podejście ignoruje realia młodych firm technologicznych. Bez finansowania pomostowego między prototypem a produkcją masową – niesławnej „Doliny Śmierci” – nawet obiecujące innowacje zawodzą. Ukraina rozwiązuje ten problem pragmatycznie: od 2023 roku platforma Brave1 wsparła około 1500 firm i sfinansowała 3200 projektów wojskowych – dzięki bezpośredniemu finansowaniu rządowemu. Niemcy z kolei odsyłają startupy do standardowego systemu zamówień publicznych, gdzie zaczynają się prawdziwe przeszkody.

Bariery biurokratyczne: Systematyczne blokowanie innowacji

Błędne koło wymagań referencyjnych

Największą przeszkodą dla startupów są wymagania kwalifikacyjne w przetargach publicznych. Niemieckie Siły Zbrojne regularnie wymagają od oferentów ukończenia „ekwiwalentnego projektu dla agencji rządowej”. Ten wymóg jest z definicji niemożliwy do spełnienia przez startupy: młode firmy nie mogą przedstawić porównywalnych referencji, ponieważ dopiero wchodzą na rynek.

Dodatkowo obowiązują wymogi certyfikacyjne: produkty muszą być certyfikowane zgodnie z różnymi normami lub spełniać złożone przepisy NATO. Moritz Sümmermann z Oberon Systems doskonale o tym wie: jego adaptacyjny system kamuflażu „Erlkönig” osiągnął o 70% niższy wskaźnik wykrywalności w porównaniu z systemami bez kamuflażu podczas testów Lądowej Serii Eksperymentalnej Armii. System wykorzystuje technologię czytników e-booków, ma modułową konstrukcję, jest energooszczędny i może działać przez wiele miesięcy bez ładowania. Swoje możliwości udowodnił podczas testów terenowych NATO w Kanadzie.

Pomimo tych imponujących osiągnięć i nagrody Game Changer Award podczas Defence Innovation Pitch Day 2025, droga do produkcji seryjnej pozostaje trudna. Startup musi skupić się na rynkach międzynarodowych – takich jak Izrael – ponieważ niemieckie struktury zamówień publicznych oferują ograniczony dostęp.

Bitkom od lat proponuje obniżenie minimalnych wymagań w przetargach i wprowadzenie znaku jakości dla startupów i MŚP, przyznawanego przez niezależny organ. Prekwalifikacja – już dozwolony instrument oceny prekonkurencyjności – jest rzadko stosowana. Zamiast tego, obecne praktyki pozostają niezmienione: 86% startupów DefTech wskazuje łatwiejszy dostęp do kontraktów jako najważniejszy środek polityczny.

Parlamentarna aprobata: kontrola polityczna jako hamulec czasowy

Każdy projekt zamówień publicznych niemieckich sił zbrojnych o wartości przekraczającej 25 milionów euro wymaga zatwierdzenia przez Komisję Budżetową Bundestagu (parlamentu niemieckiego). Ten demokratyczny nadzór jest zgodny z konstytucją, ale staje się wąskim gardłem: według rządu federalnego, w samym 2025 roku do Komisji Budżetowej wpłynęło około 100 takich wniosków – każdy z nich opóźniał proces zamówień o kilka miesięcy.

Federalny Trybunał Obrachunkowy i frakcja parlamentarna CDU/CSU domagają się podniesienia progu do co najmniej 100 milionów euro. Pozwoliłoby to na ograniczenie biurokracji i przyspieszenie procesów bez utraty parlamentarnego nadzoru nad naprawdę dużymi projektami. Rząd federalny odpowiedział ustawą o przyspieszeniu planowania i zamówień publicznych dla sił zbrojnych (BwPBBG), która została zatwierdzona przez Radę Ministrów w lipcu 2025 roku i ma wejść w życie na początku 2026 roku.

