Badanie Eurobarometru: Obrona i bezpieczeństwo to najważniejsze priorytety Unii Europejskiej

Obywatele podzieleni: bezpieczeństwo jest najważniejsze, ale najbardziej dotkliwa jest inflacja

W Europie naznaczonej głęboką niepewnością geopolityczną i presją gospodarczą, opinia publiczna uległa zdecydowanej zmianie. Najnowsze badanie Eurobarometru z wiosny 2025 r. maluje wyraźny obraz: obronność i bezpieczeństwo stały się najwyższym priorytetem obywateli Unii Europejskiej, odzwierciedlając nową rzeczywistość po wojnie na Ukrainie.
Ta historyczna zmiana priorytetów idzie jednak w parze z niezwykle silnym zaufaniem do Unii. Badanie ujawnia nie tylko jeden z najwyższych wskaźników poparcia dla członkostwa w UE w ciągu ostatnich dwóch dekad i rosnący optymizm co do przyszłości, ale także przytłaczające pragnienie 90% Europejczyków większej jedności i wspólnych rozwiązań globalnych kryzysów. Podczas gdy szeroko zakrojona strategia koncentruje się na większej odporności Unii, presja ekonomiczna pozostaje odczuwalna w życiu codziennym: inflacja i rosnące koszty utrzymania to najpilniejsze osobiste zmartwienia obywateli. Ten obraz nastrojów społecznych maluje obraz Unii w okresie transformacji – Unii, której obywatele domagają się siły zewnętrznej oraz solidarności i bezpieczeństwa gospodarczego wewnętrznego, i której ufają, że sprosta tym złożonym wyzwaniom.

Czym jest Eurobarometr?

Eurobarometr to ważne narzędzie badania opinii publicznej w Unii Europejskiej, które od 1973 roku mierzy opinię publiczną obywateli Europy na temat różnych kwestii politycznych i społecznych. Badanie, zlecone przez Komisję Europejską, jest przeprowadzane dwa razy w roku we wszystkich państwach członkowskich UE i stanowi kluczowe źródło monitorowania trendów w opinii publicznej w całej Europie. W każdym standardowym półrocznym badaniu ankietuje się około 1000 obywateli UE w wieku 15 lat i starszych w każdym państwie członkowskim; w Niemczech tradycyjna wielkość próby wynosi 2000 lub 1500 osób.

Badanie Eurobarometru bada kluczowe pytania dotyczące postaw społecznych i politycznych w odniesieniu do ważnych kwestii Unii Europejskiej, takich jak warunki socjalne, integracja mniejszości, zdrowie, kultura, technologie informacyjne, ochrona środowiska, euro i integracja europejska. Metodologia obejmuje zarówno pytania standardowe, które pozostają niezmienne, jak i pytania zmieniające się w zależności od bieżących wydarzeń. Od 2007 roku Parlament Europejski prowadzi również własne badania Eurobarometru, koncentrując się na konkretnych tematach parlamentarnych, w tym wyborach europejskich.

Dane Eurobarometru są naukowo przetwarzane i dokumentowane przez GESIS i inne archiwa, aby umożliwić badaczom i opinii publicznej przeprowadzanie uzasadnionych analiz. Połączenie zróżnicowanego zakresu tematów, regularnie badanych przez długi czas, regularności publikacji oraz zasięgu geograficznego sprawia, że ​​Eurobarometr jest unikalnym źródłem wiedzy i informacji w Unii Europejskiej.

Wyniki badania przeprowadzonego wiosną 2025 r

Najnowsze badanie Eurobarometru, przeprowadzone między 5 a 29 maja 2025 r. we wszystkich państwach członkowskich UE, opierało się na 26 410 wywiadach wideo, w których brali udział respondenci. Ujawniło ono znaczące zmiany priorytetów europejskiej opinii publicznej. 37% respondentów wskazało obronność i bezpieczeństwo jako najważniejsze priorytety dla wzmocnienia globalnych wpływów UE. Ten trend odzwierciedla zmianę sytuacji geopolitycznej, w jakiej znalazła się Europa, biorąc pod uwagę trwającą wojnę na Ukrainie i inne zagrożenia międzynarodowe.

Respondenci uznali konkurencyjność, gospodarkę i przemysł za drugi priorytet (32%), a następnie niezależność energetyczną, zasoby i infrastrukturę (27%). Wyniki te pokazują, że obywatele Europy uważają, że zarówno siła militarna, jak i gospodarcza są kluczowe dla przyszłości Unii.

