Pentagon i Anduri – rozszerzona rzeczywistość na wojnie: jak ten nowy zestaw słuchawkowy zmienia amerykańskich żołnierzy w „techno-magików”

Nadludzka percepcja dzięki rozszerzonej rzeczywistości: tajny projekt armii USA wart 20 miliardów dolarów

To bomba, która wstrząsa globalnym przemysłem zbrojeniowym do głębi: Departament Obrony USA podpisał bezprecedensowy kontrakt o wartości 20 miliardów dolarów ze startupem z Doliny Krzemowej, Anduril Industries. Zamiast polegać na uznanych gigantach, takich jak Lockheed Martin czy Boeing, Pentagon powierza cyfrową przyszłość wojny firmie założonej przez byłego – niegdyś skompromitowanego – cudowne dziecko Facebooka. Wizja Palmera Luckeya jest równie fascynująca, co przerażająca: sztuczna inteligencja, autonomiczne drony i okulary rozszerzonej rzeczywistości mają łączyć współczesne pole bitwy w czasie rzeczywistym, dając poszczególnym żołnierzom niemal nadludzkie zdolności. Jednak ta wielomiliardowa wyprawa w erę zautomatyzowanej wojny to nie tylko ogromna rewolucja technologiczna. Rodzi ona również palące pytania etyczne: kto w ogniu walki zadecyduje o życiu i śmierci – ludzie czy algorytmy?

Dolina Krzemowa zwiększa swoje wysiłki: Jak startup rewolucjonizuje armię amerykańską

Wojsko amerykańskie przeszło zmianę paradygmatu. Ci, którzy chcą kontrolować pola bitew przyszłości, nie potrzebują już dyrektorów fabryk w krawatach, lecz programistów w bluzach z kapturem. W połowie marca 2026 roku Departament Obrony ogłosił podpisanie umowy ramowej z Anduril Industries, startupem zbrojeniowym, o wartości do 20 miliardów dolarów. Jest to jeden z największych pojedynczych kontraktów, jakie kiedykolwiek firma z Doliny Krzemowej przyznała Pentagonowi – i stanowi on tymczasowe zwieńczenie gwałtownej transformacji przemysłowej, która wywiera ogromną presję na tradycyjnych dostawców sprzętu obronnego, takich jak Raytheon, Lockheed Martin i Boeing.

Jedno utrwala chaos: co tak naprawdę oznacza umowa

Kontrakt obowiązuje przez okres bazowy pięciu lat z opcją przedłużenia o kolejne pięć lat, potencjalnie do 2036 roku. To, co na pierwszy rzut oka wydaje się kolejną wielomiliardową płatnością na rzecz przemysłu zbrojeniowego, ma swoją specyfikę strukturalną: dzięki tej jednej umowie ramowej armia amerykańska konsoliduje ponad 120 dotychczas odrębnych procesów zamówień. Zamiast obsługiwać dziesiątki indywidualnych umów z różnymi dostawcami i podwykonawcami, Pentagon łączy cały sprzęt, oprogramowanie i usługi techniczne w jedną umowę. Nie jest to biurokratyczny szczegół, ale wyraźne strategiczne zerwanie ze starą logiką Pentagonu.

Armia ma nadzieję osiągnąć dzięki temu trzy cele: niższe koszty poprzez wyeliminowanie marż podwykonawców, znacznie szybsze łańcuchy dostaw oraz lepszą integrację różnych systemów pod wspólnym parasolem technologicznym. Gabe Chiulli, dyrektor ds. technologii w Biurze Dyrektora ds. Informatyki Departamentu Obrony, zwięźle podsumował tę strategię: Współczesne pole walki jest coraz bardziej zdominowane przez oprogramowanie, a Stany Zjednoczone muszą być w stanie szybko i sprawnie pozyskiwać i wdrażać jego możliwości.

Człowiek, który za tym stoi: Palmer Luckey i jego druga kariera

Firma Anduril powstała w 2017 roku – w tym samym roku, w którym jej założyciel, Palmer Luckey, został zwolniony z Facebooka. Luckey wcześniej założył firmę Oculus, zajmującą się wirtualną rzeczywistością, i sprzedał ją korporacji znanej obecnie jako Meta w 2014 roku za około dwa miliardy dolarów. Po zwolnieniu – rzekomo z powodu darowizny w wysokości 10 000 dolarów na rzecz grupy popierającej Trumpa – założył Anduril, dokonując radykalnej zmiany kariery, która początkowo spotkała się z niewielkim uznaniem.