Problem: BwPBBG (Federalna Ustawa o Zamówieniach Publicznych Sił Zbrojnych) obowiązuje do końca 2026 roku – a zatem wygasa przed wyczerpaniem funduszu specjalnego „Bundeswehr” (Federalnych Sił Zbrojnych). Co więcej, wiele z planowanych instrumentów nie jest wykorzystywanych w praktyce. Podczas gdy prezes BAAINBw (Federalnego Urzędu ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia Technicznego Bundeswehry) publicznie ubolewa nad biurokracją, brakuje reform strukturalnych. Podniesienie progu bezpośredniego zamówienia z 1000 do 5000 euro może dotyczyć 20 procent zamówień, ale innowacyjne technologie mają zupełnie inny zakres.

Rozdrobnione obowiązki i brak koordynacji

Krajobraz innowacji w niemieckich siłach zbrojnych przypomina patchworkową kołdrę. Co najmniej sześć różnych podmiotów pracuje nad tematami innowacji – często bez wystarczającej koordynacji. Centrum Innowacji Cybernetycznych (CIHBw), założone w 2017 roku jako „statek szybkiego wsparcia”, może wydawać zalecenia Federalnemu Urzędowi ds. Sprzętu, Technologii Informacyjnych i Wsparcia Eksploatacji Bundeswehry (BAAINBw), ale nie jest jasne, czy zalecenia te zostaną przyjęte i wdrożone.

To rozdrobnienie prowadzi do sytuacji, w której „różne zaangażowane strony często nie komunikują się ze sobą w wystarczającym stopniu”. Startup, który z powodzeniem opracował prototyp we współpracy z CIHBw, nadal musi przejść standardową procedurę przetargową w BAAINBw – wraz ze wszystkimi biurokratycznymi przeszkodami. Od momentu powstania Cyber ​​Innovation Hub zainicjował ponad 170 projektów innowacyjnych, ale tylko 19 zostało „utrzymanych”, czyli przyjętych przez Bundeswehrę.

Inspektor Armii, generał broni Christian Freuding, apeluje o większy udział w procesie decyzyjnym różnych rodzajów sił zbrojnych. Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Armia, Marynarka Wojenna i Siły Powietrzne mają otrzymać po milionie euro na innowacje w budżecie na rok 2026 – krok w kierunku decentralizacji, ale nie rozwiązuje on fundamentalnego problemu. Milion euro może wystarczyć na zakup małych dronów do celów szkoleniowych, ale nie na systematyczną integrację innowacyjnych technologii w siłach zbrojnych.

Hub dla bezpieczeństwa i obrony - obraz: xpert.digital

Centrum bezpieczeństwa i obrony oferuje uzasadnione porady i aktualne informacje w celu skutecznego wspierania firm i organizacji w wzmocnieniu ich roli w europejskiej polityce bezpieczeństwa i obrony. W bliskim związku z grupą roboczą SME Connect promuje w szczególności małe i średnie firmy (MŚP), które chcą jeszcze bardziej zwiększyć swoją innowacyjną siłę i konkurencyjność w dziedzinie obrony. Jako centralny punkt kontaktu, centrum tworzy decydujący pomost między MŚP a europejską strategią obrony.

Nadaje się do:

• Obrona grupy roboczej SME Connect - Wzmocnienie MŚP w obronie europejskiej

Kryzys w zamówieniach publicznych: opóźnienia jako nowa norma

Problemy strukturalne przejawiają się w rażących opóźnieniach w realizacji projektów. Samolot transportowy A400M przybył z opóźnieniem 195 miesięcy – 16 lat – i poniósł dodatkowe koszty w wysokości 1,6 miliarda euro. Projekt Eurofighter odnotował przekroczenie kosztów o prawie 9 miliardów euro. Obecne projekty kontynuują ten schemat: fregaty F127 są opóźnione z powodu problemów z interfejsem IT, Skyranger Boxer jest opóźniony o 18 miesięcy w stosunku do planu – ma być gotowy w 2028 roku zamiast w 2026 roku, a niemieckie siły zbrojne zmagają się z niestabilną transmisją danych i niewystarczającym zasięgiem w cyfrowym systemie radiowym D-LBO.
Za te opóźnienia nie można winić wyłącznie Federalnego Urzędu ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia Eksploatacji Bundeswehry (BAAINBw). Prezes BAAINBw, Lehnigk-Emden, słusznie odrzuca pogląd, że agencja stanowi „biurokratyczną, intelektualną przeszkodę w realizacji zamówień”. Problem jest głębszy: pięć lat przed zaangażowaniem BAAINBw inne agencje pracowały już nad definicją produktu. Ciągle dodawane są dodatkowe wymagania – niesławne „złote rozwiązania”, które wymagają opracowywania specjalnych rozwiązań specjalnie dla niemieckich sił zbrojnych, zamiast kupowania powszechnie dostępnych produktów.

Rotacja kadr w BAAINBw (Federalnym Biurze ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia w Służbie Bundeswehry) opóźnia realizację projektów: żołnierze zmieniają stanowiska co dwa do maksymalnie czterech lat, dokładnie wtedy, gdy zdobywają doświadczenie. Kilkaset stanowisk jest nieobsadzonych, a szczególnie brakuje inżynierów, prawników i ekonomistów. Sytuację pogarszają znaczne starzenie się siły roboczej i wysoki wskaźnik absencji chorobowej z powodu przepracowania.

Lehnigk-Emden odwraca sytuację, oskarżając przemysł zbrojeniowy o „większe ograniczenia” i „większą biurokrację” niż BAAINBw (Federalny Urząd ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia Technicznego Bundeswehry). Przemysł musi zwiększyć swoje moce produkcyjne – nawet bez długoterminowych gwarancji zakupu. „Będziemy kupować, to jest jasne dla wszystkich” – argumentuje prezydent. Jednak ta wzajemna gra oskarżeń prowadzi do impasu, hamując innowacyjność.

Ekosystem DefTech: kapitał, kultura i deficyty strukturalne

Luka w finansowaniu

Niemcy mogą być liderem inwestycji w DefTech w Europie, ale luka jest ogromna w porównaniu globalnym: podczas gdy około 1 miliarda dolarów kapitału wysokiego ryzyka napłynęło do niemieckich startupów DefTech w latach 2018-2024, same Stany Zjednoczone zainwestowały ponad 130 miliardów dolarów w latach 2021-2024. W dłuższej perspektywie Niemcy inwestują zatem zaledwie sto sześćdziesiątą tego, co USA inwestują w ciągu czterech lat.
Ta luka w finansowaniu ma przyczyny strukturalne. Kryteria ESG (środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny) wielu inwestorów instytucjonalnych wykluczają produkty czysto DefTech. Prywatne fundusze venture capital unikają ryzyka utraty reputacji. Bitkom apeluje zatem o rządowe finansowanie zalążkowe wzorowane na francuskich (Fonds Innovation Défense) lub holenderskich (SecFund) programach, aby pozyskać kapitał prywatny. Niemiecki Fundusz Przyszłości mógłby zostać rozszerzony o moduł DefTech, ale konkretne kroki wciąż nie zostały podjęte.

Tymczasem dwa niemieckie startupy DefTech, Helsing i Quantum Systems, stały się jednorożcami – z wycenami przekraczającymi miliard euro. Helsing otrzymał niedawno 450 milionów euro finansowania i jest wyceniany na 4,5 miliarda euro. Jednak te sukcesy są wyjątkami. Większość startupów zmaga się z problemami finansowymi, podczas gdy niemieckie Siły Zbrojne (Bundeswehra) odnotowały nowy rekordowy poziom 97 zatwierdzonych dużych projektów obronnych w 2024 roku – z których większość trafiła do uznanych wykonawców zbrojeniowych.