W geograficznym rozkładzie priorytetów wyłania się interesujący schemat: w 13 z 27 państw członkowskich UE, w tym we Francji, Niemczech i Polsce, obronność i bezpieczeństwo są najwyższymi priorytetami. W dziesięciu krajach, w tym we Włoszech i Grecji, konkurencyjność, gospodarka i przemysł zostały uznane za najważniejsze priorytety. W Słowenii, Słowacji i Rumunii na szczycie listy znalazły się bezpieczeństwo żywnościowe i rolnictwo.

Wsparcie dla członkostwa w UE osiąga nowe szczyty

Badanie ujawnia również znaczną poprawę ogólnego postrzegania UE. Ponad połowa respondentów, a dokładnie 52%, ma pozytywną opinię o Unii, co stanowi wzrost o dwa punkty procentowe w porównaniu z poprzednim badaniem. To dopiero trzeci raz w ciągu ostatnich dwóch dekad, kiedy większość Europejczyków wyraziła pozytywną opinię o UE. Poprzednie szczyty odnotowano jesienią 2021 roku, kiedy odsetek ten wyniósł 54% podczas kampanii szczepień przeciwko COVID-19, oraz wiosną 2022 roku, kiedy odsetek ten wyniósł 52%, tuż po wybuchu wojny na Ukrainie.

Szczególnie wymownym odkryciem jest to, że 73% respondentów stwierdziło, że ich kraj skorzystał z członkostwa w UE. Najwyższe oceny odnotowano w Danii, Irlandii i na Malcie, a najniższe w Austrii, Bułgarii i Czechach. Głównymi korzyściami, które respondenci wskazali, były pokój i bezpieczeństwo (37%) oraz lepsza współpraca między krajami europejskimi (36%).

Apel o większą jedność i wspólne rozwiązania

Zdecydowana większość, bo aż 90% Europejczyków, uważa, że ​​państwa członkowskie UE powinny wykazywać się większą jednością w stawianiu czoła globalnym wyzwaniom. Ponadto 68% uważa, że ​​rola UE w ochronie swoich obywateli przed globalnymi kryzysami powinna zostać wzmocniona. Dane te ilustrują silne pragnienie Europejczyków, by Unia była bardziej zjednoczona i skuteczna.

Delphine Colard, rzeczniczka Parlamentu Europejskiego, stwierdziła, że ​​dziewięciu na dziesięciu respondentów nie tylko wzywa do jedności, ale także chce większego finansowania. 78% ankietowanych uważa, że ​​projekty finansowane wspólnie byłyby korzystne, ponieważ przyniosłyby większą wartość dodaną niż finansowanie na poziomie krajowym. Wyniki te świadczą o niezwykłej gotowości obywateli europejskich do akceptacji większej integracji i współodpowiedzialności.

Centrum Bezpieczeństwa i Obrony – Zdjęcie: Xpert.Digital

Centrum Bezpieczeństwa i Obrony oferuje fachowe doradztwo i aktualne informacje, aby skutecznie wspierać firmy i organizacje we wzmacnianiu ich roli w europejskiej polityce bezpieczeństwa i obrony. Współpracując ściśle z Grupą Roboczą SME Connect Defence, Centrum w szczególności promuje małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które chcą dalej rozwijać swoje zdolności innowacyjne i konkurencyjność w sektorze obronnym. Jako centralny punkt kontaktowy, Centrum tworzy w ten sposób kluczowy pomost między MŚP a europejską strategią obronną.

W związku z tym:

• Grupa robocza SME Connect Defence – Wzmacnianie MŚP w europejskiej obronności

Najważniejsze kwestie dla Parlamentu Europejskiego

Zapytani o konkretne kwestie, którymi Parlament Europejski powinien się zająć, 41% respondentów wskazało inflację, rosnące ceny i koszty utrzymania jako najważniejsze wyzwania. Odzwierciedla to bezpośredni wpływ obecnej sytuacji gospodarczej na codzienne życie obywateli. Na drugim miejscu znalazły się obronność i bezpieczeństwo (34%), a następnie walka z ubóstwem i wykluczeniem społecznym (31%).