Dziś, z wyceną rynkową na poziomie 30,5 miliarda dolarów, Anduril jest najcenniejszym na świecie startupem w dziedzinie technologii obronnych. I to pomimo faktu, że firma nie jest nawet notowana na giełdzie. Kontrakt o wartości 20 miliardów dolarów z armią wyraźnie pokazuje, że inwestycja Luckeya w militaryzację technologii Doliny Krzemowej opłaciła się. Pierwotna wizja zawsze była ta sama: dać każdemu żołnierzowi nadludzką percepcję dzięki technologii, aby wiedział to, co musi wiedzieć w ułamku sekundy – i mógł wchodzić w interakcje z systemami autonomicznymi tak, jakby to była najnaturalniejsza rzecz na świecie.

Układ nerwowy pola bitwy: wyjaśnienie systemu operacyjnego Lattice

Konkretnym produktem wymienionym w umowie jest Lattice. To opatentowana platforma sztucznej inteligencji firmy Anduril, która łączy dane z heterogenicznych źródeł – systemów radarowych, kamer, czujników dronów, pojazdów naziemnych i telemetrii satelitarnej – w czasie rzeczywistym i łączy je w spójny obraz świadomości sytuacyjnej. To, co wcześniej zajmowało godziny w centrach analitycznych, Lattice osiąga w ciągu sekund na polu bitwy.

System może generować trójwymiarowe mapy pola bitwy, automatycznie klasyfikować i priorytetyzować zagrożenia oraz zapewniać operatorowi ustrukturyzowaną podstawę do podejmowania decyzji. Podczas publicznej demonstracji pod koniec 2024 roku Anduril zaprezentował operację, w której ciężarówka zbliżała się do amerykańskiej bazy wojskowej. System Sentry, oparty na sztucznej inteligencji, zidentyfikował pojazd jako potencjalne zagrożenie i zasugerował operatorowi wysłanie drona rozpoznawczego Ghost. Operator kliknął raz – reszta odbyła się autonomicznie. Zanim ciężarówka zniknęła za wzniesieniem, a kamera straciła kontakt, dron Ghost już ją zauważył. Całym procesem sterowała jedna osoba, posługująca się myszą i ekranem.

Siatka kratowa: Od żołnierza do autonomicznego okrętu podwodnego

Lattice stała się czymś więcej niż tylko platformą programową – to system nerwowy całego ekosystemu autonomicznego uzbrojenia. Dzięki rozszerzeniu Lattice Mesh, Anduril rozpoczął integrację z siecią nie tylko systemów powietrznych, ale także autonomicznych okrętów podwodnych, pojazdów naziemnych, a nawet autonomicznych pojazdów zaopatrzeniowych. Celem jest architektura, w której wszystkie platformy wojskowe – czy to w powietrzu, na lądzie, pod wodą, czy w kosmosie – komunikują się za pośrednictwem wspólnej warstwy danych.

Jednym z przykładów zakresu tej wizji jest Ghost Shark, autonomiczny dron podwodny opracowany przez Anduril dla australijskiej marynarki wojennej. Z głębokością nurkowania 6000 metrów, zasięgiem ponad 500 kilometrów i ceną jednostkową 140 milionów dolarów, jest to jak dotąd najdroższy i najbardziej ambitny pojedynczy produkt firmy. Podobnie jak wszystkie produkty Anduril, jest on głęboko zintegrowany z siecią Lattice i może wymieniać dane z innymi systemami w czasie rzeczywistym.

Centrum Bezpieczeństwa i Obrony – Zdjęcie: Xpert.Digital

Centrum Bezpieczeństwa i Obrony oferuje fachowe doradztwo i aktualne informacje, aby skutecznie wspierać firmy i organizacje we wzmacnianiu ich roli w europejskiej polityce bezpieczeństwa i obrony. Współpracując ściśle z Grupą Roboczą SME Connect Defence, Centrum w szczególności promuje małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które chcą dalej rozwijać swoje zdolności innowacyjne i konkurencyjność w sektorze obronnym. Jako centralny punkt kontaktowy, Centrum tworzy w ten sposób kluczowy pomost między MŚP a europejską strategią obronną.