Bariery kulturowe i brak sieci kontaktów

Bariery biurokratyczne pogłębiają niedostatki kulturowe. 79 procent ankietowanych założycieli DefTech chciałoby lepszych możliwości nawiązywania kontaktów i konsolidacji różnorodnych inicjatyw prywatnych i jednostek innowacyjnych w ramach niemieckich sił zbrojnych. 84 procent postuluje stworzenie środowisk testowych, w których wymogi regulacyjne zostałyby złagodzone w celu przeprowadzania testów.

CIHBw (Centrum Innowacji i Technologii w Niemieckich Siłach Zbrojnych) stara się wypełnić tę lukę. Jego dyrektor, Sven Weizenegger, opisuje centrum jako „agenta zmian” działającego zgodnie z zasadą „od żołnierzy – z żołnierzami – dla żołnierzy”. Potrzeby pochodzą bezpośrednio od żołnierzy, a żołnierze są zaangażowani w proces rozwoju. Nawiązano współpracę z ukraińską jednostką innowacji Brave1, aby ułatwić szybką i wolną od biurokracji wymianę pomysłów i rozwiązań.

Jednak CIHBw osiąga swoje granice: brakuje mu własnego urzędu ds. zamówień publicznych i jest uzależnione od współpracy z BAAINBw (Federalnym Urzędem ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia Technicznego Bundeswehry). Bitkom postuluje zapewnienie CIHBw znacznego budżetu, wyodrębnionego jako korytarz finansowy w ramach BAAINBw, oraz przyznanie mu uprawnień do w dużej mierze samodzielnego wprowadzania innowacji w siłach zbrojnych. Do 2030 roku powinno zostać nawiązanych co najmniej 30 flagowych projektów współpracy między Bundeswehrą a startupami z sektora obronnego i podwójnego zastosowania.

Międzynarodowe wzorce do naśladowania: Czego Niemcy mogą nauczyć się od Ukrainy, Izraela i USA

Ukraina: Innowacje z konieczności

W ciągu dwóch lat Ukraina zbudowała od podstaw potężny przemysł DefTech. Brave1 wspiera 1500 firm i finansuje 3200 projektów – dzięki bezpośredniemu finansowaniu rządowemu i bez długotrwałych procesów przetargowych. Ukraińskie startupy dostarczają swoje rozwiązania bezpośrednio na linię frontu, testują je w warunkach bojowych i ulepszają w czasie rzeczywistym.

Cyfrowe rozwiązania ukraińskich sił zbrojnych robią wrażenie: aplikacja „Army+” umożliwia cyfrowe przetwarzanie procedur wojskowych, które wcześniej wymagały papierkowej roboty. Wyniki walki można raportować bezpośrednio, a raporty do podpisu są przesyłane w ciągu kilku minut. Aplikacja „Reserve+” automatyzuje rejestrację poborowych i optymalizuje rekrutację. Niemcy, szczycące się swoimi działaniami w zakresie cyfryzacji, pozostają w tym obszarze w tyle.

W lipcu 2025 roku Niemcy zawarły z Ukrainą umowę o cyfryzacji, aby skorzystać z tych doświadczeń. Wiceminister obrony Kateryna Czernohorenko podkreśliła: „Technologie będą podstawą przyszłego, stabilnego pokoju. Ukraina już opracowuje takie rozwiązania i może się nimi dzielić ze swoimi sojusznikami”. Pytanie brzmi: czy niemieckie siły zbrojne (Bundeswehra) również będą w stanie wdrożyć te rozwiązania – czy też ich wdrożenie również tutaj zakończy się niepowodzeniem z powodu przeszkód w zaopatrzeniu?

Izrael: wzór do naśladowania w dziedzinie technologii obronnych

Izrael szczyci się najwyższą na świecie gęstością startupów na mieszkańca, a jego sektor zaawansowanych technologii zawsze był ściśle powiązany z sektorem obronnym. Założenie Izraelskiego Centrum Przemysłu Badawczo-Rozwojowego (MATIMOP) w 1970 roku przez dowódcę Sił Obronnych Izraela było przełomowym wydarzeniem. Obecnie sektor wojskowy i cywilny czerpią z siebie wzajemne korzyści, na przykład poprzez aktywną wymianę personelu między siłami zbrojnymi a startupami.