Badanie wykazało również, że 72% respondentów uważa, że ​​działania UE mają wpływ na ich codzienne życie. Połowa uznała ten wpływ za pozytywny, 31% za neutralny, a 18% za negatywny. Dane te dowodzą, że UE jest coraz częściej postrzegana jako istotny podmiot w życiu obywateli.

Optymizm co do przyszłości Europy

Szczególnie zachęcającym wnioskiem z badania jest wzrost optymizmu co do przyszłości UE. 66% respondentów wyraziło pozytywną opinię o perspektywach Unii, co stanowi najwyższy poziom od lat 2020-2021. Wśród młodszych Europejczyków w wieku 15-24 lat optymizm jest jeszcze większy: 72% uważa, że ​​sytuacja w UE zmierza w dobrym kierunku.

Ten wysoki poziom optymizmu wśród młodych ludzi jest szczególnie godny uwagi, ponieważ reprezentują oni pokolenie, które będzie musiało najdłużej żyć z decyzjami obecnej polityki UE. Ich zaufanie do integracji europejskiej i pozytywne nastawienie do przyszłości Unii są istotnymi wskaźnikami długoterminowej stabilności i legitymizacji projektu europejskiego.

Geopolityczny wymiar priorytetów bezpieczeństwa

Nacisk na obronę i bezpieczeństwo jako najwyższy priorytet odzwierciedla drastycznie zmienioną sytuację geopolityczną, w jakiej znalazła się Europa po ataku Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. Państwa członkowskie UE poczyniły już znaczące kroki w celu wzmocnienia swoich zdolności obronnych i zwiększenia swojej autonomii strategicznej.

W marcu 2025 roku Komisja Europejska przedstawiła plan ReArm Europe, później przemianowany na Ready 2030. Ten ambitny program ma na celu mobilizację do 800 miliardów euro na europejską obronność. Plan obejmuje pięć kluczowych działań: uruchomienie krajowej klauzuli wyjścia z Paktu Stabilności i Wzrostu, instrumentu SAFE dla pożyczek do 150 miliardów euro, wykorzystanie programów polityki spójności na cele obronne, rozszerzenie akcji kredytowej Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz mobilizację kapitału prywatnego.

Reakcje narodowe na wyzwania bezpieczeństwa

Poszczególne państwa członkowskie UE różnie reagowały na nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa, a wydatki na obronę gwałtownie wzrosły w całej UE. Niemcy dokonały fundamentalnego zwrotu w swojej polityce fiskalnej, wprowadzając w marcu 2025 roku dalekosiężną reformę hamulca zadłużenia, która zwalnia wydatki na obronę przekraczające jeden procent PKB z konstytucyjnej zasady dotyczącej zadłużenia. Przewiduje się, że niemiecki budżet obronny wzrośnie z około 52 miliardów euro w 2024 roku do planowanych 152,8 miliarda euro w 2029 roku.

Francja przeznaczyła łącznie 413 miliardów euro na wydatki obronne w latach 2024–2030 w ramach swojego Programu Wojskowego na lata 2024–2030, co stanowi nominalny wzrost o około 40 procent w porównaniu z poprzednim planem. Polska, która już teraz wydaje 4,2 procent swojego PKB na obronność – najwięcej spośród wszystkich sojuszników NATO – wnioskowała o 45 miliardów euro z unijnego programu SAFE.

Rola Europejskiego Banku Inwestycyjnego

Europejski Bank Inwestycyjny znacząco zwiększył swoją rolę we wzmacnianiu europejskich zdolności obronnych. Grupa EBI podniosła pułap finansowania na rok 2025 do rekordowego poziomu 100 miliardów euro i wprowadziła nowe programy mające na celu wzmocnienie konkurencyjności, pozycji lidera technologicznego i bezpieczeństwa Europy. Program finansowania dla europejskich dostawców obronnych został potrojony do kwoty 3 miliardów euro.

EBI koncentruje się na trzech głównych obszarach: zwiększonym wsparciu dla infrastruktury służącej obronie przed różnymi zagrożeniami, inwestycjach w nowoczesne technologie kluczowe, takie jak sztuczna inteligencja i drony, oraz dostępie do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw w sektorze bezpieczeństwa i obrony. Należy zauważyć, że broń i amunicja nadal będą wyłączone z finansowania EBI.