W związku z tym:

• Grupa robocza SME Connect Defence – Wzmacnianie MŚP w europejskiej obronności

Niepowodzenie wojskowego HoloLens firmy Microsoft i dziedzictwo Andurila

Aby zrozumieć, dlaczego Pentagon powierzył Andurilowi ​​tak kompleksowy kontrakt, warto przyjrzeć się jego historii. W 2021 roku Microsoft wygrał wart 22 miliardy dolarów kontrakt z armią amerykańską na Zintegrowany System Wspomagania Wizualnego (IVAS) – zmilitaryzowaną wersję HoloLens, mającą zapewnić żołnierzom pole widzenia w rozszerzonej rzeczywistości, w tym mapę świadomości sytuacyjnej, identyfikację celów i widzenie w nocy. Projekt ten okazał się jedną z najbardziej żenujących katastrof w niedawnej historii Pentagonu. Żołnierze skarżyli się na bóle głowy, zawroty głowy i nudności. Wewnętrzny raport armii ujawnił, że okulary świeciły w ciemności, ujawniając w ten sposób pozycję ich użytkowników siłom wroga. Jeden z żołnierzy stwierdził, że urządzenia go zabiły.

W lutym 2025 roku Microsoft podjął działania i przekazał cały rozwój i produkcję programu IVAS firmie Anduril. Nie był to mały gest: Microsoft zrzekł się nie tylko produktu, ale także pełnej odpowiedzialności za jeden ze swoich najważniejszych kontraktów rządowych. Od tego czasu firma skupiła się na infrastrukturze chmurowej dla programu za pośrednictwem platformy Azure, pozostawiając resztę firmie Anduril.

EagleEye: zestaw słuchawkowy zaprojektowany, aby zamienić żołnierzy w techno-magików

Palmer Luckey powraca do branży zestawów słuchawkowych – tym razem z poważnym zaangażowaniem. W październiku 2025 roku Anduril zaprezentował system EagleEye na targach AUSA w Waszyngtonie – linię produktów z wyświetlaczami nagłownymi z technologią mieszanej rzeczywistości dla żołnierzy. EagleEye jest dostępny w formie hełmu, wizjera i gogli. System nanosi na użytkownika informacje sytuacyjne w czasie rzeczywistym: pozycje członków zespołu, drony wroga poza polem widzenia, mapy terenu, ostrzeżenia o zagrożeniach – wszystko bezpośrednio w polu widzenia użytkownika.

Z technicznego punktu widzenia EagleEye opiera się na platformie optycznej wykonanej z węglika krzemu, materiału znanego z wyjątkowej wytrzymałości i przejrzystości optycznej, nawet w trudnych warunkach oświetleniowych. System jest w pełni zintegrowany z Lattice i odbiera strumień danych ze wszystkich podłączonych do sieci czujników, dronów i systemów uzbrojenia na polu bitwy. Podczas prezentacji Luckey prezentował pewność siebie graniczącą z arogancją: miał wszystko pod kontrolą, robił to już wcześniej, doprowadził to do perfekcji – oczywiste nawiązanie do Oculusa i nieskrywana krytyka nieudanego projektu Microsoftu.

Sojusz z Meta: Kiedy starzy wrogowie stają się nowymi przyjaciółmi

Być może najbardziej spektakularnym zwrotem akcji w historii Anduril jest partnerstwo z Meta. W maju 2025 roku Anduril i Meta ogłosiły, że będą wspólnie rozwijać urządzenia AR i VR dla armii USA. Ironia tej współpracy jest trudna do przebicia: Palmer Luckey, zwolniony z firmy Marka Zuckerberga i od lat uwikłany w otwarty konflikt z założycielem Meta, pracuje teraz ze swoim byłym pracodawcą nad technologią wojskową.

W szczególności Meta wnosi swoje wieloletnie doświadczenie w rozwoju rozszerzonej rzeczywistości (AR), technologii wyświetlania oraz modelach sztucznej inteligencji (LAMA AI). Partnerstwo to owocuje między innymi powstaniem EagleEye, nad którym pracują Anduril, Meta Platforms, Qualcomm Technologies, OSI oraz producent hełmów Gentex. Dla Meta sojusz jest strategicznym krokiem w kierunku wejścia na rynek obronny jako nowego kanału wzrostu – firma ogłosiła już w listopadzie 2024 roku, że udostępni swoje otwarte modele sztucznej inteligencji agencjom obronnym i bezpieczeństwa.