CIHBw wyraźnie wzoruje się na przykładach izraelskim i amerykańskim. Jednak podczas gdy Izrael koncentruje się na pragmatycznych rozwiązaniach i krótkich procesach decyzyjnych, Niemcy pozostają uwikłane w debaty strukturalne. Nieprzypadkowo Oberon Systems, startup zajmujący się adaptacyjnym systemem kamuflażu, udał się w grudniu do Tel Awiwu na zaproszenie Izraelskiej Izby Handlowej – dostęp do rynku jest tam łatwiejszy niż w Niemczech.

USA: Kapitał i prędkość

Stany Zjednoczone nie tylko inwestują 130 razy więcej kapitału wysokiego ryzyka w technologie deftech niż Niemcy, ale także mają szybsze procesy zamówień publicznych. Jednostka Innowacji Obronnych (DIU) może zawierać umowy ze startupami w ciągu kilku miesięcy. In-Q-Tel, oddział venture capital CIA, strategicznie inwestuje w technologie o potencjale podwójnego zastosowania.

Niemcy starają się nadrobić zaległości w zakresie BwPBBG (Federalnej Ustawy o Szkoleniu i Rozwoju Sił Zbrojnych) oraz Centrum Innowacji, ale nadal istnieją ograniczenia strukturalne. Podczas gdy minister obrony Pistorius podkreśla na konferencjach, że priorytetem jest „szybkość”, rzeczywistość maluje inny obraz: Centrum Innowacji Erdinga wciąż znajduje się we „wczesnej fazie” rok po jego ogłoszeniu, BwPBBG wygasa w 2026 roku, a start-upy nadal borykają się z ograniczeniami wynikającymi z wymogów referencyjnych.

Decentralizacja jako rozwiązanie?

Generał porucznik Christian Freuding, inspektor armii, apeluje o większy udział sił zbrojnych w procesach zaopatrzenia. Przed reorganizacją w 2016 roku zaopatrzenie było zorganizowane w sposób zdecentralizowany – model, do którego Freuding chciałby częściowo powrócić. Armia już teraz pozyskuje drony do celów szkoleniowych i ćwiczeniowych w sposób zdecentralizowany, wykorzystując przydziały osobiste dowódców.

„Chcę, aby siły zbrojne i przemysł komunikowały się częściej i bezpośrednio” – wyjaśnia Freuding. Szczególnie w przypadku dronów, których czas rozwoju i produkcji jest niezwykle krótki, możliwości jest wiele. Armia utworzyła jednostkę testowo-rozwojową, która ma oceniać nowe podejścia pod kątem ich przydatności do wykorzystania przez wojsko – „bramę dla innowacji bezpośrednio w siłach zbrojnych”.

To oddolne podejście ma potencjał, ale i wiąże się z ryzykiem. Bez centralnej koordynacji prawdopodobna jest ponowna fragmentacja. Bez standardów i wymogów interoperacyjności powstaną odizolowane, niekompatybilne ze sobą rozwiązania. Rozwiązaniem nie jest całkowita decentralizacja, ale inteligentna równowaga: centralne wytyczne ramowe i odpowiedzialność budżetowa BAAINBw (Federalnego Biura ds. Wyposażenia, Technologii Informacyjnych i Wsparcia w Eksploatacji Bundeswehry), a także większa swoboda operacyjna i autonomia zamówień dla poszczególnych rodzajów sił zbrojnych w ramach mniejszych projektów i szybkiego prototypowania.