Korzyści ekonomiczne wynikające z członkostwa w UE

Pomimo nowego nacisku na bezpieczeństwo i obronę, nie można pomijać fundamentalnych korzyści ekonomicznych płynących z członkostwa w UE. Wszystkie państwa członkowskie korzystają ze wspólnego jednolitego rynku UE, a nie tylko odbiorcy netto funduszy unijnych. W 2019 roku około dwie trzecie całkowitej wymiany handlowej UE stanowiły wymiany z innymi państwami członkowskimi.

Badania pokazują, że Niemcy należą do państw członkowskich, które odnoszą największe korzyści, osiągając roczny wzrost dobrobytu w wysokości 1046 euro na mieszkańca. Zniesienie jednolitego rynku UE doprowadziłoby do spadku handlu między państwami członkowskimi UE o 25–35% i obniżenia niemieckiego PKB o 7,9%. Kraje Europy Południowej, takie jak Hiszpania, Włochy i Portugalia, również znacząco korzystają z unijnych projektów infrastrukturalnych. Bez finansowania ze strony UE i dostępu do europejskich sieci transportowych i telekomunikacyjnych wiele z tych krajów nigdy nie byłoby w stanie sfinansować rozbudowy swojej infrastruktury.

Wyzwania i przyszłe kierunki rozwoju

Wysoki poziom poparcia dla obronności i bezpieczeństwa jako priorytetów nie oznacza, że ​​należy zaniedbywać inne ważne obszary. UE stoi przed wyzwaniem znalezienia równowagi między różnymi obszarami polityki, jednocześnie reagując na zmieniające się potrzeby i oczekiwania swoich obywateli. Wyniki badania wyraźnie pokazują, że Europejczycy pragną UE, która ich chroni i działa zgodnie.

Poparcie dla wspólnej polityki obronnej i bezpieczeństwa osiągnęło najwyższy poziom od 2004 roku i wyniosło 81%. Jednocześnie 78% respondentów wyraża obawy dotyczące bezpieczeństwa i obrony UE w ciągu najbliższych pięciu lat. Dane te podkreślają pilną potrzebę wzmocnienia zdolności obronnych, z jaką oczekują obywatele Europy.

UE musi również poważnie traktować obawy obywateli dotyczące innych ważnych kwestii. Inflacja i rosnące koszty utrzymania pozostają największym zmartwieniem wielu Europejczyków. Unia musi pokazać, że jest w stanie zagwarantować swoim obywatelom zarówno bezpieczeństwo, jak i dobrobyt ekonomiczny.

Eurobarometr 2025: Wysokie poparcie, apele o jedność i silniejszą politykę bezpieczeństwa

Badanie Eurobarometru z wiosny 2025 roku przedstawia obraz UE stojącej w obliczu fundamentalnych zmian. Priorytetowe traktowanie obronności i bezpieczeństwa odzwierciedla nową rzeczywistość geopolityczną, w której Europa musi się odnaleźć. Jednocześnie wysokie poparcie dla członkostwa w UE i rosnący optymizm co do przyszłości pokazują, że obywatele wierzą w zdolność Unii do sprostania tym wyzwaniom.

Ogromne zapotrzebowanie na większą jedność i wspólne rozwiązania stanowi wyraźny mandat dla instytucji europejskich, aby działały bardziej zdecydowanie i w sposób bardziej skoordynowany. Gotowość obywateli do akceptacji większego wspólnego finansowania otwiera nowe możliwości dla ambitnych programów europejskich.

Nadchodzące lata będą kluczowe dla rozstrzygnięcia, czy UE będzie w stanie sprostać oczekiwaniom swoich obywateli. Wysokie notowania to zarówno szansa, jak i odpowiedzialność. Unia musi udowodnić, że ma właściwą odpowiedź na wyzwania XXI wieku – zarówno w polityce bezpieczeństwa i obrony, jak i we wszystkich innych obszarach ważnych dla życia obywateli Europy.

Markus Becker

Chętnie będę pełnić rolę Twojego osobistego doradcy.

Szef Rozwoju Biznesu

Przewodniczący grupy roboczej SME Connect Defense

LinkedIn

Konrad Wolfenstein

Chętnie będę pełnić rolę Twojego osobistego doradcy.

Możesz się ze mną skontaktować pod adresem wolfenstein∂xpert.digital lub

Po prostu zadzwoń do mnie pod numer +49 7348 4088 965 .

LinkedIn