Nowa trójca obronna: Anduril, OpenAI i Palantir

Dzięki nowo zawartemu kontraktowi Anduril dołącza do OpenAI i Palantir jako trzecia duża firma technologiczna z ekosystemu Doliny Krzemowej, która zostanie zintegrowana z najgłębszą strukturą zamówień Pentagonu. Te trzy firmy reprezentują różne warstwy tej samej strategii: Palantir zapewnia kompleksową integrację i analizę danych dzięki programowi Maven, OpenAI wnosi generatywne możliwości sztucznej inteligencji, a Anduril uzupełnia ekosystem o sprzęt fizyczny i własną platformę oprogramowania, działającą bezpośrednio na stanowisku dowodzenia i w polu widzenia żołnierza.

Kontrakt z Pentagonem dla Anduril różni się od innych swoim hybrydowym charakterem. Anduril nie tylko sprzedaje licencje na oprogramowanie i usługi w chmurze, ale także rozwija i produkuje broń fizyczną: drony powietrzne i morskie, systemy obrony przed dronami wroga, systemy radarowe, a teraz także zestawy słuchawkowe AR. Dzięki temu firma jest najbardziej kompleksowym dostawcą technologii obronnych nowej generacji.

Wymiar etyczny: Jeśli sztuczna inteligencja zabija, kto o tym decyduje?

Rozwój Andurila nie jest pozbawiony kontrowersji. Wykorzystanie systemów sztucznej inteligencji do autonomicznego wykrywania zagrożeń i – potencjalnie – ataków rodzi pytania dotyczące odpowiedzialności decyzyjnej i prawa międzynarodowego, które pozostają nierozstrzygnięte. Anduril podkreśla, że ​​ostateczną decyzję zawsze podejmuje człowiek: w każdej zademonstrowanej sekwencji operator wydawał ostatnie polecenie kliknięciem myszy. Jednak im bardziej system automatyzuje działania krok po kroku, tym bardziej świadomy osąd staje się odruchem pod presją czasu.

Pytanie, które nurtuje zarówno etyków zbrojeniowych, prawników zajmujących się prawami człowieka, jak i strategów wojskowych, brzmi: jeśli system sztucznej inteligencji sklasyfikuje zagrożenie w 200 milisekund, wyśle ​​drona i da operatorowi trzy sekundy na odmowę – czy decyzję nadal podejmuje człowiek? Czy może zgoda zdegenerowała się już do poziomu zwykłego formalnego podporządkowania? Te pytania stają się coraz bardziej palące z każdym wielomiliardowym kontraktem, a debata polityczna nie nadąża za tempem rozwoju technologii.

Wiadomość dla świata

Kontrakt o wartości 20 miliardów dolarów to coś więcej niż tylko transakcja biznesowa. To deklaracja polityki przemysłowej: w globalnym wyścigu zbrojeń Stany Zjednoczone świadomie polegają na szybkim tempie innowacji z Doliny Krzemowej, a nie na bezwładności ugruntowanych korporacji. Tradycyjny przemysł zbrojeniowy odczuwa presję. Firmy takie jak Lockheed Martin i Raytheon stopniowo tracą kontrakty na rzecz firm, które nie mają nawet dziesięciu lat.

To znak ostrzegawczy dla Europy. Kontynent dopiero teraz, i to ze znacznym opóźnieniem, rozszerza swoje zdolności obronne. Podczas gdy armia amerykańska fundamentalnie zmienia logikę zamówień poprzez integrację ze sztuczną inteligencją, UE wciąż debatuje nad ramami regulacyjnymi dla broni autonomicznej. Wyścig o cyfrowe pole walki trwa. A Anduril – z 20 miliardami dolarów finansowania Pentagonu – jest na czele.

☑️ Naszym językiem biznesowym jest angielski lub niemiecki

☑️ NOWOŚĆ: Korespondencja w Twoim ojczystym języku!

Konrad Wolfenstein

Ja i mój zespół chętnie będziemy do Państwa dyspozycji jako osobisty doradca.

Możesz się ze mną skontaktować, wypełniając formularz kontaktowy tutaj lub po prostu dzwoniąc pod numer +49 7348 4088 965. Mój adres e-mail to: [email protected]

Nie mogę się doczekać naszego wspólnego projektu.

☑️ Wsparcie dla MŚP w zakresie strategii, doradztwa, planowania i wdrażania

☑️ Tworzenie lub reorganizacja strategii cyfrowej i digitalizacji

☑️ Rozszerzenie i optymalizacja procesów sprzedaży międzynarodowej

☑️ Globalne i cyfrowe platformy handlowe B2B

☑️ Rozwój biznesu pionierskiego / Marketing / PR / Targi