Propozycje reform strukturalnych: Co należy teraz zrobić

Problemy są znane, a rozwiązania leżą na stole. Brakuje jednak woli politycznej do konsekwentnego wdrażania

Po pierwsze: wymagania dotyczące odniesienia do reformy

Przetargi muszą stać się bardziej przyjazne dla startupów. Zamiast ukończonych projektów referencyjnych, techniczne studia wykonalności, prototypy i wyniki testów powinny wystarczyć jako dowód kwalifikacji. Certyfikat aprobaty dla startupów DefTech, przyznawany przez niezależną instytucję po weryfikacji ich możliwości technicznych i finansowych, mógłby zwiększyć zaufanie specjalistów ds. zamówień publicznych.

Po drugie: zinstytucjonalizuj wczesne finansowanie

Centrum Innowacji Erding potrzebuje znacznego budżetu na finansowanie pomostowe między prototypem a produkcją seryjną. CIHBw potrzebuje korytarza finansowego zarejestrowanego w BAAINBw, który przyzna uprawnienia do zamówień publicznych dla projektów o wartości do 10 milionów euro. Wzorem modelu francuskiego, „Fundusz Innowacji Obronnych” powinien zapewnić państwowe inwestycje w startupy DefTech, aby pozyskać kapitał prywatny.

Po trzecie: Podnieść poziom akceptacji parlamentarnej

Próg 25 milionów euro jest przestarzały. Podniesienie go do 100 milionów euro drastycznie zmniejszyłoby biurokrację bez utraty demokratycznej kontroli nad dużymi projektami. Federalna ustawa o wspieraniu projektów federalnych (BwPBBG) musi zostać ustanowiona na stałe, a jej instrumenty muszą być konsekwentnie stosowane.

Po czwarte: Wyjaśnij obowiązki i wzmocnij koordynację

Centrum Innowacji Erding nie może stać się kolejną równoległą strukturą. Potrzebuje jasno określonych obowiązków, budżetu i uprawnień decyzyjnych – i musi pełnić funkcję centralnego punktu kontaktowego dla wszystkich interesariuszy. Integracja sprawdzonego systemu InnoLabSysSdt jest korzystna, ale nie powinna ograniczać jego możliwości operacyjnych.

Piąty: Unikaj systematycznie „złotych rozwiązań”

Produkty dostępne na rynku muszą mieć pierwszeństwo przed rozwiązaniami niestandardowymi. Wymagania nie powinny być już dodawane arbitralnie w trakcie realizacji projektów. Oferty funkcjonalne, które opisują problem do rozwiązania, zamiast określać szczegółowe specyfikacje techniczne, otwierają możliwości innowacyjnych podejść.

Szósty: Twórz piaskownice i pola testowe

84 procent założycieli DefTech apeluje o obszary, w których wymogi regulacyjne zostaną złagodzone na potrzeby testów. Sponsorowane przez NATO Ramy Ekosystemu Innowacji Obronnych, w których startupy mogą się zaprezentować i uzyskać swoistą pieczęć aprobaty, pomogłyby im przekonać inwestorów.

Po siódme: promuj współpracę z latarniami morskimi

Do roku 2030 niemieckie siły zbrojne powinny nawiązać co najmniej 30 strategicznych partnerstw ze start-upami DefTech, z długoterminowymi umowami dotyczącymi rozwoju i akceptacji, które zapewnią bezpieczeństwo planowania.

Innowacja wymaga determinacji, nie tylko instytucji

Centrum Innowacji Erding to krok konieczny, ale niewystarczający. Dopóki startupy nie spełnią wymogów referencyjnych, zgoda parlamentu będzie comiesięczną przeszkodą, a finansowanie na wczesnym etapie będzie ograniczone, innowacja pozostanie kwestią szczęścia, a nie systemu. Moritz Sümmermann z Oberon Systems jedzie do Izraela, ponieważ dostrzega tam lepsze możliwości niż w Niemczech. 71 procent założycieli DefTech twierdzi, że Niemcy ledwo sobie radzą – a tylko jedna trzecia zdecydowałaby się na ponowne założenie firmy w tym kraju.

Ironią jest to, że niemieckie siły zbrojne dysponują 100 miliardami euro z funduszu specjalnego i 108 miliardami euro w budżecie obronnym na rok 2026 – więcej niż kiedykolwiek wcześniej. Podczas gdy Pistorius mówi o „szybkości” podczas prezentacji Leoparda 2 A8, innowacyjne startupy grzęzną w biurokratycznym zawieszeniu. Są pieniądze, są technologie, są startupy – brakuje woli politycznej, by zerwać strukturalne łańcuchy.

Ukraina pokazuje, że istnieje inna droga: innowacja zrodzona z konieczności, bezpośrednie kanały zaopatrzenia i gotowość do podejmowania ryzyka w imieniu państwa. Izrael od dziesięcioleci pokazuje, jak obronność i wysokie technologie mogą się łączyć. Stany Zjednoczone inwestują 130 razy więcej kapitału w DefTech niż Niemcy. Niemcy z kolei kontynuują planowanie – póki czas ucieka.

„Gotowość wojenna”, jak to nazywa Pistorius, wynika nie z instytucji, lecz z determinacji. Centrum Innowacji Erdinga może odnieść sukces tylko wtedy, gdy będzie wyposażone w prawdziwy autorytet, znaczny budżet i swobodę pokonywania przeszkód biurokratycznych. W przeciwnym razie stanie się kolejną inicjatywą z dobrymi intencjami, która ugrzęźnie w gąszczu niemieckich struktur administracyjnych – podczas gdy gdzie indziej kształtuje się przyszłość obronności.

Markus Becker

Chętnie będę Twoim osobistym doradcą.

Szef rozwoju biznesu

Przewodniczący SME Connect Defense Group

LinkedIn

Konrad Wolfenstein

Chętnie będę Twoim osobistym doradcą.

skontaktować się ze mną pod Wolfenstein ∂ xpert.digital

zadzwonić pod +49 89 674 804 (Monachium)

LinkedIn
 

Dwukierunkowy ekspert logistyki - obraz: xpert.digital

Globalna gospodarka ma obecnie fundamentalną zmianę, zepsuta epoka, która wstrząsa kamieniem węgielnymi globalnej logistyki. Era hiper-globalizacji, która charakteryzowała się niezachwianym dążeniem do maksymalnej wydajności i zasady „Just-In-Time”, ustępuje miejsca nowej rzeczywistości. Charakteryzuje się tym głębokimi przerwami strukturalnymi, zmianami geopolitycznymi i postępową fragmentacją polityczną gospodarczą. Planowanie rynków międzynarodowych i łańcuchów dostaw, które kiedyś przyjęto, rozpuszcza się i zastępuje fazą rosnącej niepewności.

Nadaje się do:

• Strategiczna odporność w rozdrobnionym świecie dzięki inteligentnej infrastrukturze i automatyzacji – profil wymagań eksperta w dziedzinie logistyki podwójnego zastosowania

Nasze doświadczenie w zakresie rozwoju biznesu, sprzedaży i marketingu w UE i Niemczech – Zdjęcie: Xpert.Digital

Skupienie się na branży: B2B, digitalizacja (od AI do XR), inżynieria mechaniczna, logistyka, odnawialne źródła energii i przemysł

Więcej na ten temat tutaj:

• Centrum biznesowe Xpert

Centrum tematyczne z przemyśleniami i wiedzą specjalistyczną:

• Platforma wiedzy na temat globalnej i regionalnej gospodarki, innowacji i trendów branżowych
• Zbieranie analiz, impulsów i informacji ogólnych z obszarów, na których się skupiamy
• Miejsce, w którym można zdobyć wiedzę i informacje na temat bieżących wydarzeń w biznesie i technologii
• Centrum tematyczne dla firm, które chcą dowiedzieć się więcej o rynkach, cyfryzacji i innowacjach branżowych